VI SA/Wa 1765/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-26
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Zdzisław Romanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Prezes NFZ) prawidłowo ograniczył zakres kontroli odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia zdrowotne wyłącznie do oceny oferty skarżącej, zamiast analizować porównanie wszystkich ofert i kryteriów oceny?Ratio decidendi
Organ odwoławczy (Prezes NFZ) błędnie ograniczył zakres kontroli odwołania do oceny oferty skarżącej, zamiast analizować porównanie wszystkich ofert i kryteriów oceny. Postępowanie konkursowe jest oparte na zasadzie konkurencji, a wynik konkursu wymaga porównania ofert wszystkich świadczeniodawców. Odmowa udostępnienia akt innych podmiotów narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i możliwość skutecznej obrony jej praw.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ, która oddaliła odwołanie skarżącej od rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie programu profilaktyki raka piersi. Oferta skarżącej zajęła 5. miejsce w rankingu i nie została wybrana z powodu niewystarczających środków finansowych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, w tym błędne przyznanie punktów i nierówne traktowanie oferentów, a także naruszenie przepisów KPA poprzez uniemożliwienie zapoznania się z aktami sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2012 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] grudnia 2011 r. oddalającą odwołanie G. Sp. z o.o. z siedzibą w G., skarżącej w niniejszej sprawie, od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju profilaktyczne programy zdrowotne w zakresie programu profilaktyki raka piersi - etap podstawowy – w pracowni mobilnej na obszarze powiatów: [...],[...],[...],[...],[...] i [...] na okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2014 r.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] października 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił konkurs ofert nr [...] na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju profilaktyczne programy zdrowotne w zakresie programu profilaktyki raka piersi - etap podstawowy - w pracowni mobilnej.
W przedmiotowym postępowaniu zostało złożonych 6 ofert. Oferta skarżącej spełniła wymogi formalnoprawne i została przekazana do oceny w części niejawnej postępowania konkursowego.
Komisja konkursowa sporządziła ranking końcowy ofert. Na skutek ich uszeregowania w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów komisja dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym. W konsekwencji uszeregowania ofert w ww. sposób, oferta skarżącej zajęła 5 pozycję w rankingu końcowym i nie została wybrana bowiem komisja konkursowa wybrała jedną ofertę plasującą się na pozycji 1, ze względu na niewystarczającą ilość środków finansowych przeznaczonych na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem postępowania.
Od rozstrzygnięcia postępowania skarżąca wniosła odwołanie wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia konkursu ofert i wydanie decyzji nakazującej ponowne przeprowadzenie postępowania konkursowego. Strona wskazała, że organ naruszył art. 142 ust. 5 pkt 1 oraz art. 142 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.). Skarżąca wskazała, że wybór jednego świadczeniodawcy nie zapewni przebadania populacji z całego powiatu zgodnie z wytycznymi Załącznika nr [...] do zarządzenia Nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] października 2009 r. "Zasady realizacji programu profilaktyki raka piersi". Ponadto niepodjęcie negocjacji z oferentami, uniemożliwiło ewentualną zmianę oferty skarżącej, tak by miała szansę na wybór.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 k.p.a. oddalił odwołanie skarżącej.
W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotem rozstrzygnięcia organu rozpatrującego odwołanie jest badanie naruszenia interesu prawnego odwołującego się wskutek naruszenia zasad postępowania. Organ bada czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego, przy czym, dla uwzględnienia odwołania, obie te przesłanki muszą wystąpić łącznie.
Zdaniem organu, komisja konkursowa, zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach, porównała złożone oferty w celu dokonania wyboru takiej, która zapewniłaby ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość, jakość i dostępność oraz przedstawiałaby najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. W celu przeprowadzenia porównania złożonych ofert posłużyła się kryteriami oceny określonymi w aktualnie obowiązującym zarządzeniu nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
Organ wskazał, że na podstawie danych zawartych w zapytaniach ofertowych i udzielonych w ankietach odpowiedzi, system informatyczny dokonał oceny wszystkich złożonych ofert w poszczególnych kryteriach, przyporządkowując im określoną liczbę punktów, a następnie wyznaczył im pozycje w rankingu otwarcia - w kolejności malejącej z uwzględnieniem łącznej liczby punktów oceny oferty. Zarówno w rankingu otwarcia jak i końcowym oferta skarżącej uzyskała piąte miejsce z łączną liczbą 54,5 pkt tj. o 16,33 pkt mniej niż wybrana oferta (o 14.66 pkt mniej w kryterium ceny i o 1,67 pkt mniej w kryterium dostępności). Powyższa punktacja oraz fakt, że wybrany oferent, ze względu na zaoferowaną przez niego liczbę jednostek rozliczeniowych, wyczerpał całą wartość zamówienia wskazaną w ogłoszeniu przedmiotowego postępowania, spowodowały niewybranie oferty skarżącej w toku postępowania. Zdaniem organu komisja konkursowa postąpiła wiec zgodnie z wymogami art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy oświadczeniach i wybrała oferenta, który spełnił kryteria i uzyskaną punktacją dał gwarancję realizacji programu "profilaktyka raka piersi - etap podstawowy - w pracowni stacjonarnej na poziomie wymaganym załącznikiem nr [...] - "Zasady realizacji programu profilaktyki raka piersi" - do zarządzenia nr [...] Prezesa NFZ.
Organ podkreślił, że żaden akt prawny nie narzuca komisji konkursowej wybrania określonej liczby ofert ani wszystkich ofert, które spełniają wymogi formalne. Ponadto komisja konkursowa nie ma obowiązku przeprowadzania negocjacji ze wszystkimi oferentami, których oferty spełniają wymagania wynikające z warunków zawierania umów i nie podlegają odrzuceniu z innych przyczyn.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
W uzasadnieniu wskazała na błędne przyznanie punktów w ramach odpowiedzi na pytania w formularzu ofertowym w rozdziale 4.1 "dostęp dla osób niepełnosprawnych", bowiem mammobus może otrzymać maksymalnie 1,66 punktu tylko i wyłącznie za posiadanie urządzenia do transportu niepełnosprawnych. Zakreślenie przez oferenta mobilnego odpowiedzi twierdzącej na pytanie 1.4.1.1 oraz 1.4.1.2, w świetle oświadczenia z punktu. 13 "dane przedstawione w ofercie i niniejszych oświadczeniach są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym", musi być potraktowane przez komisję jako podanie informacji nieprawdziwej, co w konsekwencji zgodnie z art. 149 pkt. 1 ppkt 2, powinno prowadzić do odrzucenia takiej oferty. Zdaniem skarżącej jedynie analiza wszystkich akt sprawy pozwoliłaby stwierdzić na jakiej podstawie inni oferenci otrzymywali dodatkowe punkty w rozdziale 4.1 "dostęp dla osób niepełnosprawnych ruchowo".
Skarżąca wskazała, iż świadczenia, których dotyczy niniejsze postępowanie, są realizacją pewnego programu populacyjnego i nie ma de facto limitów wykonanych świadczeń (NFZ finansuje wszystkie wykonane świadczenia), tym samym ustalenie limitu wartości zamówienia jest sztuczne. Nadrzędnym celem wykonywanych świadczeń w zakresie profilaktyki raka piersi jest przebadanie jak największej ilości kobiet. Cel ten można osiągnąć poprzez wybór jak największej ilości świadczeniodawców i do takiego rozwiązania powinny dążyć Oddziały Wojewódzkie NFZ. Ponadto działania podejmowane przez NFZ mogą stanowić naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegające na wyborze tylko jednego świadczeniodawcy.
Postępowanie konkursowe zdaniem skarżącej było prowadzone wadliwie również ze względu na to, iż dokument "Ranking otwarcia z propozycjami Funduszu" ukazuje, że propozycje NFZ są w rzeczywistości jednie przepisanymi ofertami oferentów. Cena przedstawiona przez oferenta, który został wybrany jest ceną, która nie pozwoli nawet na sfinansowanie kosztów prowadzenia badań, co może stanowić niedozwolone praktyki rynkowe.
Prezes NFZ decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał ww. decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że przedmiot badania organów obu instancji jest skonkretyzowany do określonego podmiotu (skarżącej) i do określonych czynności komisji, podejmowanych w stosunku do tego podmiotu. Oznacza to, iż organy obu instancji nie prowadzą ponownie. postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Nie powielają zatem czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji powoływanej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, lecz zobowiązane są zbadać, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego.
Organ wskazał, że fakt nie przedstawienia skarżącej ofert innych oferentów, wynika z aktów prawnych takich jak ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Fundusz nie może więc udostępniać wszystkich dokumentów związanych z prowadzonym postępowaniem konkursowym, a w szczególności dokumentacji dotyczącej innych uczestników postępowania.
Udostępnianie skarżącej danych innych oferentów w postępowaniu administracyjnym, wywołałoby zdaniem organu sytuację, w której jeden z konkurentów w postępowaniu konkursowym wszedłby w posiadanie pełnej informacji o pozostałych oferentach, którzy nie będąc stronami postępowania administracyjnego wszczętego na podstawie art. 154 ustawy o świadczeniach nie mieliby takiej możliwości. W takiej sytuacji skarżąca znalazłby się w pozycji uprzywilejowanej w odniesieniu do pozostałych świadczeniodawców, zarówno tego, który został wybrany, jak i innych biorących udział w postępowaniu konkursowym. W ten sposób równe traktowanie stron w postępowaniu konkursowym i symetria pozycji uczestników biorących udział w postępowaniu przekształciłaby się w asymetrię ich sytuacji prawnej i stanowiłoby naruszenie równego traktowania tych samych podmiotów w ramach postępowania administracyjnego oraz obejście zasady równości stron w postępowaniu konkursowym.
Organ podniósł, że oferta skarżącej nie została wybrana, mimo, że spełniała wszystkie wymagania formalnoprawne i warunki wynikające z obowiązujących przepisów bowiem wybrana została oferta, która uzyskała wyższą ocenę punktową. Dokonanie wyboru przedmiotowej oferty wyczerpało środki finansowe, które zostały przeznaczone na świadczenia będące przedmiotem postępowania, w sposób uniemożliwiający wybranie kolejnych ofert. Decyzja o wybraniu oferty uzależniona jest od zajmowanego miejsca w rankingu końcowym, wynikającego z porównania ofert. Natomiast pozycja w rankingu końcowym uzależniona jest od sumy punktów uzyskanych za kryteria cenowe i niecenowe. Wyższa punktacja uzyskana przez oferentów uczestniczących w postępowaniu konkursowym w kryterium cenowym, tj. jeśli oferent zaproponuje cenę niższą, niż oczekiwana cena Funduszu, skutkuje możliwością zakupu większej ilości świadczeń w ramach określonej zamówieniem kwoty, co w konsekwencji skutkuje zwiększeniem dostępności do świadczeń. Komisja konkursowa odstąpiła od przeprowadzania negocjacji z oferentami, gdyż wybrana oferta spełniała stawiane wymogi i dawała gwarancję prawidłowej oraz oczekiwanej przez Fundusz realizacji świadczeń.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz decyzji jej poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie - tj.: art. 7; art. 8; art. 9; art. 10 § 1; art. 73 w zw. z art. 74; art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, poprzez uniemożliwienie stronie postępowania prawidłowego zapoznania się z całością akt i ustosunkowania się do zebranych tam materiałów, nierozpatrzenie wniosków formalnych złożonych prawidłowo przez stronę, pozbawienie strony prawa do działania w toku postępowania;
- wydanie decyzji z pominięciem szeregu istotnych okoliczności w sprawie;
- naruszenie art. 134 pkt 1 ustawy poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie konkursu w zakresie programu profilaktyki raka piersi polegające na nierównym traktowaniu oferentów, przyjęciu błędnych i niezrozumiałych z punktu widzenia obywateli kryteriów konkursu prowadzących do nierównego traktowania pacjentów.
W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła m. in., że nie zostały jej udostępnione wszystkie materiały postępowania konkursowego, w związku z czym nie mogła realizować prawidłowo swoich praw, a postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone przez Prezesa NFZ w sposób wadliwy i z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe argumenty wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia rozpoznał sprawę objętą odwołaniem skarżącej od decyzji Dyrektora [...] Oddziału NFZ z dnia [...] grudnia 2011 r. w zakresie - jak podał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynikającym z art. 154 ust.1 i art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach błędnie jednak uznając, iż w świetle powołanych przepisów przedmiotem jego badania jest przedmiot skonkretyzowany do określonego podmiotu (odwołującego się) i do określonych czynności komisji konkursowej, podejmowanych w stosunku do tego podmiotu, a następnie stwierdzenie, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu odwołującego.
Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154 powołanej ustawy. Natomiast stosownie do art. 154 ust. 1 i 3 świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania i po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie, od której to decyzji przysługuje odwołanie do Prezesa NFZ.
Postępowanie wszczęte wskutek odwołania jest zatem, co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. II GSK 121/12 postępowaniem administracyjnym dwuinstancyjnym kończącym się wydaniem w końcowej instancji decyzji administracyjnej i pełni ono funkcję postępowania kontrolnego w stosunku do postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w tym przypadku kontroli postępowania konkursowego.
Uwzględnić przy tym należy, że przedmiotem kontroli w tym administracyjnym postępowaniu jest rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy, która polega na dokonaniu wyboru świadczeniodawców, z którymi zostaną zawarte umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i jednocześnie wskazanie świadczeniodawców niezakwalifikowanych do zawarcia umów.
Tak więc odwołanie dotyczy całego rozstrzygnięcia o wyborze świadczeniodawcy i nie ma podstaw, jak niezasadnie przyjął organ, do ograniczenia środka zaskarżenia wyłącznie do "sprawy" wnoszącego odwołanie, rozumianej jako rozpatrzenie okoliczności dotyczących oceny jego tylko oferty z punktu widzenia zgodności z regułami przeprowadzania postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń. Postępowanie w formie konkursu jest bowiem postępowaniem opartym na zasadzie konkurencji i ustalenie wyniku konkursowego w postaci rankingu tej klasyfikacji zawierającej poszczególne oferty mieści w sobie porównanie ofert świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu.
Takie stanowisko i ocenę obowiązującego w tym względzie stanu prawnego zawarł w ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny.
Nie ma zatem podstaw do przyjęcia za uzasadnione przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiska organu co do ograniczenia zakresu kontroli do zbadania określonych czynności komisji podejmowanych w stosunku do odwołującego, a w takim tylko zakresie organ sprawę objętą odwołaniem rozpoznał odnosząc się jedynie (poza przytoczeniem ogólnych zasad postępowania) do punktacji, i porównania liczby punktów uzyskanych przez oferentów na różnych płaszczyznach oceny (kryteriach) bez zindywidualizowania niezbędnego w rozpatrywanej sprawie, oceny i bez wyjaśnienia z jakich przyczyn każdy z oferentów został oceniony przyznaniem tej, a nie innej liczby punktów.
Powołana ustawa w art. 134 ust. 1, którego naruszenie zarzuca skarżąca nakłada na Fundusz obowiązek równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
Równe traktowanie w zakresie ocen ofert jest kwestią relacji między tymi ocenami, nie jest więc możliwe, jak stwierdził NSA w w/cyt. wyroku skontrolowanie respektowania zasady równego traktowania przy ustalaniu rankingu świadczeniodawców wyłącznie na podstawie weryfikacji oceny oferty odwołującego się dokonanej pod względem zgodności z wymaganiami stawianymi świadczeniodawcom. Narusza bowiem tę zasadę również prawidłowa ocena oferty odwołującego się w sytuacji, gdy ocena któregokolwiek z jego konkurentów wyżej uplasowanego w rankingu została bezpodstawnie zawyżona.
Jeżeli zatem organ I instancji (a także Prezes NFZ rozpatrujący odwołanie od decyzji dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ) ma obowiązek skontrolować rozstrzygnięcie takie z punktu widzenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców to musi porównać oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców i skontrolować te oceny z samymi ofertami, a zatem oceny i oferty powinny być załączone do akt kontrolowanego postępowania administracyjnego zaś stanowisko organu w tym zakresie winno zawierać stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. swój wyraz w uzasadnieniu decyzji. Zaskarżona decyzja koncentruje się jednak na skarżącej i czynnościach podejmowanych w stosunku do niej.
Dla oceny prawidłowości postępowania dotyczącego zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej niezbędne jest, jak przyjmuje się w orzecznictwie (vide ww. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011r., sygn. akt II GSK 10/10) szczegółowe wykazanie z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego, że uzyskanie ilości punktów przypadających na daną kategorię dokonane zostało na podstawie przyjętych i jednolitych dla wszystkich oferentów kryteriów.
Brak odniesienia się organu w takim zakresie czyni uzasadnionym zarzut niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i uniemożliwia sądowi pełną kontrolę zaskarżonej decyzji.
Nie jest bowiem przy tak ograniczonym zakresie rozpoznania odwołania możliwe wypowiedzenie się przez Sąd co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Wydanie decyzji powinno przy tym poprzedzać stosownie do art. 7 i 77 k.p.a dokładne wskazanie stanu faktycznego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia i dokonanie jego wszechstronnej oceny. Podkreślić przy tym należy, że Sąd nie czyni własnych ustaleń, a jedynie dokonuje oceny zaskarżonego aktu w granicach określonych w art. 1 ustawy o ustroju sądów administracyjnych i kontrola Sądu jest możliwa tylko w ramach wyczerpującego ustalenia przez organ stanu faktycznego.
Kolejną istotną kwestią jest udostępnienie przez organy, prowadzące postępowanie odwoławcze pełnych akt, w tym ofert innych podmiotów biorących udział w postępowaniu.
W niniejszej sprawie, mimo wniosku skarżącej w powyższym przedmiocie, organy odmówiły jej wglądu do ofert innych świadczeniodawców powołując się na przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych i ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Z cyt. wyżej wyroku NSA z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt. II GSK 121/12 wynika, że akta postępowania konkursowego powinny być przez organ rozpoznający odwołanie włączone stosownie do potrzeb tego postępowania w szczególności, gdy organ ma skontrolować zgodność rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, to musi nie tylko porównać oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców, ale również skonfrontować te oceny z samymi ofertami. W takiej sytuacji oferty i oceny ofert powinny być włączone do akt postępowania administracyjnego.
Naczelny Sad Administracyjny w powołanym orzeczeniu podkreślił, że nie dopatruje się w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej dostatecznych podstaw prawnych do wyłączenia stosowania w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym przez organy Funduszu przepisów art. 73-74 k.p.a. Potrzebę ochrony informacji obejmujących np. tajemnicę przedsiębiorstwa lub ochrony danych osobowych można bowiem zaspokoić i korzystając z innych odpowiednich regulacji prawnych np. odpowiednio art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Sąd w niniejszym składzie podzielił powyższy pogląd i uznał, że skarżąca zasadnie zarzuca, że organy Funduszu, odmawiając wglądu do akt innych podmiotów biorących udział w konkursie naruszyły wynikającą z art. 10 § 1 k.p.a. zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i możliwość skutecznej obrony jej praw. Poza tym organy odmawiając skarżącej przejrzenie akt sprawy, a takie jej uprawnienie wynikało z art. 73 § 1 k.p.a. powinny wydać postanowienie w trybie art. 74 § 2 k.p.a. W takim jedynie przypadku strona ma realną możliwość poddania wydanego rozstrzygnięcia kontroli organu wyższego rzędu poprzez złożenie zażalenia a następnie ewentualnej skargi do sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd nie wdawał się w ocenę pozostałych zarzutów skargi i na podstawie art. 145 § 1, pkt 1, lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 po myśli art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach orzeczono uwzględniając art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło