VI SA/Wa 1800/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant st. ref. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD"), decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] , działając na podstawie art. 104 w zw. z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: "k.p.a."), art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 4, ust. 6 pkt 1, ust. 9 oraz art. 13l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2068 ze zm., dalej: "u.d.p.") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm.), nałożył na Pana M. S. karę pieniężną w wysokości 1.500,00 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po płatnym odcinku drogi krajowej samochodem ciężarowym wraz z przyczepą; z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Stwierdzono bowiem przejazd w dniu [...] stycznia 2019 r. pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] (rodzaj: SAMOCHÓD CIĘŻAROWY), poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...] przez urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...] o godzinie 23:03:51 na odcinku drogi nr [...] węzeł [...] - [...] (skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...] ), wskazanym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t. Powyższe naruszenie zostało stwierdzone w wyniku kontroli mobilnej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2019 r. Strona złożyła skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzuciła organowi naruszenie: 1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, tj. wszczęcie czterech niezależnych postępowań administracyjnych i wydanie czterech decyzji w jednej sprawie administracyjnej, na podstawie ustaleń jednego protokołu kontroli drogowej, w którym stwierdzono powiązane ze sobą naruszenia; 2) art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., jak również art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnej dla sprawy okoliczności, jaką jest obowiązek ustalenia strony tego postępowania oraz sposobu oznakowania drogi (skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...] ) w czasie wykonywanych przejazdów styczniu 2019 r.; 3) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., bowiem zgłaszane w toku kontroli drogowej okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez normy k.p.a., co ma istotny wpływ na wynik sprawy; 4) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy poprzez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Ponadto skarżący wskazał, że przepisy art. 189e, art. 7a § 1 oraz art. 81a k.p.a. nakazują rozstrzygać wątpliwości co do stanu prawnego i faktycznego na korzyść strony postępowania. W uzasadnieniu dodatkowo wskazał, że w postępowaniu administracyjnym nie ustalono charakteru kontrolowanego przewozu oraz pominięto okoliczności zgłaszane przez kierującego pojazdem - Pana R. L. Skarżący podniósł, że nie korzysta z dróg płatnych, nie zna przepisów i nie wiedział, że - wbrew temu, co mówili kontrolujący - karę nakłada się na użytkownika pojazdu, a nie na właściciela. Kierowca zaś wyjaśniał kontrolującym, iż to on wykonywał we wskazanych okresach przejazd pojazdem użyczonym przez właściciela na podstawie umowy, zgodnie z którą Pan R. L. mógł swobodnie korzystać z pojazdów skarżącego. Zatem - zdaniem skarżącego - organ nie dokonał żadnych ustaleń mających na celu wyjaśnienie kto był posiadaczem zatrzymanego do kontroli pojazdu. Tym samym, nie ustalono prawidłowo strony postępowania administracyjnego. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Podejmując to rozstrzygnięcie GITD spełnił reguły postępowania administracyjnego przewidziane w art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy, o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. W myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 (opłata elektroniczna), jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Wysokość tej opłaty ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu (art. 13 ha ust. 2 u.d.p.). Co do zasady uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.). Zasadą jest również, że pobranie tej opłaty następuje poprzez urządzenie instalowane w tym celu w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takiego urządzenia (na potrzeby pobierania opłat) spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p. Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a ustawy u.d.p., obowiązany jest do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 u.d.p. (odpowiednia kategoria pojazdu). Zasady wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406). Stosownie do treści art. 13k ust. 1 u.d.p. za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy (pkt 1), 1500 zł - w pozostałych przypadkach (pkt 2). W myśl art. 13l ust. 1 u.d.p. do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz urządzenia, o którym mowa w art. 16l ust. 1, a także nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, jest uprawniony GITD. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że dopuszczalna masa całkowita skontrolowanego zespołu pojazdów, składającego się z pojazdu samochodowego - ciężarowego (3000 kg) i przyczepy (2700 kg) - przekraczała 3,5 t. Pojazd/zespół pojazdów nie podlegał też zwolnieniom, o których mowa w art. 13 ust. 3a u.d.p. Nałożona kara pieniężna dotyczyła przejazdu w dniu [...] stycznia 2019 r. odcinkiem drogi krajowej [...] [...] - [...] (skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...] ), na którym pobiera się opłatę elektroniczną. W pojeździe nie było zainstalowanego urządzenia pokładowego do poboru opłaty elektronicznej viaBox, przy wykorzystaniu którego uiszczenie takiej opłaty może nastąpić; skarżący nie zawarł umowy z operatorem na korzystanie z takiego urządzenia. Nie mógł zatem w tych warunkach opłaty tej uiścić. Dowodzi tego zapis ewidencyjny na bramownicy nr [...] . Zarzuty skargi zmierzały w swej istocie do poważenia stanowiska GITD, który uznał, że karę pieniężną za niedopełnienie ww. obowiązku należało nałożyć na skarżącego i stwierdzenia, iż organ nie ustalił ponad wszelką wątpliwość kto był posiadaczem pojazdu w momencie popełnienia naruszenia i niezasadnie w tej sytuacji przyjął, że odpowiedzialność za popełnione naruszenie ponosi właściciel pojazdu. Stanowisko to jest nieuprawnione. Zgodnie z art. 13k. ust. 4 u.d.p. kary pieniężne, o których mowa w ust, 1 oraz ust. 2 pkt 2, wymierza się właścicielowi pojazdu samochodowego, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, a jeśli pojazdem jest zespół pojazdów to właścicielowi pojazdu złączonego z przyczepą lub naczepą. Jeżeli właściciel nie jest posiadaczem pojazdu to kary nakłada się na podmiot, na rzecz którego przeniesiono posiadanie tego pojazdu. Dowodem potwierdzającym wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej jest zapis ewidencyjny utworzony w Systemie Elektronicznego Poboru Opłat po zarejestrowaniu przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Zapis ewidencyjny zawiera m.in. informacje o: czasie zarejestrowania naruszenia, lokalizacji urządzenia, które zarejestrowało naruszenie, opis zarejestrowanego naruszenia, dane identyfikacyjne pojazdu, a także informacje na temat właściciela pojazdu, którym popełniono naruszenie. Integralną częścią zapisu ewidencyjnego jest dokumentacja fotograficzna. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że właścicielem zarówno samochodu ciężarowego jak i przyczepy jest Pan M. S. Powyższe ustalono na podstawie dowodów rejestracyjnych samochodu ciężarowego oraz przyczepy (kopie w aktach sprawy). Nadto, zgodnie z informacjami uzyskanymi z Systemu Elektronicznego Poboru Opłat wynika, że nie została przez skarżącego zawarta umowa z pobierającym opłatę na kontrolowany pojazd. W konsekwencji, GITD prawidłowo wskazał w zaskarżonej decyzji, opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie, iż nastąpiło naruszenie w postaci nieuiszczenia stosownej opłaty elektronicznej za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej, a skarżący nie przedstawił dowodów świadczących o tym, że to nie on użytkował pojazd w dniu [...] stycznia 2019 r. To na stronie postępowania spoczywał ciężar dowodowy, w postaci udowodnienia faktu przeniesienia własności/posiadania pojazdu samochodowego na inny podmiot. Skarżący nie załączył do akt postępowania stosownej umowy, a zatem nie udowodnił przeniesienia posiadania pojazdu samochodowego na inny podmiot. Zatem w sprawie nie podważono, że właścicielem, a zarazem posiadaczem pojazdu, był skarżący. Tak więc skarżący został prawidłowo wskazany jako strona postępowania administracyjnego i podmiot, na który należało nałożyć karę za niedopełnienie ustawowego obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Reasumując, GITD dysponował dowodami stwierdzającymi okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zebranymi w toku prowadzonego postępowania administracyjnego i prawidłowo ustalił na ich podstawie stan faktyczny, będący podstawą orzekania w sprawie. Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przez organ żadnego z przepisów wymienionych w skardze w stopniu mogącym zaważyć na treści podjętego rozstrzygnięcia i jego ocenie przez Sąd. Także bez znaczenia w sprawie jest fakt, że istotnych dla sprawy ustaleń dokonano na podstawie protokołu z kontroli mobilnej w dniu [...] maja 2019 r., w którym opisano okoliczności czterech stwierdzonych naruszeń przepisów u.d.p. w zakresie przejazdu po płatnym odcinku drogi publicznej bez uiszczenia opłaty. Jak wynika z protokołu kontroli, w dniu [...] stycznia 2019 r. nie było żadnego innego przejazdu po odcinku drogi krajowej [...] [...] - [...] (skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...] ). Zgodnie zaś z przyjętą w orzecznictwie definicją "przejazdu" w rozumieniu art. 13 ust. 1 i art. 13k ust. 1 u.d.p. - za przejazd należy traktować jedno działanie tego samego kierującego, polegające na poruszaniu się określonym pojazdem po drodze płatnej, integralne pod względem czasu i miejsca (wykonywane nieprzerwanie, na tej samej drodze płatnej), niezależnie od tego, na ilu kolejnych bramownicach, ten przejazd został zarejestrowany (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1133/15, publik. LEX nr 2170461). Wobec tego nie ma w sprawie niebezpieczeństwa wymierzenia skarżącemu za jeden przejazd kilku kar. Fakt zaś udokumentowania ww. (oddzielnych, tj. z różnych dat) naruszeń w jednym protokole - z jednej strony - nie znosi ich odrębności, z drugiej strony - nie uprawnia organu do wydania w sprawie jednej decyzji. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości sumowania kar pieniężnych za kilka naruszeń stanowiących odrębne sprawy administracyjne. Zatem GITD - mając na względzie ustalenia zawarte w protokole kontroli - prawidłowo dokonał wyodrębnienia przejazdów, które stanowiły podstawę nałożenia kar pieniężnych. Co się zaś tyczy prawidłowego oznakowania odcinka drogi, po której - bez uiszczenia stosowanej opłaty - poruszał się skontrolowany pojazd skarżącego to podkreślenia wymaga, że w postępowaniu administracyjnym GITD nie czynił ustaleń odnośnie oznakowania tego odcinka znakiem T - 34 w dniu przejazdu. Organ uznał tę okoliczność bezsporną, jako że skarżący nie podnosił wątpliwości z tym związanych w postępowaniu administracyjnym. W związku jednak z zarzutami zawartymi w tym zakresie w skardze, Sąd przeprowadził - na wniosek GITD sformułowany w odpowiedzi na skargę - dowód z dokumentu, tj. pisma z dnia 25 czerwca 2019 r., Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, nr [...] , na okoliczność istnienia prawidłowego oznakowania drogi krajowej [...] na odcinku węzeł [...] - [...] (skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...] ) tabliczkami T-34. Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Treść zaś dokumentu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, wskazuje że projekt stałej organizacji ruchu na odcinku drogi krajowej [...] węzeł [...] - [...] (skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...] ) został zatwierdzony w dniu 4 sierpnia 2017 r. Kontrola prawidłowości oznakowania drogi zgodnie z § 12 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem - została przeprowadzona w dniu [...] sierpnia 2017 r. W trakcie przedmiotowej kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w ustawieniu tabliczek T-34. Także późniejsze kontrole nie wykazywały nieprawidłowości w tym zakresie. Powyższe wskazuje, że droga - po której poruszał się zespół pojazdów, którego właścicielem jest skarżący - została prawidłowo oznakowana. Wobec powyższego, nie znajdując powodów dla uwzględnienia skargi, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.