VI SA/Wa 1779/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w przedmiocie usług ochrony osób i mienia postanowił: 1. zwolnić R. K. od kosztów sądowych ponad kwotę 1 250 zł (tysiąc dwieście pięćdziesiąt złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, 2. ustanowić dla R. K. adwokata. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2007 r. oddalono skargę R. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia. Następnie skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Po odebraniu wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, w dniu 21 maja 2007 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z przedmiotowej skargi. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 7 sierpnia 2007 r. odmówiono panu R. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, od którego to postanowienia skarżący wniósł sprzeciw. Zgodnie z art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, o ile ta osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę, iż sytuacja majątkowa skarżącego i jego możliwości finansowe była już przedmiotem dwukrotnej analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd postanowieniem z dnia 10 października 2005 r. zwolnił R. K. od wpisu sądowego w ¾ części, czyli w kwocie 3.750 (trzy tysiące siedemset pięćdziesiąt złotych) i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałej części, przy czym zażalenie na powyższe postanowienie zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 stycznia 2006 r. oddalone. Po złożeniu przez skarżącego ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 18 października 2006 r. odmówiono R. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie na powyższe postanowienie oddalił postanowieniem z dnia 16 stycznia 2007 r. Jak podnosi natomiast w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony w tej samej sprawie ponownie, po uprawomocnieniu się postanowienia odmawiającego takiego zwolnienia, podlega merytorycznemu rozpoznaniu, przy czym w razie niestwierdzenia zmiany okoliczności powinien być oddalony (p. "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", J.Gudowski /w:/ T.Ereciński, J.Gudowski, M.Jędrzejewska tom 1, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 2001 s. 272 i cyt. tam orzecznictwo SN). W związku z powyższym zasadniczą kwestią przy rozpoznaniu powtórnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie jest ocena, czy od momentu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia w dniu 16 stycznia 2007r. miały miejsce okoliczności wpływające na zmianę sytuacji majątkowej skarżącego, a w konsekwencji zdolności do pokrycia kosztów postępowania sądowego. W postanowieniu wydanym w dniu 7 sierpnia 2007 r. przez referendarza sądowego, odmawiającym przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie, podniesiono, iż z podanych we wniosku informacji oraz nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący, pozostając we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z konkubiną i dwójką małoletnich dzieci, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga średni miesięczny dochód w kwocie 1450 zł. a konkubina skarżącego [...] wykonując zawód pielęgniarki osiąga dochód miesięczny w kwocie ok. 1200 zł. Zwrócono przy tym uwagę na fakt, iż powyższy dochód skarżącego i jego sytuacja majątkowa nie uległa zmianie w zasadniczym zakresie, nadal osiąga dochód na zbliżonym poziomie (w poprzednim wniosku dochód skarżącego wynosił miesięcznie 1713 zł a konkubiny skarżącego 1200 zł.), zaś podniesiony we wniosku wzrost na przestrzeni ostatniego roku kosztów utrzymania nie osiągnął takiej skali, aby można było przyjąć, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W konsekwencji z uwagi na niewystąpienie zmiany sytuacji majątkowej skarżącego odmówiono przyznania panu R. K. prawa pomocy. W sprzeciwie od powyższego postanowienia pan R. K. podniósł, iż jego sytuacja majątkowa uległa zmianie z uwagi na zasądzenie przez Sąd Rejonowy [...] alimentów na rzecz dwójki małoletnich dzieci [...] w kwocie 2000 zł. miesięcznie. Dodatkowo wskazał na obniżenie przychodów osiąganych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przedkładając między innymi kopie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, z której wynika, iż dochód skarżącego w roku bieżącym wahał się w graniach od 3 275 zł. do 1252 zł., przy czym w miesiącu lipcu osiągnął stratę w wysokości 1 100 zł. Średni miesięczny dochód skarżącego w bieżącym roku wyniósł ok. 1600 zł. W ocenie Sądu wykazane przez skarżącego okoliczności świadczą o zmianie jego sytuacji majątkowej w stopniu uzasadniającym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w części ponad kwotę 1 250 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie adwokata. Należy bowiem zwrócić uwagę na fakt, iż w myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, o ile ta osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (II CZ 104/84) ubiegający się o pomoc w postępowaniu przed sądem winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W przypadku skarżącego, pomimo, że prowadzi działalność gospodarczą uzyskując z tego tytułu dochód, wskutek zasądzenia alimentów w stałej wysokości 2000 zł., powstała sytuacja, w której z uwagi na wysokość osiąganego dochodu, nie jest w stanie wygospodarować wolnych środków finansowych, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Tym samym, mając na uwadze, iż pan R. K. nie jest w stanie ponieść w chwili obecnej jakichkolwiek kosztów postępowania, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.