VI SA/Wa 1828/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi "F." Sp. j. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] ([...] ) złotych; 2. stwierdza, że decyzje opisane w pkt. 1 niniejszego wyroku w zakresie w jakim zostały uchylone nie podlegają wykonaniu. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a., art. 4 pkt 4, art. 5, art. 87 ust. l, art. 92 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. , Nr 125, poz. 874 ze zm. - utd) oraz lp. 1.1.1 i l.p. 1.7. załącznika do ww. ustawy o transporcie drogowym, art. 15 ust. 7a) rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r., Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym( Dz. .Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r. ze zm.),art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz.879 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego przez spółkę jawną " F." utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji ([...] złotych) oraz wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty ([...] złotych). W zakresie pierwszego z wymienionych naruszeń organ odwoławczy stwierdził, że strona przedstawiła w toku postępowania wyjaśniającego umowę o dzieło zawartą przez spółkę z kierującym pojazdem Panem J. B., co nie pozwalało uznać przewozu wykonywanego w dniu kontroli ( [...] grudnia 2007 r.) za przewóz na potrzeby własne, pomimo okazania w toku kontroli wypisu z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne. Odnosząc się do twierdzeń odwołującej się spółki, że przedłożona umowa była faktycznie umową o pracę organ stwierdził, że strona wezwana do przedstawienia poświadczonych urzędowo lub notarialnie umowy o pracę zawartej z Panem J. B. i dokumentów potwierdzających fakt zgłoszenia ww. osoby do ubezpieczenia społecznego w ZUS nie przedłożyła do dnia wydania decyzji żądanych dokumentów. GITD stwierdził, że skarżąca przedstawiła co prawda świadectwo pracy wystawione dla Pana J. B., jednakże analiza powyższego dokumentu, zdaniem organu wykazała, że nie został on w sposób prawidłowy potwierdzony za zgodność z oryginałem. W zakresie drugiego z naruszeń organ odwoławczy stwierdził, że kierowca nie przedstawił w toku kontroli drogowej tarcz tachografu za okres od dnia [...] grudnia 2007 r. do [...] grudnia 2007 r., a także żadnego innego dokumentu potwierdzającego jego aktywność jako kierowcy za ww. okres. Natomiast kierujący pojazdem wyjaśnił, że pracodawca nie wystawił mu zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu za wymagany w dniu kontroli okres. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, spółka jawna F. zakwestionowała powyższą decyzję jedynie w części w jakiej nałożono na stronę karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej licencji (v. pismo strony z dnia [...] września 2008 r. k. [...] akt sądowych). Decyzji w zaskarżonym zakresie zarzucono naruszenie art. 4 pkt 4 utd poprzez nieuznanie, że w dniu kontroli spółka wykonywała transport na potrzeby własne. Strona podnosi, że dla ważności umowy o pracę nie ma znaczenia czy pracodawca zgłosił pracownika do ubezpieczenia społecznego. Spółka przyznała jednocześnie, że zgłoszenie kierowcy do ubezpieczenia społecznego nastąpiło z opóźnieniem, na dowód czego dołączyła do skargi kopię zgłoszenia do ZUS. Skarżąca stwierdziła ponadto, że umowa o pracę z Panem J. B. nie była zawarta w formie pisemnej, gdyż była zawarta umowa o dzieło nosząca cechy umowy pracę. Pracodawca uznał, że faktycznie powyższa umowa była umową o pracę i dlatego wystawił dla ww. osoby świadectwo pracy przedłożone inspekcji transportu drogowego. W tym stanie rzeczy nałożenie przedmiotowej kary pieniężnej było, zdaniem strony, niezasadne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. GITD podtrzymał dotychczasową argumentacje i zaakcentował, że w dacie kontroli kierujący pojazdem Pan J. B. był wykonawcą dzieła, a nie pracownikiem spółki. Organ podkreślił, że przedłożona kopia świadectwa pracy nie była potwierdzona urzędowo ani notarialnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Rozpatrując sprawę w aspekcie powołanych wyżej przepisów należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 4 pkt 4 utd niezarobkowym przewozem drogowym - przewozem na potrzeby własne – jest każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych; W rozpatrywanej sprawie organ uznał, że skontrolowany przewóz drogowy nie spełnia przesłanki z art. 4 pkt 4 a) utd, gdyż pojazd użyty do przewozu nie był prowadzony przez pracownika przedsiębiorcy. Organ uznał, że w chwili kontroli ([...] grudnia 2007 r.) kierujący pojazdem Pan J. B. był związany ze skarżącą spółką umową cywilnoprawną (umową o dzieło) a nie umową o pracę. Organ zakwestionował przedłożone przez stronę świadectwo pracy wystawione dla Pana J. B., gdyż kopia ww. dokumentu nie była potwierdzona urzędowo lub notarialnie za zgodność z oryginałem. Ponadto organ podkreślił, że strona nie przedstawiła kopii umowy o pracę oraz zgłoszenia do ZUS dotyczących wymienionej osoby potwierdzonych urzędowo lub notarialnie za zgodność z oryginałem. Zdaniem Sądu, stanowisko organu w zakresie przedłożonego przez skarżącą dowodu w postaci kopii świadectwa pracy jest wadliwe. Stosownie do treści art. 97. § 1 ustawy Kodeks Pracy W związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy pracodawca jest obowiązany niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy. Wydanie świadectwa pracy nie może być uzależnione od uprzedniego rozliczenia się pracownika z pracodawcą. Z powyższego przepisu wynika zatem, że wydanie świadectwa pracy pracownikowi nie może nastąpić wcześniej niż w ostatnim dniu pracy pracownika. Jest tak dlatego, że wydaje je się z związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy. Nie ma możliwości, aby świadectwo takie zostało wydane w czasie trwania stosunku pracy. Pracownik może natomiast żądać od pracodawcy wydania mu poświadczenia zatrudnienia. Natomiast po zakończeniu zatrudnienia pracodawca jest zobowiązany wydać świadectwo pracy bez uprzedniego wniosku pracownika. Na żądanie pracownika świadectwo pracy jest wydawane wyłącznie w jednym wypadku, wtedy gdy dotychczasowy pracodawca nawiązuje z nim kolejną umowę o pracę bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej. Uprawnienia pracownika związane ze świadectwem pracy regulują art. 97 i 99 oraz przepisy rozporządzenia o świadectwach Pracownik może prowadzić dowody przeciwko treści świadectwa, a także udowadniać innymi środkami dowodowymi niż świadectwo okoliczności, które powinny być objęte treścią świadectwa. Niewydanie świadectwa pracy jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika. Pracownikowi, który nie zgadza się z treścią wydanego świadectwa pracy, przysługuje prawo wystąpienia do pracodawcy z wnioskiem o sprostowanie świadectwa. W razie nieuwzględnienia wniosku pracownik może wystąpić o sprostowanie świadectwa pracy do sądu pracy (art. 97 § 21 k.p.). Zgodnie z art. 244 § 1 k.p.c. dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Za ugruntowany należy uznać pogląd odmawiający świadectwu pracy charakteru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 244 k.p.c., nawet wówczas, gdy wydane zostaje przez organ administracji państwowej (wyr. SN z 20.02.1991 r., I PR 422/90, niepubl.; wyr. S. Apel. w Warszawie z 25.11.1997 r., III AUa 897/97, Apel. W-wa 1998/1/4). W świetle powyższego, świadectwo pracy należy uznać za dokument prywatny, o którym mowa w art. 245 k.p.c., stanowiący dowód tego, że pracodawca podpisał oświadczenie stanowiące treść tego świadectwa (teza II wyr. S. Apel. w Warszawie z 25.11.1997 r., III AUa 897/97, Apel. W-wa 1998/1/4). Uwzględniając, że świadectwo pracy nie zawiera elementów ocennych, a jedynie fakty wskazane w przepisie art. 97 Kodeksu a ponadto, że dokument ten sam przez się nie tworzy praw podmiotowych ani ich nie pozbawia; zdaniem Sądu, przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, w której przedsiębiorca dowodzi, że w chwili kontroli wykonywał przewóz na potrzeby własne (art. 4 pkt 4 utd) nie można pomijać omawianego dokumentu wystawionego dla kierującego pojazdem przez tego przedsiębiorcę jeżeli z dokumentu tego wynika, a tak jest w niniejszej sprawie, że na dzień kontroli kierowca pozostawał w zatrudnieniu. Jak już wspomniano wyżej, w rozpatrywanej sprawie organ nie uwzględnił przedmiotowego dokumentu uznając, że przedłożona kopia nie jest potwierdzona urzędowo lub notarialnie za zgodność z oryginałem. Należy jednak zauważyć, że formułując swoje stanowisko organ nie zażądał uprzednio od strony potwierdzonej kopii spornego świadectwa pracy. Żądanie takie dotyczyło jedynie umowy o pracę i zgłoszenia pracownika do ZUS, co wynika w sposób nie budzący wątpliwości z pisma organu skierowanego do skarżącej spółki opatrzonego datą [...] maja 2008 r. znak [...] znajdującego się w aktach sprawy. Tym samym, zdaniem Sądu, organ nie mógł wywieść niekorzystnych dla spółki skutków wynikających z ww. pisma w odniesieniu do innych, niewymienionych w nim dokumentów. Prawdą jest, że niepoświadczona odbitka ksero jest tylko środkiem uprawdopodobnienia za pomocą pisma, pozwalającym na dopuszczenie dowodu np. z zeznań świadków, przesłuchania stron. Należy przy tym zwrócić uwagę, że organ nie zażądał również od skarżącej spółki okazania oryginału przedmiotowego świadectwa pracy. Ponadto organ nie uwzględnił, że przedłożona kopia świadectwa pracy została potwierdzona za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego reprezentującego w postępowaniu administracyjnym spółkę F. Niewątpliwie gdyby przedłożona kopia przedmiotowego dokumentu prywatnego była potwierdzona za zgodność z oryginałem przez spółkę F. tj. wystawcę dokumentu mogła ona zostać zaliczona w poczet materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, z analogiczną sytuacją mamy do czynienia jeżeli poświadczenia za zgodność z oryginałem dokumentu prywatnego pochodzącego od strony dokonuje radca prawny działający w imieniu strony jako jej pełnomocnik. W rozpoznawanej sprawie organ nie prowadził jednakże żadnego postępowania dowodowego w zakresie omawianego dokumentu, co w realiach niniejszej sprawy musi skutkować stwierdzeniem, że wyprowadzone przez organ wnioski są co najmniej przedwczesne. Ponieważ wzmiankowane świadectwo pracy obejmuje dzień kontroli, organ respektując zasady zawarte w art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. powinien prowadzić postępowanie w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wymienione świadectwo pracy jest bowiem dokumentem dotyczącym okoliczności mającej znaczenie dla sprawy. Zdaniem Sądu, stwierdzone uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w razie ustalenia, że omawiany dokument prywatny nie budzi wątpliwości co do jego prawdziwości, nie było podstaw do nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej za brak licencji. Mając na uwadze powyższe należało uchylić decyzję GITD oraz utrzymaną nią w mocy decyzję WITD w zakresie zaskarżonym przez spółkę jawną F. tj. w części dotyczącej nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za wykonywanie transportu drogowego bez licencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O niewykonywaniu uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a