VI SA/Wa 1777/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Sławomir Kozik Pr, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2019 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w L. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2018 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej, S. z siedzibą w L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. . UZASADNIENIE Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "Główny Inspektor") postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., po rozpoznaniu wniosku S. z siedzibą w L. (dalej "skarżący", "stowarzyszenie"), o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy w całości postanowienie z dnia [...] kwietnia 2018 r., odmawiające dopuszczenia skarżącego do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób na linii [...] wszczętej na wniosek F. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "uczestnik postępowania"). Zaskarżone rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 31 § 2 w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz.1257 ze zm., dalej "k.p.a."). Do wydania postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym: 23 marca 2018 r. do Głównego Inspektora wpłynął wniosek skarżącego o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób na linii [...], wszczętej na wniosek F. sp. z o.o. z siedzibą w W.. Skarżący uzasadnił swój wniosek istnieniem interesu społecznego przejawiającego się w trosce o zdrowie i bezpieczeństwo publiczne, w bezpieczeństwie w ruchu drogowym, w trosce o zdrowie i życie pasażerów komunikacji regularnej w krajowym transporcie drogowym, w racjonalnym pojmowaniu kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym, w pełnym zaspokajaniu potrzeb przewozowych dla wszystkich obecnych i potencjalnych pasażerów na tej linii regularnej, w podwyższaniu jakości i standardu, a w szczególności bezpieczeństwa wykonywanych przewozów i w zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w środowisku świadczącym usługi transportu drogowego osób. Główny Inspektor postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] odmówił skarżącemu udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób na linii [...], wszczętym na wniosek F. sp. z o.o. z siedzibą w W.. 9 maja 2018 r. do organu wpłynął wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem. Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] lipca 2018 r. Główny Inspektor utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, podzielając stanowisko organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący nie wykazał, aby jego cele statutowe i interes społeczny uzasadniały udział stowarzyszenia w postępowaniu wszczętym na wniosek uczestnika postępowania. Organ przytoczył cele statutowe stowarzyszenia określone w § 6 statutu; powołując się na § 7 statutu wskazał, że powyższe cele skarżący realizuje poprzez organizowanie wspólnych przedsięwzięć mających ułatwić i doskonalić świadczenie usług, organizowanie spotkań zainteresowanych działalnością usługową w transporcie drogowym, kontakty i współpracę z instytucjami i organizacjami działającymi w zakresie świadczenia usług transportowych oraz z organizacjami administracji samorządowej i rządowej nadzorującymi tego typu działalność, a także przez występowanie o wszczęcie oraz przystępowanie do toczących się postępowań administracyjnych w warunkach określonych obowiązującymi przepisami prawa. Według organu cele statutowe stowarzuszenia nie mają żadnego związku z przedmiotem postępowania wszczętego na wniosek F. sp. z o.o., bowiem każdy z tych celów dotyczy działalności w zakresie transportu drogowego wykonywanego na już istniejącej linii komunikacyjnej. Natomiast przedmiotem postępowania prowadzonego z wniosku ww. spółki jest udzielenie zezwolenia na wykonywanie przewozów osób na linii regularnej [...]. Wymieniona spółka nie posiada jeszcze zezwolenia na wykonywanie przewozów osób na ww. trasie/linii. Zdaniem organu cele statutowe stowarzyszenia będą miały związek z wykonywaniem usług na tej linii dopiero po rozpoczęciu wykonywania przewozów osób, po uprzednim uzyskaniu przez spółkę zezwolenia na ich wykonywanie. Skarżący nie wykazał również istnienia interesu społecznego mogącego stanowić podstawę do dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w ww. postępowaniu. Wskazany przez stowarzyszenie interes społeczny dotyczy wykonywanych przewozów osób na istniejącej linii komunikacyjnej. Stowarzyszenie zrzesza przewoźników drogowych wykonujących przewozy osób i tych przewoźników reprezentuje. Reprezentuje zatem konkurencję spółki F. sp. z o.o., a nie potencjalnych pasażerów, którzy mogliby być zainteresowani bezpieczeństwem pasażerów, kontrolą społeczną nad postępowaniem administracyjnym w sprawie udzielenia spółce zezwoleń na wykonywanie usług przewozu osób na liniach regularnych i zaspokajaniem potrzeb obecnych i potencjalnych pasażerów. W dalszej części uzasadnienia organ podał, że na podstawie strony internetowej [...] zawierającej ogłoszenia o godzinach odjazdów przewoźników drogowych i kolejowych można stwierdzić, że linia regularna [...] już istnieje. Jednak uruchomienie nowych połączeń w ramach istniejącej linii komunikacyjnej leży w interesie konsumenta, a tym samym w interesie społecznym, bowiem służy zaspokajaniu potrzeb komunikacyjnych mieszkańców. Uruchomienie większej ilości linii komunikacyjnych konkurujących ze sobą przewoźników może prowadzić do poprawy jakości świadczonych usług, ponieważ będą oni chcieli stworzyć ofertę odpowiadającą potrzebom potencjalnych pasażerów i tym samym wyróżnić swoją ofertę wobec tych pasażerów. Zdaniem organu w prowadzonym postępowaniu o udzielenie zezwolenia spółce F. sp. z o.o. nie zachodzi potrzeba zwalczania przez stronę nieuczciwej konkurencji, skoro nowe połączenie na linii [...] jeszcze nie funkcjonuje i linia ta jest tworzona zgodnie z przepisami prawa. Ponadto organ wskazał, że w sentencji rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia omyłkowo wpisano F. sp. z o.o. zamiast F. sp. z o.o. , co stanowiło oczywistą omyłkę pisarską w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., która nie miała żadnego wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie: - art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, a w szczególności poprzez uznanie, że skarżący nie wykazał, że jego cele statutowe i interes społeczny uzasadniają udział w postępowaniu z wniosku F. sp. z o.o.; - art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie wykazał, iż jego cele statutowe i interes społeczny uzasadniają udział w postępowaniu z wniosku F. sp. z o.o., pomimo tego że skarżący w toku postępowania udowodnił, że spełnione zostały przewidziane w tym przepisie przesłanki, a mianowiecie jego udział w postępowaniu jest uzasadniony celami statutowymi stowarzyszenia oraz za przystąpieniem do postępowania przemawia interes społeczny. Zdaniem skarżącego organ rozpatrując wniosek strony nie kierował się przesłankami z art. 31 § 1 k.p.a., dokonał nieprawidłowej oceny wniosku i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Interes społeczny przemawiający za dopuszczeniem skarżącego do udziału w postępowaniu polegać ma na sprawowaniu racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym i działaniem organów administracji. Organ w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów osób nie bada obligatoryjnych przesłanek odmowy udzielenia zezwolenia, określonych w art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm., dalej "u.t.d.") oraz nie bada obligatoryjnych przesłanek odmowy udzielenia zezwolenia określonych w art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009, w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych. Skarżący podkreślił, że w okresie kilkunastu lat obowiązywania wskazanych przepisów organ ani razu nie odmówił udzielenia zezwolenia ze względu na zagrożenie istnienia już zatwierdzonych linii regularnych oraz poważnego wpływu na rentowność porównywalnych usług kolejowych, co oznacza, że wskazane wyżej przepisy pozostają martwe. Wobec obawy bezczynności organu w tym zakresie, skarżący wyjaśnił, że dopuszczony do udziału w postępowaniu na prawach strony miał zamiar podjąć czynności aby wykazać lub wykluczyć zagrożenie dla istnienia już zatwierdzonych linii regularnych oraz wpływu na rentowność porównywalnych usług kolejowych. Skarżący pragnie reprezentować szeroko rozumiany interes społeczny, a w szczególności sprawować racjonalną kontrolę społeczną nad postępowaniem administracyjnym i działaniem organów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Przy piśmie procesowym z 10 grudnia 2018 r. skarżący załączył odpis wyroku wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II GSK 1500/16, natomiast uczestnik postępowania w piśmie procesowym z 4 stycznia 2019 r. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem postanowienia Głównego Inspektora z [...] lipca 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie z [...] kwietnia 2018 r. naruszają przepisy postępowania, a konkretnie art. 31 k.p.a., w takim stopniu, że mogło mieć to istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy. W konsekwencji skutkuje to koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia z [...] lipca 2018 r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia z [...] kwietnia 2018 r. W myśl wspomnianego art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania, jakie toczy się przed organem administracji w sprawie dotyczącej innej osoby, może nastąpić w przypadku spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek. Przesłankami tymi są cele statutowe organizacji uzasadniające dopuszczenie jej do udziału w sprawie i interes społeczny, który także za tym dopuszczeniem przemawia. Spełnienie powyższych warunków podlega ocenie właściwego organu administracji. Niespełnienie chociażby jednej przesłanki skutkuje tym, że organ administracji winien odmówić dopuszczenia organizacji udziału w postępowaniu. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony nie może służyć partykularnym celom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 257). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie Główny Inspektor nie wykazał braku "umocowania" do udziału w postępowaniu stowarzyszenia z uwagi na brak odpowiednich celów statutowych. W ocenie organu cele statutowe stowarzyszenia nie mają żadnego związku z przedmiotem postępowania wszczętego na wniosek F. sp. z o.o., bowiem każdy z tych celów dotyczy działalności w zakresie transportu drogowego wykonywanego na już istniejącej linii komunikacyjnej, a uczestnik postępowania nie posiada zezwolenia na wykonywanie przewozów osób na trasie [...]. Ponadto skarżący nie wykazał istnienia interesu społecznego, do którego naruszenia może dojść na liniach, na których już są wykonywane przewozy osób. Odnosząc się do powyższego zauważenia wymaga fakt, że jak sam organ podał w zaskarżonym postanowieniu, na str. 7, na podstawie strony internetowej [...] zawierającej ogłoszenia o godzinach odjazdów przewoźników drogowych i kolejowych można stwierdzić, że linia regularna [...] już istnieje, a uruchomienie nowych połączeń w ramach istniejącej linii komunikacyjnej leży w interesie konsumenta, a tym samym w interesie społecznym, bowiem służy zaspokajaniu potrzeb komunikacyjnych mieszkańców. Uruchomienie większej ilości linii komunikacyjnych konkurujących ze sobą przewoźników może prowadzić do poprawy jakości świadczonych usług, ponieważ będą oni chcieli stworzyć ofertę odpowiadającą potrzebom potencjalnych pasażerów i tym samym wyróżnić swoją ofertę wobec tych pasażerów. Podkreślić należy, że pojęcie interesu społecznego należy do kategorii pojęć niedookreślonych, którym organ administracji nadaje treść w procesie stosowania norm prawa materialnego w konkretnym wypadku. Przy stosowaniu przepisów zawierających zwroty niedookreślone nie występuje uznanie administracyjne, pomimo ograniczonego luzu decyzyjnego, gdyż ich znaczenie zostaje ustalone w wyniku wykładni (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 139/09). W świetle powyższego na uwagę zasługuje pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 maja 2018 r. sygn. akt II GSK 1500/16, zgodnie z którym interes społeczny może polegać właśnie na wyjaśnieniu, czy w przypadku wydania nowego zezwolenia nie zostanie naruszony przepis art. 22a ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o transporcie drogowym. W przedmiotowej sprawie wniosek o udzielenie zezwolenia dotyczy przewozów regularnych w międzynarodowym transporcie drogowym, a nie jak w sprawie NSA II GSK 1500/16 przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym; dlatego tutaj interes społeczny w może polegać na wyjaśnieniu, czy w przypadku wydania zezwolenia nie zostanie naruszony przepis art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.t.d. Zatem na wzmiankowaną wykładnię interesu społecznego w omawianym przypadku wpływ powinna mieć w pierwszej kolejności treść art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.t.d. Zgodnie z tym przepisem Główny Inspektor odmawia udzielenia zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w międzynarodowym transporcie drogowym, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. a), gdy projektowana linia regularna będzie stanowiła bezpośrednie zagrożenie dla istnienia już zatwierdzonych linii regularnych, z wyjątkiem sytuacji, kiedy linie te są obsługiwane tylko przez jednego przewoźnika lub przez jedną grupę przewoźników. Obrona przed nieuczciwą konkurencją dotychczasowych przewoźników wynika z przepisów ustawy o transporcie drogowym, m. in. z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.t.d. Skarżący jak wskazywał we wniosku o dopuszczenie do udziału, jak również skardze, zamierza wspomagać organ w wykazywaniu zagrożenia nieuczciwą konkurencją przez nowego przewoźnika. Zgodnie z § 6 pkt 4 statutu celem stowarzyszenia jest m. in. zwalczanie nieuczciwej konkurencji w środowisku świadczącym usługi transportu drogowego osób. W ocenie Sądu udział organizacji społecznej w zbadaniu, czy wydanie zezwolenia spowoduje zagrożenie dla już istniejących linii regularnych może okazać się nie tylko przydatny, ale wręcz konieczny do dogłębnego zbadania sprawy. Stowarzyszenia przewoźników mogą bowiem dysponować danymi dotyczącymi chociażby kondycji finansowej poszczególnych przedsiębiorców, a zatem materiałami koniecznymi do oceny okoliczności, o których stanowi art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.t.d. To do organu wydającego zezwolenie należy wyjaśnienie tego rodzaju okoliczności, ale udział skarżącego, który statutowo zajmuje się zwalczaniem nieuczciwej konkurencji w środowisku świadczącym usługi transportu drogowego osób (§ 6 pkt 4 statutu) będzie zgodny z prawem i w żadnym stopniu nie naruszy art. 31 k.p.a. Podkreślić ponadto należy, że nie ma prostej zależności pomiędzy prowadzeniem przez członków konkretnego stowarzyszenia działalności konkurencyjnej wobec wnioskodawcy (w tym wypadku uczestnika postępowania), a możliwością dopuszczenia takiej organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym. Organy administracji niezasadnie bowiem przyjęły, że skoro skarżący skupia przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób, czy też wspólników spółki prawa handlowego lub cywilnego, prowadzących działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego (§ 10 statutu), a stroną w tym postępowaniu jest F. sp. z o.o. z siedzibą w W., której przedmiotem przeważającej działalności jest transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski, to skarżący jest podmiotem mogącym mieć interesy sprzeczne w stosunku do ubiegającego się o zezwolenie przedsiębiorcy. Zdaniem Sądu nie jest trafne założenie, że udział skarżącego w postępowaniu dotyczącym wydania zezwolenia na przewóz osób uczestnikowi postępowania wskazuje na realizację partykularnych interesów skarżącego, który może być zainteresowany negatywnym dla uczestnika postępowania rozstrzygnięciem ze względu na reprezentowanie konkurencji spółki F. sp. z o.o. a nie potencjalnych pasażerów. Z § 10 statutu stowarzyszenia w istocie wynika, że stowarzyszenie tworzą przedsiębiorcy przewozowi; jednak w omawianym przypadku nie mają oni bezpośredniego interesu w zwalczaniu działalności uczestnika postępowania w odniesieniu do ewentualnego nowego połączenia na linii [...]. Siedzibą stowarzyszenia jest [...] (§ 2 Statutu), zaś jak zostało to wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 9 maja 2018 r. (str. 2) członkowie stowarzyszenia w ogóle nie świadczą usług przewozowych na linii komunikacyjnej będącej przedmiotem wniosku, ani nie zamierzają świadczyć takich usług w przyszłości, a samo stowarzyszenie zwraca również uwagę na możliwość utraty rentowności istniejących już linii regularnych. W ocenie Sądu powyższe nie pozwala na przyjęcie, że skarżący reprezentuje wyłącznie konkurencję spółki F. sp. z o.o., a w konsekwencji, że cele statutowe stowarzyszenia wskazują na chęć obrony własnego interesu, który może być przeciwstawny interesom tej spółki i jej potencjalnych pasażerów. Skarżący (ani jego członkowie) nie ma interesu (interesów) zagrażających uczestnikowi postępowania, gdyż w podanych okolicznościach jest jedynie rzecznikiem obiektywnego (neutralnego) interesu społecznego. W treści pojęcia "interes społeczny" należy ponadto wyszczególnić interes konsumentów, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) we wskazywanym już wcześniej wyroku z 16 maja 2018 r. Oczywistym jest to, że liczba przewoźników prowadzących swoją działalność na konkretnej trasie (w tym wypadku relacji [...]) ma bezpośredni wpływ na ceny biletów komunikacyjnych; zatem dopuszczenie stowarzyszenia do postępowania powinno mieć pozytywny wpływ także na ten aspekt analizy. Innymi słowy, organy będą mogły oprzeć się także na wiedzy stowarzyszenia odnośnie cen biletów, jakości świadczonych usług, a w konsekwencji poziomu zaspokojenia potrzeb konsumenckich. W orzecznictwie sądów administracyjnych poszanowanie praw konsumenta traktuje się jako element kategorii interesu społecznego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2561/17). Natomiast w niniejszej sprawie nie można uznać, że brak jest konsumentów (pasażerów) linii [...], skoro taka linia zgodnie z informacjami ze strony internetowej [...] istnieje, a uczestnik postępowania nie posiada jeszcze zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób na linii [...]. Konkludując, Sąd podkreśla, że za przychyleniem się do wyżej przedstawionego stanowiska na rzecz dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, przemawiają także poglądy doktryny, w której przeważa pogląd o konieczności niejako "życzliwego", tj. rozszerzającego interpretowania pojęć "organizacja społeczna" i "interes społeczny" (zob. M. Szubiakowski, Strona i podmioty na prawach strony (w:) Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, red. M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 60). W tym zakresie można mówić już nawet o swoistym trendzie "uspołeczniania" interesu prawnego oraz promowania szerokiej partycypacji w postępowaniu (zob. Partycypacja w postępowaniu administracyjnym. W kierunku uspołecznienia interesu prawnego, red. Z. Kmieciak, Warszawa 2017, passim). Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Obowiązkiem organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie zastosowanie się do stanowiska wyrażonego w niniejszym wyroku. W oparciu o art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 p.p.s.a. Sąd zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę 597 zł, stanowiącą równowartość uiszczonego wpisu sądowego od skargi (100 zł), wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym (480 zł) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).