VI SA/Wa 1767/20
WyrokWSA w Warszawie2025-05-08
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Urszula Wilk, Agnieszka Dauter-Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik kolejowy, który zainicjował postępowanie administracyjne dotyczące zmian w regulaminie dostępu do obiektu infrastruktury usługowej, ma status strony tego postępowania i prawo wglądu do akt sprawy, mimo że organ wszczął postępowanie z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewoźnik kolejowy, który złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie zmian w regulaminie dostępu do obiektu infrastruktury usługowej, posiada interes prawny i tym samym status strony postępowania administracyjnego. W konsekwencji, organ naruszył przepisy postępowania, odmawiając przewoźnikowi prawa wglądu do akt sprawy.Stan faktyczny
PKP S.A. złożyła wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie zmian w regulaminie dostępu do obiektu infrastruktury usługowej zarządzanego przez OT Port S.A. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego (UTK) wszczął postępowanie z urzędu, ale odmówił PKP S.A. prawa wglądu do akt sprawy, uznając ją za niebędącą stroną postępowania. PKP S.A. zaskarżyła postanowienie o odmowie wglądu do akt. Sprawa przeszła przez różne etapy postępowania, w tym skargi kasacyjne i wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, które ostatecznie doprowadziły do ponownego rozpoznania skargi przez WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2020 r. i zasądził od Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego na rzecz PKP S.A. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Urszula Wilk Asesor WSA Agnieszka Dauter-Kozłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 maja 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi PKP [...] S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa wglądu w akta postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2020 r., 2. zasądza od Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego na rzecz PKP [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
[...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "[...] S.A.", "Skarżąca", "Strona", "Spółka"), 13 sierpnia 2019 r., w oparciu o art. 36f ust. 4 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2019 r., poz. 710 ze zm.), dalej także jako: "u.t.k.", wniosła do Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (dalej także jako: "Prezes UTK" lub "Organ") o wszczęcie postępowania i nakazanie OT Port [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "OT Port") wprowadzenia zmian w Regulaminie dostępu do obiektu infrastruktury usługowej operatora obiektu infrastruktury usługowej zarządzającego obiektem infrastruktury usługowej OT Port [...] SA zatwierdzonego w 2019 r. ("Regulamin 2019").
Prezes UTK w dniu 17 września 2019 r., z urzędu, w oparciu m.in. o art. 36 f ust. 4 u.t.k., wszczął postępowanie w sprawie zmiany Regulaminu 2019, o czym zawiadomił OT Port, jako jedyną stronę tego postępowania. Dodatkowo, postanowieniem z tego samego dnia, Prezes UTK do akt sprawy włączył, jako dowód, m.in. wniosek [...] SA z 13 sierpnia 2019 r.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], Prezes Urzędu Transportu Kolejowego po rozpoznaniu wniosku Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy postanowienie Prezes UTK z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy prawa wglądu [...] S.A. z siedzibą w [...] w akta postępowania administracyjnego w sprawie niezgodności regulaminu dostępu OT Port z przepisami rozdziału 6a ustawy o transporcie kolejowym. W uzasadnieniu Prezes UTK wskazał, że Spółka nie jest stroną toczącego się postępowania administracyjnego.
Ostatecznie Prezes UTK, decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...], na podstawie art. 13a ust. 1 oraz art. 36f ust. 4 w zw. z art. 36f ust. 1 u.t.k., nakazał OT Port wprowadzić zmiany w Regulaminie 2019. Decyzja została doręczona wyłącznie OT Port. [...] S.A., pismem z 28 lutego 2020 r., została zaś poinformowana o przebiegu postępowania oraz o wydaniu w jego wyniku decyzji.
Ww. decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarówno [...] S.A. z siedzibą w [...], jak i OT Port.
Skarga [...] SA została zarejestrowana pod sygn. VI SA/Wa 1044/20 i postanowieniem z 13 lipca 2020 r. odrzucona, jako niedopuszczalna (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). WSA uznał, że skoro [...] SA nie otrzymała decyzji, to nie była uprawniona do złożenia na nią skargi.
Powyższe odrzucenie zostało wyeliminowane z obrotu postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2020 r. (II GSK 1098/20). NSA uznał odrzucenie za przedwczesne, jako że nie poprzedzono go badaniem legitymacji [...] S.A. w zaskarżeniu Decyzji. NSA polecił, aby WSA, ponownie badając sprawę, ocenił istnienie interesu prawnego po stronie [...] SA przez pryzmat art. 36f ust. 1 i ust. 4 u.t.k.
Sprawę ze skargi [...] S.A. zarejestrowano na nowo pod sygn. VI SA/Wa 135/21 i postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2021 r. VI SA/Wa 135/21 postępowanie to zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia kwestii legitymacji [...] S.A. do wniesienia skargi na decyzję Prezesa UTK z [...] lutego 2020 r. nr [...].
Skarga OT Port na ostateczną decyzję z [...] lutego 2020 r. Prezesa UTK, została zarejestrowana zaś pod sygn. VI SA/Wa 1043/20. WSA w Warszawie wyrokiem z 28 października 2020 r. skargę tę oddalił. W uzasadnieniu stwierdził, że "Uprawnienie [...] S.A. jako przewoźnika kolejowego do złożenia wniosku dotyczącego nakazania zmian w regulaminie dostępu do OIU wynika z art. 36f ust. 4 ustawy, Prezes UTK miał natomiast obowiązek rozpatrzyć wniosek i zdecydować czy zasadne jest wszczęcie postępowania w tej sprawie i czy będzie ono prowadzone z urzędu czy będzie ono traktowane jako wszczęte na wniosek. Skarżąca (OT Port) jest jedyną stroną i jedynym uczestnikiem postępowania, (...)".
OT Port zaskarżyła wyrok WSA w Warszawie z 28 października 2020 r. sygn. VI SA/Wa 1043/20 do Naczelnego Sądu Administracyjnego, natomiast pismem z 27 września 2021 r. [...] S.A. w [...] na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. wniosła o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu toczącym się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ze skargi kasacyjnej OT Port od wyroku WSA w Warszawie z 28 października 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1043/20, którym oddalono skargę OT Port na decyzję Prezesa Urzędu Transportu kolejowego [...] lutego 2020 r.
[...] S.A. w [...] podniosła, że postępowanie to dotyczy jej interesu prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że postępowanie kontrolne dotyczące regulaminu dostępu do obiektu infrastruktury usługowej, wydanego przez zarządzającego obiektem OT Portu [...] S.A., wszczęte zostało na jej wniosek. Ponieważ organ – Prezes UTK – wydał postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu, Spółka nie była stroną postępowania administracyjnego i pozbawiona została wpływu na rozstrzygnięcie.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 22 października 2021 r. wniosku [...] S.A. w [...] o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej OT Port od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2020 sygn. akt VI SA/Wa 1043/20 w sprawie ze skargi OT Port [...] S.A. w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wprowadzenia zmian w regulaminie postanowił dopuścić [...] S.A. w [...] do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wnioskodawca w złożonym wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wykazał, że posiada interes prawny w niezakończonym postępowaniu sądowoadministracyjnym toczącym się obecnie przed NSA na skutek skargi kasacyjnej OT Port [...] S.A. wniesionej od wyroku WSA w Warszawie z 28 października 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1043/20 oddalającego skargę tej spółki.
Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 września 2024 r. sygn. akt II GSK 900/21 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1043/20.
Pismem z 22 lipca 2020 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Prezesa UTK z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 7, 8 ust. 1 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak obiektywnego i wszechstronnego rozważania wszystkich okoliczności sprawy w kontekście oceny, czy [...] S.A. jest stroną postępowania w przedmiocie niezgodności regulaminu dostępu OT Port [...] S.A. z przepisami rozdziału 6a u.t.k. wszczętego przez Prezesa UTK w wyniku wniosku [...] S.A. z dnia 13 sierpnia 2019 r.;
2) (z ostrożności procesowej) art. 7a k.p.a. poprzez brak zastosowania w sytuacji, gdy kwestia "interesu prawnego" nie jest całkowicie jednolicie ujmowana w orzecznictwie, a także mając na uwadze, że pomimo wskazania w art. 36f ust. 4 u.t.k. ,że przewoźnik ma prawo złożyć wniosek o kontrolę, ustawodawca nie wypowiedział jednak literalnie, że przewoźnik jest stroną postępowania;
3) art. 73 §1 k.p.a. w zw. z art. 13a ust. 1 u.t.k., poprzez odmowę wnioskodawcy [...] wglądu do akt postępowania;
4) art. 138 § 1 k.p.a. poprzez niesłuszne utrzymanie w mocy postanowienia Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] lutego 2020 r. znak: [...].
II. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 13a ust. 1 u.t.k. w zw. z art. 36e, 36f ust. 1, ust. 4 i ust. 5 u.t.k. poprzez błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że przewoźnik, który zainicjował postępowanie kontrolne na podstawie art. 36f ust. 4 powołanej ustawy, nie posiada statusu strony w postępowaniu wszczętym przez Prezesa UTK w wyniku takiego wniosku;
2) (ewentualnie) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 13a ust. 1 u.t.k. w zw. z art. 36e, 36f ust. 1, ust. 4 i ust. 5 u.t.k. poprzez błędne zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że [...] S.A. nie posiada statusu strony w niniejszym postępowaniu w przedmiocie niezgodności regulaminu dostępu OT Port [...] S.A. z przepisami rozdziału 6a ustawy o transporcie kolejowym z dn. 28 marca 2003 r.
Mając powyższe na uwadze, Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Prezesa UTK, jak i poprzedzającego zaskarżone postanowienie, postanowienia Prezesa UTK z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]. oraz zasądzenie od Prezesa UTK na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przewidzianych.
Organ w odpowiedzi na ww. skargę wniósł o oddalenie skargi oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Sprawa ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa wglądu w akta postępowania administracyjnego została zarejestrowana pod sygn. akt. VI SA/Wa 1767/20. Postanowieniem z 23 listopada 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 1767/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postepowanie sądowe w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa wglądu w akta postępowania administracyjnego, wskazując, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy VI SA/Wa 1044/20. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 lutego 2025 r. sygn. akt VI SA 1767/20 podjął zawieszone w sprawie postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz.935 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a." wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała niezgodność z prawem wydanych w sprawie postanowień obu instancji tj. zaskarżonego do Sądu postanowienia Prezesa UTK z [...] czerwca 2020 r.nr [...] oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] o odmowie [...] S.A. wglądu w akta postępowania administracyjnego w przedmiocie niezgodności Regulaminu 2019 z przepisami rozdziału 6a ustawy o transporcie drogowym. Zapadłe w sprawie postanowienia Organu o odmowie wglądu w akta sprawy wydane zostały z naruszeniem art.28 k.p.a. i w konsekwencji art.73 § 1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie [...] S.A. jako stronie postępowania wglądu w akta sprawy, postępowania wszczętego przez Organ w dniu 17 września 2019 r., z urzędu, w oparciu m.in. o art. 36 f ust. 4 u.t.k., w sprawie zmiany Regulaminu 2019.
W myśl art.73 § 1 k.p.a. Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania.
O statusie strony postępowania administracyjnego rozstrzyga art. 28 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 t.j.) dalej "k.p.a.", zgodnie z którym, Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Zasadniczą więc przesłanką uznania konkretnej osoby (podmiotu) za stronę postępowania administracyjnego w rozumieniu art.28 k.p.a. jest ustalenie, czy posiada ona interes prawny, na który mogłoby oddziaływać orzeczenie zapadłe we wszczętym postępowaniu administracyjnym.
Pojęcie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony, nie zostało ustawowo zdefiniowane. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje uprawnienia (zob. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Interes prawny to zatem taki interes, który jest chroniony przez prawo, a ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. Aby interes prawny mógł być zaspokojony, musi być on interesem osobistym, własnym, indywidualnym, znajdującym swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (por. J. Borkowski w. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 224 i n.).
Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, w ramach którego podmiot jakkolwiek pozostaje bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie można wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności od organu administracji. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że interes faktyczny to interes indywidualny, który nie został w żaden wyraźny sposób wzięty pod ochronę przez obowiązujące prawo (W. Jakimowicz, Publiczne prawa podmiotowe, Zakamycze 2000, s. 126). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego polega na ustaleniu związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, wówczas nie można mówić o interesie prawnym strony, a więc także o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1876/99, niepubl.), (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 listopada 2017 r. sygn. akt I FPS 2/17).
W ocenie Sądu Skarżąca miała interes prawny w postępowaniu administracyjnym wszczętym przez Prezesa UTK w dniu 17 września 2019 r. w oparciu o m.in. art.36 f ust.4 u.t.k. w sprawie zmian w Regulaminie dostępu do obiektu infrastruktury usługowej operatora obiektu infrastruktury usługowej zarządzającego obiektem infrastruktury usługowej OT Port [...] SA zatwierdzonego w 2019 r. a w konsekwencji prawo wglądu do akt sprawy w toczącym się postępowaniu administracyjnym.
Stosownie do treści art. 36e ust. 1 i 2 operator określa wysokość opłat, które pobiera od przewoźników kolejowych za dostęp do obiektu; opłaty, o których mowa w ust. 1, nie mogą przekraczać kosztów udostępniania obiektu ponoszonych przez operatora powiększonych o rozsądny zysk, rozumiany jako stopa zwrotu z własnego kapitału uwzględniająca ewentualne ryzyko ponoszone przez operatora, nie większy niż 10% w skali roku. Stosownie zaś do art. 36f ust. 4 ustawy o transporcie kolejowym Prezes UTK, uwzględniając konieczność zapewnienia niedyskryminującego i równego traktowania przewoźników kolejowych ubiegających się o dostęp do obiektu, z urzędu lub na wniosek przewoźnika kolejowego, w drodze decyzji, nakazuje operatorowi wprowadzenie zmian w opublikowanym regulaminie obiektu, jeżeli regulamin obiektu nie spełnia wymagań określonych w przepisach niniejszego rozdziału.
Jak wynika z powyższego przepisu przewoźnik kolejowy ubiegający się o dostęp do obiektu może zakwestionować regulamin (w tym przypadku w zakresie opłaty za korzystanie z infrastruktury usługowej) jedynie poprzez złożenie wniosku w tej kwestii do Prezesa UTK. Ustawodawca przewidział tym samym możliwość zgłaszania zastrzeżeń wobec regulaminu (zawężając jednakże te sytuacje do konieczności spełniania przez regulamin wymagań określonych w ustawie o transporcie kolejowym) przez zainteresowanych przewoźników kolejowych. Tym samym nie można pozbawić przewoźnika możliwości realizacji uprawnień przyznanych przez przepisy. Szczególną uwagę należy bowiem zwrócić na fakt, iż uprawnienia te podejmowane są w celu realizacji niedyskryminującego i równego traktowania przewoźników kolejowych Pojęcie interesu prawnego jest kategorią normatywną, mającą swoje źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia i ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania.
Za ugruntowany uznać należy pogląd, że przez interes prawny, w przeciwieństwie do interesu faktycznego, rozumie się przyznany przepisami prawa materialnego zakres uprawnień podmiotu, kształtujący jego sytuację prawną. Naruszenie tego interesu następuje więc wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 205/09). Interes prawny musi być nadto indywidualny, bezpośredni i wynikający z normy obowiązującego prawa, naruszony wydaniem zaskarżonej decyzji, realny (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05). Musi on być wykazany przez skarżącego, gdyż dopiero stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę otwiera mu drogę do merytorycznego rozpoznania tej skargi (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1539/09).
Trzeba mieć również na uwadze znaczenie konsekwencji wynikających z tzw. prawa refleksowego, które kształtuje specyficzną więź prawną między podmiotem dysponującym publicznym prawem podmiotowym o charakterze pozytywnym a osobą trzecią dysponującą prawem publicznym negatywnym. Związek ten ma charakter materialny i formalny. Materialny wyraża się w tym, że wykonywanie (przyznanie) uprawnień pierwszemu z nich powoduje pewien skutek w uprawnieniach drugiego. Formalny z kolei wiąże się z koniecznością ochrony procesowej podmiotu dysponującego prawem refleksowym (por. A. Matan, Komentarz do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego; LEX 2010), (v. postanowienie NSA z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt II GSK 1098/20).
W sytuacji, w której przepisy przewidują możliwość wydawania regulaminów przez operatorów (tu: OT Port), które to regulaminy mogą być następnie "zaskarżane" w określonych ustawą przypadkach, poprzez złożenie wniosku o nakazanie wprowadzenia zmian w tym regulaminie do stosowanego organu, ustawodawca przewidział uprawnienie dla przewoźników kolejowych do kwestionowania (w bardzo ściśle określonych ramach) obowiązków nakładanych na nich powyższym regulaminem. Tym samym nie można zaprzeczać ustanowionego przepisami uprawnienia (a zatem interesu prawnego) strony przejawiającego się w możliwości zakwestionowania postanowień regulaminu. Jego postanowienia dotyczą bowiem bezpośrednio przewoźnika korzystającego z objętego nim obiektu. (por. postanowienie NSA z dnia 22 pażdziernika 2021 r.II GSK 900/21).
Za nietrafne więc należało uznać stanowisko Organu, jako nieznajdujące oparcia w przepisach prawa, o braku przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym zmian Regulaminu 2019 w rozumieniu art.28 k.p.a. i w konsekwencji brak prawa wglądu w akta sprawy spornego postępowania na podstawie art.73 k.p.a.
Z tych wszystkich względów uznając zarzuty skargi za zasadne Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie wydane w pierwszej instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Złożyły się na nie koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika – adwokata w kwocie 480 zł, których wysokość ustalono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 t.j., 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło