VI SA/Wa 1809/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak Asesor WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2006r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę W dniu [...] stycznia 2005 r. na drodze krajowej nr.[...] miejscowość W. zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] nr rej. [...] z przyczepą marki [...] nr rej. [...] pozostający w dyspozycji L. W. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "C.". Pojazd kierowany był przez kierowcę J. P. jadącego w załodze z kierowcą W. K.. Pojazdem wykonywany był transport dwóch przyczep campingowych zakupionych w Holandii przez kontrolowanego przedsiębiorcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, iż kierowcy wykonujący przewóz towarów nie są pracownikami L. W., a usługa kierowania pojazdem świadczona była na podstawie zawartych z kierowcami umów zlecenia. Stwierdzono ponadto, iż kontrolowani kierowcy nie okazali wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dzień [...].01.2005r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, natomiast opłata za przejazd po drogach krajowych uiszczona została w wysokości niższej niż wymagana dla danego zespołu pojazdów, gdyż kontrolowany zespół pojazdów był zespołem o liczbie osi równej 4, a okazana podczas kontroli karta opłaty drogowej potwierdzała wniesienie opłaty za przejazd po drogach krajowych pojazdem o dwóch osiach i dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 do 12 ton. W dniu [...] lutego 2005r, doręczono L. W. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. Na podstawie poczynionych w trakcie kontroli ustaleń, a także zebranego materiału dowodowego decyzją z dnia [...] marca 2005r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art.93 ust.1, art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r.o transporcie drogowym ( tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 204 poz. 2088 ) oraz lp.1.1.1; lp.1.4.3. i lp.1.11.11.lit.b) załącznika do wskazanej ustawy nałożył na L. W. karę pieniężną w łącznej kwocie 9200 zł ( dziewięć tysięcy dwieście złotych) z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek oraz za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, a także uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych w wysokości niższej niż wymagana dla danego pojazdu . W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż mimo posiadania przez stronę zaświadczenia na przewozy własne, wykonywany w dniu [...] stycznia 2005r. przewóz pojazdem pozostającym w dyspozycji L. W. nie spełniał ustawowych warunków, a mianowicie nie był wykonywany przez pracownika przedsiębiorcy, ale osobę zatrudnioną na umowę zlecenie a więc nie w systemie pracowniczym. Dlatego też L. W. powinna posiadać licencję na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2005r. L. W. złożyła odwołanie od powyższej decyzji w zakresie nałożenia kary pieniężnej 8000 zł (osiem tysięcy złotych) wnosząc o jej uchylenie. Odwołująca się nie zgodziła się z interpretacją pojęcia pracownik dokonaną przez organ I instancji i podniosła, iż kierowcy J. P. i W. K. byli pracownikami odwołującej się, zatrudnionymi na umowę zlecenie. Podkreśliła, iż jej firma nie prowadzi działalności transportowej, a transport jest działalnością pomocniczą w stosunku do podstawowej działalności tj. handlu przyczepami campingowymi. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz.1071 z późn. zm.) art.5,art.87, art. 92 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 204 poz.2088) oraz lp.1.1.1 załącznika do wymienionej ustawy, po rozpoznaniu odwołania L. W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podzielił stanowisko zawarte w decyzji I instancji , iż wykonywany w dniu kontroli przejazd nie spełniał warunków koniecznych do uznania go za przejazd na potrzeby własne, albowiem nie był on wykonywany przez przedsiębiorcę lub jego pracownika. Jednocześnie organ definiując pojęcie pracownika odwołał się do definicji zawartej w art. 2 kodeksu pracy, zgodnie z którą pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę . Prowadzący kontrolowany pojazd kierowcy byli natomiast zatrudnieni na podstawie umowy zlecenie. W skierowanej w dniu [...] sierpnia 2005r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze – L. W. reprezentowana przez adwokata J. H. wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Uzasadniając skargę strona podniosła, iż z ustawy o transporcie drogowym nie wynika aby intencją ustawodawcy było rozumienie pojęcia pracownik w myśl kodeksu pracy i gdyby tak miało być to ustawodawca zawarłby taką definicje w ustawie. Tymczasem w wielu przepisach powołanej ustawy ustawodawca posługuje się pojęciem zatrudnienia, które nie musi mieć charakteru pracowniczego. Wskazano, iż zatrudnienie kontrolowanych kierowców na umowę zlecenie było korzystne dla każdej ze stron, albowiem firma skarżącej jest niewielka a transport jest wykonywany okazjonalnie i nie ma potrzeby zatrudniania kierowcy na umowę o pracę. W celu wyjaśnienia wątpliwości strona skarżąca zwróciła się do Starostwa Powiatowego w S. oraz Ministerstwa Infrastruktury, gdzie wyjaśniono jej iż pod pojęciem pracownika kryje się zatrudnienie kierowcy na podstawie jakiejkolwiek umowy cywilnoprawnej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w kwestii interpretacji pojęcia pracownik przy definiowaniu przewozów wykonywanych przez przedsiębiorcę na potrzeby własne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.). Rozpoznając zatem sprawę pod tym kątem stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji uznały, iż wykonywany w dniu [...] stycznia 2005r. przejazd pojazdem marki [...] z przyczepą, prowadzony w chwili zatrzymania przez kierowcę J. P. a pozostający w dyspozycji L. W. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "C." - nie spełniał przesłanek niezarobkowego przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r o transporcie drogowym i z tego tytułu obciążyły skarżącą karą pieniężną w wysokości 8.000 zł (osiem tysięcy złotych) za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Zgodnie z treścią powołanego przepisu niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Zatem dla uznania przewozu za przejazd na potrzeby własne konieczne jest spełnienie wszystkich wskazanych powyżej przesłanek. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy w zaistniałych okolicznościach prowadzenie pojazdu przez kierowcę zatrudnionego na podstawie umowy cywilnoprawnej wypełnia dyspozycję art. 4 ust. 4 pkt a) powołanej ustawy tj. prowadzenia pojazdu przez pracownika przedsiębiorcy, a co za tym idzie pozwala na przyjęcie iż wykonywany w dniu [...] lipca 2004r.przewóz spełniał wszystkie warunki dla uznania go za niezarobkowy przewóz na potrzeby w własne. Organy I i II instancji definiując pojęcie pracownika odwołały się do definicji zawartej w art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy zgodnie z którą pracownikiem jest osobą zatrudniona na podstawie umowy o pracę , powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Tym samym zdaniem organów zatrudnienie kierowcy na podstawie umowy zlecenie, a więc umowy cywilnoprawnej nie pozwala na przyjęcie, iż był pracownikiem skarżącego a przewóz stanowił przewóz na potrzeby własne. W ocenie sądu powyższe stanowisko jest uzasadnione i znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 18.10.1994r. K 2/94; OTK 1994/2/36 podkreślił, iż kodeksom przysługuje szczególne miejsce w systemie prawa ustawowego i dlatego terminy i pojęcia używane przez kodeksy traktuje się jako wzorcowe i istnieje domniemanie, iż inne ustawy nadają im takie samo znaczenie. Jest niesporne, że zarówno aksjologia, jak i technika tworzenia prawa traktuje kodeksy w sposób szczególny. Również Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 15 stycznia 1993 r. (III ARN 89/32, POP 1393/4/70) wyraził pogląd, że " uznaną regułą wykładni jest odstępowanie od potocznego znaczenia słów i pojęć, gdy ustawodawca słowa lub pojęcia (terminy) definiuje w języku prawnym, tworząc tzw. definicje normatywne". Takie też rozwiązanie przyjęły organy I i II instancji uznając, iż skoro ustawodawca nie zdefiniował pojęcia pracownika na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym - zasadne jest odwołanie się do legalnej definicji pojęcia pracownika sformułowanej w kodeksie pracy. Strona skarżąca nie kwestionowała, iż kierowcy wykonujący na jej rzecz przewozy zatrudnieni byli na podstawie umów zlecenia, albowiem taka forma zatrudnienia był korzystna dla każdej ze stron. Skarżąca prowadzi małą firmę i nie ma potrzeby zatrudniania na stałe kierowcy. Powyższe nie zmienia jednak faktu, iż w art.4 ust 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym ustawodawca posłużył się pojęciem pracownika, nie zaś osoby zatrudnionej wobec czego nie można uznać, iż wykonywany w dniu kontroli przejazd pojazdem pozostającym w dyspozycji skarżącej spełniał warunki, o których mowa w ustawie, a zatem zasadne było nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Ponadto w ocenie Sądu, tak precyzyjne określenie warunków jakim ma odpowiadać przewóz na potrzeby własne miało na celu z jednej strony opisanie sytuacji, w której przedsiębiorca realizuje nieodpłatnie na własne potrzeby, jako działalność pomocniczą w stosunku do podstawowej działalności nie wykonując go w celach zarobkowych i dlatego nie musi ubiegać się o licencję na wykonywanie transportu drogowego, z drugiej natomiast zapobiec sytuacjom gdy osoba pod pozorem wykonywania przewozów na potrzeby własne w rzeczywistości świadczy usługi transportowe. Tym samym przyjąć należy, iż również na przedsiębiorcy, który bez konieczności uzyskiwania licencji może przewozić wyprodukowane, wynajęte ,wydzierżawione czy też przez siebie zakupione towary - ciąży obowiązek szczególnego przestrzegania warunków jakim musi odpowiadać wykonywanie przewozów na potrzeby własne. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak na wstępie.