VI SA/Wa 1752/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-10-20

Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która osiąga znaczne dochody z działalności gospodarczej i zatrudnienia, a także posiada oszczędności, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W analizowanej sprawie skarżący osiągał znaczne dochody z działalności gospodarczej i zatrudnienia, posiadał oszczędności oraz nieruchomości, co wykluczało uznanie, że ponoszenie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek dla jego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący S. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką. Posiada znaczący majątek (dom, nieruchomości, samochód) oraz oszczędności. Osiąga wysokie dochody z działalności gospodarczej oraz wynagrodzenie z pracy, podobnie jak jego żona. W toku postępowania sądowego zarejestrowano wiele niezakończonych spraw ze skarg S. S., których suma wpisów od skarg wynosiła 8.000 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu S. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu S. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych S. S. (dalej też jako skarżący) wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i małoletnią córką. Skarżący posiada dom o powierzchni 140 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 1,3 ha, działkę o powierzchni 2400 m2 oraz samochód osobowy o wartości 50.000 zł. Ponadto oświadczył, iż dysponuje oszczędnościami w wysokości 20.000 zł. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Z załączonego rachunku zysków i strat za 2013 rok wynika, że skarżący w ubiegłym roku przy przychodzie w kwocie 534.086,74 zł osiągnął dochód w wysokości 412.203,76 zł. Natomiast rachunek zysków i strat za okres od [...] stycznia 2014 r. do [...] maja 2014 r. wskazuje, że skarżący w tym okresie przy przychodzie w kwocie 209.986,50 zł osiągnął dochód w wysokości 110.421,49 zł. Ponadto skarżący uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 8.000 zł brutto miesięcznie (załączono kopie umów o pracę, PIT-37 za rok 2013 oraz wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający powyższe). Z kolei małżonka skarżącego uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 2.500 zł brutto miesięcznie (załączono wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający powyższe). Skarżący dokumentując swoją sytuację finansową nadesłał także szereg wyciągów z posiadanych przez siebie rachunków bankowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W niniejszej sprawie istotna jest okoliczność, iż głównym źródłem utrzymania skarżącego i pozostających z nim w gospodarstwie domowym osób jest dochód z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Skarżący, zarówno w poprzednich latach, jak i obecnie, osiąga znaczne dochody z tytułu tej działalności gospodarczej, nie odnotowując strat (w roku 2013 dochód skarżącego z działalności gospodarczej dochód wyniósł 412.203,76 zł, a w okresie [...] stycznia – [...] maja br. dochód z tego tytułu zamknął się w kwocie 110.421,49 zł). Ponadto wynagrodzenia skarżącego oraz jego żony z tytułu zatrudnienia wynoszą łącznie 10.500 zł brutto miesięcznie. Przy rozpoznaniu przedmiotowego wniosku należy mieć na względzie, że wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie wynosi 200 zł, a obecnie w tutejszym Sądzie jest zarejestrowanych 40 niezakończonych spraw ze skarg S. S. (łącznie z niniejszą), w których suma wpisów od skarg zamyka się w kwocie 8.000 zł. W ocenie referendarza sądowego, przy znacznych dochodach uzyskiwanych przez skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej oraz pobieranych przez niego i jego żonę wynagrodzeń, skarżący jest w stanie pokryć koszty sądowe w tych sprawach, zwłaszcza jeśli zważy się fakt, iż skarżący deklaruje posiadanie oszczędności pieniężnych w wysokości 20.000 zł. Również analiza transakcji na przedłożonych rachunkach bankowych wskazuje, że skarżący na bieżąco pokrywa koszty prowadzenia działalności gospodarczej. Tym samym uznać należy, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy bowiem rozumieć takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącego, iż nie jest on w stanie zapewnić sobie ani swojej rodzinie minimum warunków socjalnych. Mając na uwadze skalę dochodów skarżącego i jego małżonki, wartość zgromadzonych przez skarżącego środków finansowych oraz wysokość wpisu od skargi w ramach toczonych postępowań sądowoadministracyjnych (bo to do tej opłaty sprowadzają się aktualne koszty postępowania) o takim uszczerbku nie może być mowy (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 lutego 2006 roku sygn. akt II FZ 49/06). W związku z powyższym stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał istnienia przesłanek do przyznania mu w sprawie niniejszej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie i tym samym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło