VI SA/Wa 1821/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. L. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji oddala skargę Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia[...]lutego 2020 r. nr [...], którym organ po rozpoznaniu wniosku Z. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. z siedzibą w N. B.o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia UP RP z dnia [...] września 2019 r., którym odmówiono sprostowania oczywistej omyłki w uzasadnieniu decyzji Urzędu Patentowego z dnia[...]maja 2018 r., wydanej w sprawie o unieważnienie patentu na wynalazek pt. [...], udzielonego na rzecz A. F. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą A. z siedzibą w C., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 144 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 776) - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu[...]maja 2018 r. Urząd Patentowy RP wydał decyzję w sprawie o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "[...], udzielonego na rzecz A. F. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą A. z siedzibą w C.. Przedmiotowa decyzja została wydana po przeprowadzonym postępowaniu wszczętym na wniosek Z. L., który zarzucił, że przedmiotowy wynalazek nie spełnia przesłanek nowości i poziomu wynalazczego i jako przeciwstawienie powołał się na wcześniejsze uprawnienia z tytułu udzielonego prawa ochronnego na wzór użytkowy o nr [...]. Na powyższą decyzję UP z dnia[...]maja 2018 r. wpłynęły dwie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargi złożyli zarówno uprawniona ze spornego patentu jak też wnioskodawca Z. L., który zaskarżył decyzję w zakresie orzeczenia o kosztach postępowania stwierdzając, że zostały one określone w niewłaściwej wysokości. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lutego 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1649/18 oddalił skargi. Następnie pismem z dnia 17 czerwca 2019 r. wnioskodawca - Z. L. wniósł o sprostowanie oczywistych omyłek w decyzji z dnia[...]maja 2018 r., a mianowicie o 1/ sprostowanie oczywistej omyłki w uzasadnieniu decyzji z dnia[...]maja 2018 r., [...]na stronie 2 w wierszu 11 od dołu, poprzez skreślenie numeru wzoru użytkowego [...], ponieważ, jego zdaniem, zdanie: "O takim asortymencie produkcji wnioskodawcy świadczą, jego zdaniem, chronione rozwiązania takie jak wzór użytkowy [...]lub [...]" sugeruje, jakoby wnioskodawca był twórcą obu tych wzorów lub uprawnionym do obu praw ochronnych, a to jest niezgodne z treścią wniosku oraz 2/ sprostowanie odpowiedzi Urzędu Patentowego na skargę A. F.(pismo UP z dnia 29 sierpnia 2018 r" znak [...]; [...]) na stronie 2 w wierszu 7 od dołu poprzez skreślenie słowa "własne" w zdaniu: "Jako przeciwstawienie podważające nowość i poziom wynalazcy spornego patentu wnioskodawca przedstawił własne rozwiązanie chronione jako wzór użytkowy [...], zgłoszone do ochrony kilka lat przed datą zgłoszenia spornego wynalazku [...],(...)", ponieważ, zdaniem wnioskodawcy, z porównania powyższego stwierdzenia ze stroną tytułową opisu ochronnego wzoru użytkowego [...], gdzie jako twórca i uprawniony wskazany jest Z. R.. Wnioskodawca stwierdził, także, że: "wskazane omyłki Urzędu Patentowego (a może także Sądu) A. F.- uprawniona ze spornego patentu - wykorzystuje do stawiania bezpodstawnych zarzutów (...)" (akta, wniosek z dnia 17 czerwca 2019 r., str. 2 i 3). Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. Urząd Patentowy RP działając na podstawie art 113 § 1 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., odmówił sprostowania oczywistej omyłki w decyzji z dnia[...]maja 2018 r. oraz sprostowania odpowiedzi na skargę. W uzasadnieniu swojego postanowienia Urząd Patentowy RP stwierdził, że podnoszona przez wnioskodawcę kwestia, tj. autorstwo przeciwstawionych rozwiązań nie ma znaczenia dla oceny stanu techniki i przede wszystkim nie ma związku ze sprostowaniem omyłek, o których stanowi art 113 § 1 k.p.a., a ponadto wyrażona przez wnioskodawcę obawa, co do rozumienia użytych w decyzji sformułowań w tym zakresie, jest nieuzasadniona. W odniesieniu do powyższego postanowienia Z. L. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskodawca podniósł zarzuty: 1/ naruszenia art. 113 § 1 k.p.a" w związku z art. 256 ust 1 p.w.p. - poprzez odmowę sprostowania oczywistej omyłki w decyzji z dnia[...]maja 2018 r., nr [...]r., wskazanej na str. 2 w wierszu 11 od dołu, mimo iż wniosek z dnia[...]września 2019 r. o to sprostowanie spełniał wymogi powołanego art.113 § 1 k.p.a., zarówno co do obiektywnej nieprawdziwości wnioskowanej do skreślenia informacji z decyzji, jak i co do oczywistości omyłki 2/ naruszenia art. 6 k.p.a" a także art. 113 § 2 oraz art. 107 § 3 ltp.a., w związku z art. 126 k.p.a. oraz art. 256 ust. 1 p.w.p. - poprzez wyjaśnianie w zaskarżonym postanowieniu treści decyzji, mimo braku wniosku o takie wyjaśnienia, a także poprzez sprzeczność tych wyjaśnień z wnioskowanym do sprostowania fragmentem decyzji, co prowadzi do jej zmiany a nie wykładni 3/ naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., a co najmniej art 107 § 3 k.p.a., w związku z art. 126 k.p.a. oraz art 256 ust. 1 p.w.p. - poprzez przyjęcie, że "nie ma obawy, by z wnioskowanego do sprostowania fragmentu decyzji można było odczytać sugestię, iż wzór użytkowy [...]należy do wnioskodawcy, mimo że przywołana we wniosku omyłka w wyroku WSA [konsekwencja omyłki UP) jest faktem takiego błędnego odczytania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Patentowy RP postanowieniem z dnia[...]lutego 2020 r. nr [...], utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] września 2019 r., którym odmówiono sprostowania oczywistej omyłki w uzasadnieniu decyzji Urzędu Patentowego z dnia[...]maja 2018 r., wydanej w sprawie o unieważnienie patentu na wynalazek pt. [...]. W uzasadnieniu swojego postanowienia Urząd Patentowy wskazał, że wydając zaskarżone postanowienie miał na względzie brzmienie art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Organ podkreślił, że z powyższego wynika, że w trybie art. 113 k.p.a. ustawodawca przewidział możliwość korygowania wyłącznie błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, ale nie wskazał ustawowej definicji tych pojęć. Urząd Patentowy przywołał treść uzasadnienia wyroku z dnia 29 marca 2018 r., Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1489/17, w którym podano, że "stosując ten przepis, należy mieć na uwadze ich potoczne znaczenie. Pojęcie »błąd pisarski« oznacza widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widocznie nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, a »błąd rachunkowy« - omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia. »lnne oczywiste omyłki« są to omyłki co do swej istoty stojące na równi z błędami pisarskimi, a zatem omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną przez organ, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa". Urząd Patentowy zauważył, że w orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie przyjmuje się, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. Nie jest więc dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu lub mylne zastosowanie przepisu prawnego. Natomiast błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w decyzji (takie jak: błąd literowy w pisowni imienia lub nazwiska albo nazwy podmiotu) - dotyczące oznaczenia strony – można usunąć, poprzez sprostowanie decyzji na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. Możliwe jest prostowanie wymienionych w art. 113 § 1 k.p.a. okoliczności zaistniałych zarówno w sentencji, jak i uzasadnieniu decyzji (oraz w pouczeniu o trybie odwoławczym), bowiem dopiero łącznie te elementy stanowią decyzję. Tryb sprostowania błędów pisarskich i rachunkowych nie może dotyczyć błędów i omyłek istotnych, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego sprawy oraz konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej"(ibidem). Mając powyższe na uwadze, Kolegium Orzekającego uznało, że żądanie wnioskodawcy w przedmiocie sprostowania treści uzasadnienia nie dotyczy ani błędu pisarskiego, ani rachunkowego ani też innej oczywistej omyłki, o których mowa w art. 113 § 1 k.p.a., lecz zmierza do istotnej modyfikacji decyzji z dnia[...]maja 2018 r., a zatem nie mogło być uwzględnione w tym trybie. Ustalenie to znajduje oparcie w treści uzasadnienia postanowienia z dnia [...] września 2019 r., w którym Kolegium w składzie wydającym decyzję (z dnia[...]maja 2018 r.) jednoznacznie podtrzymało swoje wcześniejsze stanowisko. Kolegium Orzekające UP stwierdziło, że nie sposób przyjąć, iż przedmiotem postępowania wywołanego wnioskiem strony dotyczącym sprostowania oczywistej omyłki w uzasadnieniu decyzji z dnia[...]maja 2018 r. jest kwestia omyłki (pisarskiej lub rachunkowej), a tym bardziej, że miała ona oczywisty charakter, tzn. taki, który jest widoczny "na pierwszy rzut oka", bez potrzeby przeprowadzania dodatkowych badań czy ustaleń. Zarzuty wnioskodawcy nie dotyczą sprostowania kwestii nieistotnych, mających jedynie wymiar techniczny, lecz w istocie zmierzają do zakwestionowania ustaleń materialnych Kolegium przez wskazywanie błędów merytorycznych. W szczególności organ nie podzielił stanowiska wnioskodawcy, że zawarte we wniosku o sprostowanie żądania skreślenia numeru wzoru użytkowego oraz skreślenia słowa "własne" (akta, pismo z dnia 17 czerwca 2019 r" str. 1) zmierzają do usunięcia oczywistej omyłki, o której stanowi art. 113 § 1 k.p.a. Zdaniem organu żądania wnioskodawcy stanowiły próbę merytorycznej ingerencji w dokonane ustalenia organu, co potwierdza argumentacja wnioskodawcy, który twierdzi, że objęte wnioskiem "zdanie sugeruje" oraz, że oczywistość omyłki wynika z "prostego porównania". Zdaniem organu, takie żądanie sprostowania decyzji Urzędu Patentowego jest bezzasadne w świetle brzmienia art. 113 k.p.a. Analogicznie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w zakresie podniesionych naruszeń odwołuje się do kwestii prawdziwości oraz do użytych w uzasadnieniu sformułowań interpretowanych przez wnioskodawcę jako sugestia. Wskazana w pkt 1 "obiektywna nieprawdziwość wnioskowanej do skreślenia informacji" (akta, pismo z dnia 21 listopada 2019 r., str. 2), nie może być traktowana w kategorii oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej, skoro wnioskodawca dokonuje jej oceny pod kątem prawdziwości. Z tych samych względów podnoszona w pkt 3 (akta, pismo z dnia 21 listopada 2019 r., str. 2) kwestia sugestii, nie podlega rektyfikacji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Kolegium Orzekające UP uznało, że nie było możliwości sprostowania "oczywistych omyłek" w decyzji z dnia[...]maja 2018 r. zgodnie z wnioskiem strony. Postanowienie Urzędu Patentowego z dnia[...]lutego 2020 r. stało się przedmiotem skargi Z. L .do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Strona skarżąca zarzuciła kwestionowanemu postanowieniu: 1/ Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.. w związku z art. 113 § 1 i § 3 oraz art. 126 k.p.a. - poprzez traktowanie wniosku z 21 listopada 2019 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, jako wniesionego od postanowienia [z [...]lipca 2019 r. - przypis B.K.] odmawiającego spro¬stowania objętego wnioskiem z 17 czerwca 2019 r., mimo iż jest ono prawomocne. 2/ Naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a co najmniej art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 113 § 1 i § 3 oraz art. 126 k.p.a. - poprzez stawianie w zaskarżonym postanowieniu zarzutów, że wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący (wnioskodawca) zmierzał do istotnej modyfikacji decyzji z[...]maja 2018 r. oraz do zakwestionowania ustaleń materialnych Kolegium, przez wskazywanie błędów merytorycznych, czego jednak w postanowieniu Urzędu nie uzasadniono żadnymi dowodami, ani nawet nie wyjaśniono na czym miałyby polegać te merytoryczne modyfikacje decyzji z[...]maja 2018 r. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 113 § 1 oraz art. 126 k.p.a. - przejawiające się w braku objaśnienia w uzasadnieniu prawnym decyzji przyczyn traktowania "obiektywnej nieprawdziwości informacji", bądź sugerowania przez tę omyłkę nieprawdziwej oceny faktów oraz możliwości sprawdzenia jej przez "proste porównanie"- jako przesłanek wykluczających uznanie omyłki za oczywistą. Naruszenie art. 7 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. - przejawiające się w braku oceny treści uzasadnienia postanowienia z [...] września 2019 r. pod kątem zarzutu nr 2 wniosku o ponowne rozpatrzenie (w związku z art. 113 § 2 k.p.a.) oraz całkowity brak oceny zarzutu nr 3 wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W świetle powyższych zarzutów skarżący wniósł o : 1) Stwierdzenie nieważności postanowienia z[...]lutego 2020 r. jako rozstrzygającego sprawę rozstrzygniętą wcześniej postanowieniem z 10 lipca 2019 r., albo 2) Uchylenie zaskarżonego postanowienia z[...]lutego 2020 r., oraz poprzedzającego go postanowienia z [...] września 2019 r., a także 3) Przyznanie skarżącemu od Urzędu Patentowego RP zwrotu kosztów postępowania przed Sądem - według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w zaskarżonym postanowieniu nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325), obligowałyby Sąd do uchylenia tego aktu. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy prawidłowo przeprowadził postępowanie, którego przedmiotem było rozpoznanie wniosku strony o sprostowanie oczywistej omyłki w uzasadnieniu decyzji Urzędu Patentowego z dnia[...]maja 2018 r., wydanej w sprawie o unieważnienie patentu na wynalazek pt. [...]. Wydając zaskarżone postanowienie Urząd Patentowy miał na względzie brzmienie art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W powyższym przepisie ustawodawca przewidział możliwość korygowania wyłącznie błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, ale nie podając jednak ustawowej definicji tych pojęć. Wprawdzie, w sposób rażący można naruszyć jedynie przepis prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, a art. 113 § 1 k.p.a. nie zawiera definicji legalnej oczywistej omyłki, ale już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, że chodzi w nim o błąd pisarski lub rachunkowy albo inny błąd ewidentny, łatwo zauważalny i nie wymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń czy ustaleń. Pojęcie "błąd pisarski" oznacza widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, ewidentnie mylną pisownię albo widocznie nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, a "błąd rachunkowy" - omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia. "lnne oczywiste omyłki" są to omyłki co do swej istoty stojące na równi z błędami pisarskimi, a zatem omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co bez wątpienia jest niezgodne z myślą wyrażoną przez organ, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie lub niewłaściwy dobór słowa. Sąd stwierdza, że Urząd Patentowy zasadnie zauważył, że w orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie przyjmuje się, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. Nie jest zatem dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, w sposób odmienny od pierwotnego. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu lub mylne zastosowanie przepisu prawa. W takich sytuacjach zastosowanie mają tryby nadzwyczajne tj. stwierdzenie nieważności decyzji lub wznowienie postępowania. Natomiast błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w decyzji (takie jak: błąd literowy w pisowni imienia lub nazwiska albo nazwy podmiotu) - dotyczące oznaczenia strony – można usunąć, poprzez sprostowanie decyzji na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. Możliwe jest prostowanie wymienionych w art. 113 § 1 k.p.a. okoliczności zaistniałych zarówno w sentencji, jak i uzasadnieniu decyzji (oraz w pouczeniu o trybie odwoławczym), bowiem dopiero łącznie te elementy stanowią decyzję. Tryb sprostowania błędów pisarskich i rachunkowych nie może dotyczyć błędów i omyłek istotnych, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego sprawy oraz konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy prawidłowo uznał, że żądanie wnioskodawcy w przedmiocie sprostowania treści uzasadnienia nie dotyczyło ani błędu pisarskiego, ani rachunkowego ani też innej oczywistej omyłki, o których mowa w art. 113 § 1 k.p.a., lecz zmierzało do modyfikacji decyzji z dnia[...]maja 2018 r., a zatem nie mogło być uwzględnione w tym trybie sprostowania oczywistej omyłki. Należy przypomnieć, że skarżący żądał sprostowania oczywistej omyłki w uzasadnieniu decyzji z dnia[...]maja 2018 r., na stronie 2 w wierszu 11 od dołu, poprzez skreślenie numeru wzoru użytkowego [...], ponieważ, jego zdaniem, zdanie: "O takim asortymencie produkcji wnioskodawcy świadczą, jego zdaniem, chronione rozwiązania takie jak wzór użytkowy [...]lub [...]" sugeruje, jakoby wnioskodawca był twórcą obu tych wzorów lub uprawnionym do obu praw ochronnych, a to jest niezgodne z treścią wniosku. Sąd stwierdza, że przy tak sformułowanym wniosku organ administracji musiałby przeprowadzić nowe postępowanie i dokonać stosownych ustaleń faktycznych, co nie jest możliwe w postępowaniu dotyczącym sprostowania "oczywistej omyłki", o którym mowa jest w art. 113 § 1 k.p.a. Zarzuty wnioskodawcy nie dotyczyły sprostowania kwestii nieistotnych, mających jedynie wymiar techniczny, lecz w istocie zmierzały do zakwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez organ. Zdaniem Sądu, takie żądanie sprostowania decyzji Urzędu Patentowego było bezzasadne w świetle brzmienia art. 113 k.p.a. W tej sytuacji organ prawidłowo uznał, że nie było możliwości sprostowania "oczywistej omyłki" w decyzji z dnia[...]maja 2018 r. zgodnie z wnioskiem strony. W tych okolicznościach nie można skutecznie postawić organowi zarzutów naruszenia prawa przy wydaniu zaskarżonego postanowienia. Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie także uchybień procesowych. Urząd Patentowy w uzasadnieniu postanowienia, dokładnie wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne swojego rozstrzygnięcia stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu nie można także organowi przypisać zarzuconego w skardze naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.