VI SA/Wa 1792/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi F. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3500 (słownie: trzy tysiące pięćset) złotych na stronę – F. O. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło: • wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, • wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenie wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Podstawą prawną rozstrzygnięcia były przepisy art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.; dalej: u.t.d.), oraz lp. 1.7., Ip. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. Wspólnot Europejskich nr L 370 z 31.12.1985 str. 8-21, ze zm.), § 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 86, poz. 721 ze zm.). W dniu [...] maja 2011 r. w miejscowości W. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] o dmc powyżej 12 t, który prowadzony był przez kierowcę Pana F. O. Ww. kierowca wykonywał międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy żywych zwierząt (koni) z N. do B. Kontrola drogowa została udokumentowana protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. Jak wynika z ustaleń kontrolnych, podczas kontroli kierowca nie okazał ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych w dniu [...] maja 201 i r. Brak było również ważnej winiety naklejonej na przedniej szybie pojazdu. Do kontroli kierowca okazał dobową kartę opłaty seria i nr [...], jak również część samoprzylepną (nienaklejoną) oraz odcinek kontrolny, który nie był wypełniony w polu dotyczącym numeru rejestracyjnego pojazdu. Odcinek kontrolny oraz winieta samoprzylepna nie były przedziurkowane w polu dotyczącym dnia, miesiąca i roku. Na przedniej szybie pojazdu nie została naklejona żadna inna winieta samoprzylepna ważna w dniu kontroli [...] maja 2011 r. W odwołaniu od zaskarżonej decyzji strona wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa oraz art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Organy administracyjne stwierdziły, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie prawidłowego wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty podczas wykonywania przewozu drogowego. Skontrolowany kierowca Pan F.O. nie okazał bowiem wykresówek lub zaświadczenia wskazującego przyczynę ich nieposiadania lub zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dni od [...] kwietnia do [...] maja 2011 r., w które w myśl obowiązujących przepisów winien być wyposażony w odpowiednie dokumenty przed drogą. Dowodem uiszczenia opłaty jest winieta samoprzylepna prawidłowo przedziurkowana i umieszczona w sposób trwały w pojeździe, w ściśle określonym miejscu (prawy dolny róg przedniej szyby pojazdu) oraz prawidłowo wypełniony odcinek kontrolny, który stanowi integralną część karty opłaty drogowej. Skutek prawny uiszczenia opłaty drogowej wywołuje tylko i wyłącznie posiadanie karty opłaty prawidłowej pod każdym względem, a więc odpowiedniej do wykonywanego przejazdu oraz wypełnionej w całości i bez poprawek. Jakakolwiek wadliwość w tym zakresie oznacza wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej z tego tytułu. Wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanych naruszeń były okolicznościami, do których zaistnienia skarżący nie powinien dopuścić. Tym samym organy I i II instancji stwierdziły brak podstaw do zastosowania przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym w niniejszej sprawie, oceniając, iż stwierdzone naruszenie nie powstało w wyniku zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, czyli sytuacji, której przy dołożeniu należytej staranności strona przewidzieć rzeczywiście nie była w stanie. Od powyższej decyzji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisu art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz przepisów postępowania administracyjnego w szczególności przepisu art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisu art. 93 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U z 2007 r. nr 125 poz. 874 z późn. zm.). W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła o uchylenie obydwu wydanych w toku postępowania administracyjnego decyzji. Strona w uzasadnieniu skargi podniosła, iż dokonując zakupu karty opłaty za przejazd po drogach krajowych działała w dobrej wierze, iż w chwili zakupu dokument ten spełniał wszystkie wymogi formalne. Strona skarżąca, nie będąc obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej, nie była świadoma obowiązku uczynienia w tejże karcie odpowiednich dziurek. Tym bardziej nie było jej wiadomym, iż to ona sama może przedziurkować przedmiotową kartę. Odnosząc się do stwierdzenia zawartego w decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r., iż strona skarżąca "miała wpływ na powstałe naruszenie i mogła w taki sposób zaplanować przejazd aby do wymienionego naruszenia nie doszło", skarżący zaznaczył, iż trudno wymagać, by osoba kierująca pojazdem, wielkością odpowiadającym samochodowi ciężarowemu tzw. "tirowi", gdzie na jego pokładzie znajdują się konie sportowe o dużej wartości, poruszała się po drogach gminnych i powiatowych, które to drogi nie tylko z uwagi na ich parametry nie nadają się do wykorzystywania przez tak duże pojazdy. Skarżący podkreślił nadto, iż brak jest podstaw do nałożenia kary, gdyż uczynił on wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło do istotnego naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., gdyż organy dokonały wnikliwej analizy materiału dowodowego sprawy. Nie stwierdzono także naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji. W myśl art. 4 pkt 4 u.t.d., przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 4 pkt 6a u.t.d., przewóz drogowy został zdefiniowany poprzez wyliczenie, zgodnie z którym jest to zarówno transport drogowy, jak i niezarobkowy przewóz drogowy, a ponadto każdy inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów prawa wspólnotowego, a ściślej rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z dnia 11 kwietnia 2006, s. 1). Stosownie do art. 4 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez ładunku, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Przewozem drogowym w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 561/2006 jest zatem przewóz drogowy wykonywany takim pojazdem, który ze względu na swoją konstrukcję, wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem, jest przystosowany do przewozu osób lub rzeczy. Podane przepisy mówią o drogach publicznych, którymi w myśl art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), są drogi zaliczane na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Stosownie do art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o drogach publicznych, drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe, drogi gminne, ulice leżące w ciągu dróg wymienionych w ust. 1 należą do tej samej kategorii co te drogi. W myśl powołanych przepisów, przewozem drogowym jest każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych bez względu na jego rodzaj. Zgodnie z art. 42 ust. 1 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) podmiot wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Zgodnie z art. 87 ust. 1 tej ustawy podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Zgodnie z § 3. ust. 1 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2009r. Nr 86, poz. 729) uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat, zwanej dalej "jednostką", ust. 2. Karta opłaty składa się z dwóch części: 1) winiety samoprzylepnej umieszczanej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu; 2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty. 3. Dowód uiszczenia opłaty stanowią obie części karty opłaty łącznie. 4. Nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty: 1) winieta nieprzedziurkowana lub nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1; 2) uszkodzone winieta lub odcinek kontrolny; 3) odcinek kontrolny noszący ślady ingerencji chemicznej lub mechanicznej; 4) odcinek kontrolny zafoliowany (zalaminowany) lub w inny sposób uniemożliwiający sprawdzenie umieszczonych na dokumencie zabezpieczeń. Zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2009r. Nr 86, poz. 729) kartę opłaty wypełnia podmiot wykonujący przewóz drogowy przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu. Zgodnie z § 4 ust.2 ww. rozporządzenia wypełnienie karty opłaty polega na wpisaniu numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego na jej odcinku kontrolnym. Zgodnie z § 4 ust.3 ww. rozporządzenia kartą nieprawidłowo wypełnioną jest karta: 1) wypełniona niezgodnie z ust. 2; 2) wskazująca na ingerencję w pola podlegające wypełnieniu. Zgodnie z § 10. Karty opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych nabyte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane, jednak nie dłużej niż: 1) w przypadku opłaty rocznej - do dnia 9 czerwca 2010 r.; 2) w przypadku opłaty miesięcznej - do dnia 9 sierpnia 2009 r.; 3) w przypadku opłaty siedmiodniowej - do dnia 15 lipca 2009 r.; 4) w przypadku opłaty dobowej - do dnia 9 lipca 2009 r. Zgodnie z § 11 Rozporządzenie weszło w życie z dniem 10 czerwca 2009 r. Sąd uznał za chybiony zarzut podnoszony w skardze, iż strona nie powinna ponosić odpowiedzialności w sytuacji, gdy wywiązała się ze swoich obowiązków i zakupiła jednodniową kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych jednocześnie jednak - nie będąc obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej, nie była świadoma "obowiązku uczynienia w tejże karcie odpowiednich dziurek". Okoliczność, iż strona nie wiedziała o obowiązku przedziurkowania winiety, nie daje podstaw do uznania ,że naruszenie przepisów nastąpiło na wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący nie był w stanie przewidzieć. Wskazówki interpretacyjne odnoszące się do przepisu art. 93 ust 7 u.t.d. pozwalającego na odstąpienie od stosowania sankcji administracyjnych wobec podmiotów dopuszczających się naruszeń u.t.d. zawarte są w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych – przykładowo NSA w wyroku z dnia 2010-11-17 sygn. akt: II GSK 976/09 - LEX nr 746376 stwierdził, iż "Artykuł 93 ust. 7 u.t.d. jest przepisem wyjątkowym, odnoszącym się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć". Nadto, NSA stwierdził, iż "Przepis art. 93 ust. 7 u.t.d., w sytuacji gdy chodzi o uwolnienie przedsiębiorcy od kary pieniężnej związanej z brakiem dokumentujących czas pracy kierowców wykresówek, winien być wykładany ścieśniająco". Z uwagi na powyższe, dochodząc do wniosku o zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym porządkiem prawnym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.