VI SA/Wa 1808/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia patentu na wynalazek oddala skargę VI SA/Wa 1808/18 Uzasadnienie Urząd Patentowy RP, decyzją z [...] lipca 2018 r., [...], na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 224 ust. 4 oraz art. 245 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 776, dalej pwp), utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. stwierdzającą wygaśnięcie z dniem [...] maja 2016 r. patentu oznaczonego numerem [...] z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 4 rok ochrony wynalazku. Niniejsza decyzja została wydana po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez J. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą J. z siedziba w T., zwanego dalej "stroną", "skarżącym". Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] maja 2016 r. patentu oznaczonego numerem [...] z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 4 rok ochrony. Następnie skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniósł, że nie uiścił opłaty w terminie ze względu na błąd przy dokonywaniu przelewu. Wraz z powyższym wnioskiem, uiszczono na rachunek Urzędu Patentowego RP zaległą opłatę oraz opłatę od wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Urząd Patentowy RP w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, wskazał, ze zgodnie z art. 90 ust. 1 pkt 3 pwp patent wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej. W myśl art. 224 ust. 2 powyższej ustawy, opłaty za dalsze okresy ochrony powinny być uiszczane z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. Wyjątkowo opłaty takie mogą być uiszczane w ciągu 6 miesięcy po upływie powyższego terminu, przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30 % opłaty należnej. Powyższy termin dodatkowy nie podlega jednak, w myśl art. 224 ust. 4 zd. 2 ustawy p.w.p., przywróceniu. Organ analizując stan faktyczny wyjaśnił, że ostatnim dniem 4 roku ochrony wynalazku oznaczonego numerem [...] był 27 maja 2016 r., tak więc podstawowy termin do uiszczenia opłaty okresowej za kolejny 4 rok ochrony wynalazku upływał 27 maja 2016 r. Zgodnie jednak z przepisem art. 224 ust. 4 zd. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej, opłata za następny 4 rok ochrony wynalazku wraz z opłatą dodatkową w wysokości 30 % opłaty należnej mogła być przez uprawnionego wniesiona w dodatkowym 6 miesięcznym terminie tj. do 27 listopada 2016 r. Jednakże organ ustalił, że skarżący nie uiścił opłaty za kolejny rok ochrony wynalazku w żadnym z powyższych okresów. Dlatego też stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 27 maja 2016 r. patentu oznaczonego numerem [...]. Organ stwierdził również, że błąd przy wykonywaniu przelewu bankowego nie stanowi okoliczności nadzwyczajnej, której nie można było zaradzić przy zachowaniu należytej staranności. Organ zwrócił uwagę na fakt iż, na dokumencie decyzji o udzieleniu patentu umieszczone są niezbędne informacje i wskazówki dla uprawnionego dotyczące czasu trwania ochrony patentu, jak również określone są ogólne terminy i sposoby płatności oraz wysokość opłat okresowych. Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżył w całości decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2018 r. ([...]) utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. stwierdzającą wygaśnięcie z dniem [...] maja 2016 r. patentu o numerze [...] z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 4 rok ochrony i wniósł o: 1. uchylenie w całości decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2018 r.; 2. zasądzenie od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącego zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw, w tym kosztów zastępstwa, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak podjęcia jakichkolwiek czynności mających na celu wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego, przy jednoczesnym braku szczególnego uwzględnienia okoliczności, iż przedmiotem pierwotnej decyzji było wygaśnięcie wyjątkowo istotnego prawa majątkowego jakim jest patent, co stanowiło działanie rażąco sprzeczne z interesem skarżącego; 2. art. 8 § 1, 9, 10 § 1 oraz 79a § 1 kpa, poprzez niedopełnienie obowiązku pogłębiania zaufania do władzy publicznej, w wyniku zaniechania poinformowania Skarżącego o okolicznościach faktycznych oraz prawnych będących przedmiotem postępowania, niezapewnienie możliwości skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do przesłanek, które w ocenie organu ostatecznie zostały uznane za niewykazane; 3. art. 77 § 1 kpa poprzez brak zebrania i rozważenia materiału dowodowego, koniecznego do oceny czy zaszły nadzwyczajne okoliczności, które uzasadniałyby stwierdzenie, iż termin na wniesienie opłaty za 4 rok ochrony uległ zawieszeniu; 4. art. 243 ust. 6 poprzez jego niezastosowanie i brak wydania postanowienia stwierdzającego zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających uchybienie terminu na wniesienie opłaty za 4 rok ochrony; 5. art. 243 ust. 6 pwp poprzez nieprawidłowe uznanie, iż błąd przy dokonywaniu przelewu nie może być uznany za nadzwyczajną okoliczność uzasadniającą zawieszeniu biegu terminu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, z tym, że kontrola, o której mowa w § 1 w myśl § 2 tegoż artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada zaskarżoną decyzję, postanowienie, akt bądź inną czynność z zakresu administracji publicznej mając na uwadze przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania, nie kieruje się natomiast przy orzekaniu względami słuszności bądź też zasadami współżycia społecznego. Poza tym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm, dalej ppsa). Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] marca 2017 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Wbrew twierdzeniom skargi Urząd Patentowy RP prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, nie naruszając swoim działaniem art. 7, 8 § 1, 9, 10 § 1 oraz art. 79a § 1 kpa. Z ustaleń organu wynika, że skarżącemu decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. udzielony został patent na wynalazek [...], zgłoszony w dniu 27 maja 2013 r. pod nazwą "Kompozycja farmaceutyczna w formie aerozolu i sposób sporządzania kompozycji farmaceutycznej". Skarżący, po uzyskaniu prawa do patentu, uiścił opłatę na 1-3 rok ochrony wynalazku, zaczynający się od dnia 27 maja 2013 r. Opłata za 4 rok ochrony powinna być uiszczona najpóźniej w dniu, w którym upłynął poprzedni okres ochrony, tj. w dniu 27 maja 2016 r. (art. 224 ust. 2 pwp), bądź też w terminie sześciu miesięcy, tj. do dnia 26 listopada 2016 r., z tym, że w tym wypadku należało ją powiększyć o 30% (art. 224 ust. 4 pwp). O terminie, sposobie uiszczenia, a także wysokości opłat za następne okresy skarżący został pouczony wraz z udzieleniem mu patentu na wynalazek. Bezsporne jest w sprawie, że skarżący w terminie określonym w art. 224 ust. 2 pwp, ani w terminie podanym w art. 224 ust. 4 pwp nie uiścił wymaganej opłaty za 4 rok ochrony. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony został pogląd, że termin, w którym mowa w treści art. 224 ust. 4 pwp jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu bez względu na przyczyny uchybienia (wyrok WSA w Warszawie z 2 listopada 2006 r. VI SA/Wa 237/06, niepubl. oraz z 31 października 2006 r. VI SA/Wa 243/06, niepubl.). Skutkiem uchybienia terminu do wniesienia opłaty okresowej jest wygaśnięcie patentu. Tak więc Urząd Patentowy RP był kompetentny do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie patentu w oparciu o art. 90 ust. 1 pkt 3 pwp. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny. Prawidłowo również organ uznał, że w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 243 ust. 6 pwp. Pomyłka, przy dokonywaniu przelewu opłaty z użyciem komputera, nie jest nadzwyczajną okolicznością, która uzasadniałaby odpowiednie zastosowanie przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej, za którą należy uważać zjawisko niespodziewane, którego skarżący nie mógł przewidzieć ani też jemu się przeciwstawić. Zdając sobie sprawę z konsekwencji, jakie spowoduje nieuiszczenia opłaty za kolejny okres ochrony skarżący powinien upewnić się, czy rzeczywiście przelana na konto opłata zasiliła rachunek Urzędu Patentowego RP. Skoro nie dopełnił tego aktu staranności obowiązany jest obecnie ponieść ujemne skutki niewniesienia opłaty w ustawowym terminie i wygaśnięciem należącego do niego prawa. Z tych wszystkich względów, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Sąd na mocy art. 151 ppsa orzekł o jej oddaleniu.