VI SA/Wa 1784/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-04-14

Skład orzekający: Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wraz z małżonkiem osiąga łączny miesięczny dochód netto w wysokości 2874 zł, a ponosi miesięczne wydatki na czynsz w kwocie 609 zł, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wraz z małżonkiem osiąga łączny miesięczny dochód netto w wysokości 2874 zł, nie znajduje się w sytuacji, w której nie byłaby w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności w celu pokrycia chociażby części kosztów postępowania sądowego, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, biorąc pod uwagę konieczność pokrycia niezbędnych kosztów utrzymania, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) jest uzasadnione, gdy pełne koszty postępowania spowodowałyby uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Stan faktyczny
T. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na postanowienie Komendanta Głównego Policji w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku z powodu niewystarczających oświadczeń majątkowych. Skarżący wraz z żoną osiąga miesięczny dochód netto 2874 zł, a ponosi miesięczne wydatki na czynsz w kwocie 609 zł. Skarżący wskazał mieszkanie kwaterunkowe jako jedyny składnik majątku.
Rozstrzygnięcie
1. ustanowić dla T. L. adwokata, 2. odmówić przyznania T. L. prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. L. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. ustanowić dla T. L. adwokata, 2. odmówić przyznania T. L. prawa pomocy w pozostałym zakresie. T. L. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających podane we wniosku informacje. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przesłanych dokumentów wynika, iż skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości 1078 zł. netto miesięcznie. Żona skarżącego [...], z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, uzyskuje dochód z tytułu emerytury w kwocie 1796 zł. netto. Z przedstawionego przez skarżącego wyciągu z rachunku bankowego obejmującego okres od dnia 27 listopada 2008 r. do dnia 31 stycznia 2009 r. wynika, iż to właśnie wymienione powyżej kwoty stanowiły główne źródło wpływów skarżącego i jego żony (oprócz nich jedynie jeden raz dokonano na rachunek skarżącego przelewu na kwotę 2000 zł.). Skarżący przedłożył także dokument potwierdzający wysokość ponoszonych przez niego miesięcznych wydatków na czynsz w kwocie 609 zł. Jako jedyny składnik majątku skarżący wskazał w formularzu mieszkanie kwaterunkowe. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (II CZ 104/84) ubiegający się o pomoc w postępowaniu przed sądem winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Tak więc przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stanowi rozwiązanie szczególne odnoszące się jedynie do osób charakteryzujących się ubóstwem. Skarżący tymczasem uzyskuje wraz z żoną dochód z tytułu emerytury w łącznej kwocie 2 874 zł. Uwzględniając konieczność pokrycia niezbędnych kosztów utrzymania, stwierdzić należy, iż nie znajduje się on w sytuacji, w której nie byłby w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności w celu pokrycia chociażby części kosztów postępowania sądowego. Jednakże, pomimo że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zarówno przyznanie adwokata i zwolnienie z kosztów sądowych, w sytuacji, w której znajduje się skarżący, konieczność poniesienia przez niego pełnych kosztów postępowania sądowego spowodowałaby uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło