VI SA/Wa 1833/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2008r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego R S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] cofającą R. S. pozwolenie na broń palną myśliwską. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. R. S. uzyskał zezwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej decyzją z dnia [...] lutego 1995 r. Dnia [...] lutego 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia R. S. pozwolenia na broń, bowiem powziął wiadomość, że skarżący został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] marca 2007 r., sygn. akt [...] za czyn z art. 178a § 1 k.k. (prowadzenie pojazdu samochodowego w stanie nietrzeźwości - 0,70 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) na karę grzywny w wysokości 1000 zł a także zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Zauważyć należy, że oskarżony na zasadzie art. 335 k.p.k. dobrowolnie poddał się karze. Skarżący w toku postępowania administracyjnego złożył do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] pismo, w którym poinformował, iż czyn który popełnił to był jednorazowy incydent gdyż alkoholu nie pije. Należy do [...] Koła Łowieckiego [...], w którym pełni zaszczytną i odpowiedzialną funkcję Strażnika Łowieckiego. Dalsze sankcję w postaci cofnięcia pozwolenia na broń byłyby zbyt drastyczne i nieadekwatne do popełnionego czynu, tym bardziej, że nie utracił wiarygodności w żadnym środowisku. Z opinii Polskiego Związku Łowieckiego wydanej przez Zarząd Okręgowy w [...] wynika, iż R. S. jest sumienny, uczciwy, cieszy się szacunkiem wśród wszystkich członków koła łowieckiego i nigdy nie naruszył przepisów bezpieczeństwa przy obchodzeniu się z bronią i amunicją. Organ dwukrotnie przeprowadził wywiady środowiskowe o uprawnionym i skontrolował sposób przechowywania broni. Z opinii tych wynika, że uprawniony jest rencistą, ponadto pracuje w Biurze Ochrony. Posiada dwie jednostki broni, która jest przechowywana w szafie pancernej, ma pozytywną opinię, nie ma skłonności do nadużywania alkoholu ani innych środków odurzających, nie stwarza obawy użycia broni niezgodnie jej przeznaczeniem. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji cofnął R. S. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525, tekst jednolity z późn. zm., dalej zwana u.b.a.). W uzasadnieniu wskazał, że broń palna traktowana jest w sposób wyjątkowy i jej posiadanie ma charakter reglamentacyjny. Posiadacze broni nie mogą należeć do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że użyją broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ uznał, że właśnie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, które pośrednio mogą zagrażać także życiu, zdrowiu i mieniu ludzi, winny znaleźć się w kręgu przesłanek stwarzających obawę, o której mowa w art. 15 ust.1 pkt 6 u.b.a. Od posiadaczy broni organy Policji wymagają nieskazitelnej postawy, a strona dopuszczając się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji takiej postawy nie wykazała. Odwołanie złożył R. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wskazał, że organ dokonał nadinterpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. zaliczając go do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że użyją broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, a sam fakt skazania uznał za wystarczający do przyjęcia, że zagrożenie istnieje. Zdaniem skarżącego organ nie wziął pod uwagę jego dotychczasowego zachowania, pozytywnej opinii a także faktu, iż zrozumiał swój błąd i dobrowolnie poddał się karze. Podczas prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości skarżący nie posiadał ze sobą broni, lecz była ona w tym czasie prawidłowo przechowywana w domu. Wskazał, że z powodu cukrzycy w ogóle nie pije alkoholu, zaś wyrok dotyczył jednorazowego incydentu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust.1 pkt 2 w związku z art. 15 ust.1 pkt. 6 u.b.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że przestępstwo, którego strona się dopuściła nie jest wymienione bezpośrednio w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., jednakże ustawodawca wskazał tylko przykładowo okoliczności uzasadniające istnienie obawy użycia broni przez posiadacza w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego i nie jest to katalog zamknięty, o czym świadczy użyty w ustawie wyraz "w szczególności". Organ przyjął zatem, iż takimi okolicznościami winny być, m.in. oskarżenie o popełnienie lub dopuszczenie się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza tego, którego jednym ze znamion jest nietrzeźwość sprawcy. W ocenie organów kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości jest wyrazem nie tylko wielkiej nieodpowiedzialności osoby, która się tego dopuszcza, ale świadczy także o jej braku wyobraźni. Takie cechy u osoby posiadającej pozwolenie na broń nie mogą być obojętne dla interesu społecznego ze względu na ścisły związek prawa do broni palnej ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Od posiadaczy broni organy Policji wymagają nieskazitelnej postawy, a strona dopuszczając się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji takiej postawy nie wykazała. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył na powyższą decyzję R. S. wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, dokonanie interpretacji przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. w sposób sprzeczny z jego treścią i niezgodny z konstytucyjną zasadą państwa prawnego, naruszenie przepisów postępowania, a szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niewykazanie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy dotychczasowym postępowaniem skarżącego, a obawą, że skarżący użyje broni w niewłaściwy sposób. Zdaniem skarżącego, użycie przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. zwrotów nieostrych nie oznacza dowolności w działaniu organów Policji. W takim przypadku organ zobowiązany jest do rozważenia w sposób wyjątkowo szczegółowy przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń, aby wykazać, że dokonana przez niego ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności na tle konkretnego stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu w pełni podtrzymał stanowisko prezentowane w decyzji. Odwołując się do treści art. 15 ust.1 pkt 6 u.b.a. wskazał, że ustawodawca nie przyjął zamkniętego katalogu przesłanek, które obligatoryjnie powodują cofniecie pozwolenia na posiadanie broni, a zatem mogą to być inne okoliczności, w tym także innego rodzaju czyny karalne wymierzone przeciwko innym dobrom prawnie chronionym. Z tego względu fakt, że posiadacz pozwolenia został skazany za popełnienie przestępstwa skierowanego przeciwko innemu dobru niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., nie wyłącza możliwości cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie powyższego przepisu. Komendant Główny Policji podkreślił, iż broń jest towarem szczególnie reglamentowanym i z tego względu od osób posiadających pozwolenie na posiadanie broni należy wymagać, aby poza spełnieniem wymogów formalnych swoją postawą dawały gwarancje, że posiadanej broni nie będą używać w sposób sprzeczny z bezpieczeństwem lub porządkiem publicznym. Dopuszczenie się przez skarżącego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwym rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym stanie może on skorzystać z posiadanej broni i użyć jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu rozpatrywana w powyższy sposób skarga jest uzasadniona, bowiem organ opierając się na błędnej wykładni prawa materialnego uznał za nieistotne i pominął w rozważaniach znaczące partie materiału dowodowego. Zgodnie art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli uprawniony należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. – tzn. jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw. Z treści powołanego przepisu wynika, że z woli ustawodawcy, osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, uznane zostają za stwarzające obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Co do osób innych niż skazane za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. nie określa w sposób jednoznaczny stanu faktycznego, będącego podstawą uznania, że wywołują obawę użycia broni w interesie sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym. Co do tych osób musi zatem być przeprowadzone wszechstronne postępowanie dowodowe i w świetle wszystkich zgromadzonych dowodów dokonana ocena, czy uprawniony w przyszłości będzie stwarzał zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Samo skazanie za przestępstwo inne niż wymienione w katalogu zawartym w art.15 ust.1 p.6 u.b.a. nie stanowi okoliczności faktycznej wystarczającej do uznania, że pozostawienie skazanemu prawa do posiadania broni stanowić będzie w przyszłości zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ cofając pozwolenie na broń osobom skazanym za inne przestępstwo niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu musi przeanalizować całokształt okoliczności dotyczących osoby skazanego i dopiero na tej podstawie ustalić prognozy, co do jego zachowania w przyszłości (czy zachodzi uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni). Pogląd, że samo skazanie za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości uzasadnia uznanie skazanego za osobę stwarzającą zagrożenie użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego nie znajduje uzasadnienia w treści przepisu, jest zatem za daleko idący i zbyt ogólny, co nie znaczy oczywiście, że osoba taka nigdy nie stwarza zagrożenia niezgodnego z prawem użycia broni. Gdyby ustawodawca uznawał, że każdemu skazanemu za jakiekolwiek przestępstwo, albo każdemu skazanemu z za przestępstwo z art.178a k.k. należy cofnąć pozwolenie na broń, zmieniłby katalog przyczyn cofnięcia lub poszerzyłby katalog przestępstw z art.15 ust.1 p.6 u.b.a., albo wprowadził stosowną karę dodatkową. Tak się jednak nie stało i przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń jest istnienie uzasadnionej obawy jej użycia w interesie sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym. Organ musi więc każdorazowo ocenić, czy uprawniony do posiadania broni, skazany z art.178a § 1 k.k., stwarza zagrożenie użycia broni w sposób sprzeczny z prawem (zagrażający bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu). Ocena, czy posiadacz broni, wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie uprawnienia do posiadania tej broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a., jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, musi zostać wydana w oparciu o wszystkie dowody zebrane w trakcie postępowania administracyjnego. Do dowodów tych należą orzeczenia sądów karnych. Pamiętać jednak należy, że celem dowodzenia jest ustalenie, czy istnieje uzasadniona obawa, że uprawniony posiadając broń będzie stwarzał zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku prawnego. Obawa ta dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może ją uzasadniać dotychczasowe postępowanie uprawionego (popełnienie czynów karalnych, nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych, kontakty ze światem przestępczym), czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne). Należy pamiętać, iż pozwolenie na broń wydawane jest przez Policję po wszechstronnym i starannym badaniu, czy nie zachodzą przeciwwskazania, o których mowa w art. 15 ust. 1 u.b.a. Także cofnięcie pozwolenia na broń powinna poprzedzać wnikliwa procedura, która powinna wykazać, że ustały okoliczności, na podstawie których wydano pozwolenie na broń. Przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwym są wysoce naganne a ich popełnienie bardzo źle świadczy o sprawcy, ale przy ocenie, czy sprawca ten stwarza zagrożenie sprzecznego z prawem użycia broni nie można pomijać także innych okoliczności. NSA w licznych wyrokach wskazywał na konieczność wykazania związku między popełnionym czynem, cechami charakteru sprawcy i jego dotychczasowym postępowaniem a istnieniem obawy sprzecznego z prawem użycia broni. (Por. wyrok NSA z dnia 9 października 2001r. III SA 866/02, wyrok NSA z 25 października 2005r. II OSK 128/05, wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2006r. II OSK 88/06, wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2007r. II OSK 863/06, wyrok NSA z dnia 29 października 2008r. II OSK1281/07). Przechodząc na grunt sprawy niniejszej przypomnieć należy, że skarżący R. S., skazany został za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości i na tej tylko podstawie, uznany został przez organ za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, iż może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organy Policji przy ocenie skarżącego pominęły inne dowody znajdujące się w aktach sprawy: dwie pozytywne opinie policyjne, zakończone konkluzją, iż nie istnieje co do niego obawa użycia broni niezgodnie z jej przeznaczeniem, nienaganny sposób przechowywania broni, opinię ze Związku Łowieckiego, wyjaśnienia uprawnionego, jego postawę w toku postępowania karnego i administracyjnego w tym fakt, że nie bagatelizował on znaczenia przestępstwa, którego się dopuścił, a jedynie wskazywał na jego przypadkowy i jednorazowy charakter. W ocenie Sądu, w świetle zaprezentowanej wyżej wykładni art.18 ust.1 p.2 u.b.a. w związku z art.15 ust.1 p.6 u.b.a., wszystkie wymienione okoliczności powinny być przez organ rozważone i wraz z wyrokiem karnym winny być podstawą oceny, czy uprawniony stwarza zagrożenie sprzecznego z prawem użycia broni. W postępowaniu niniejszym organy Policji nie oceniły całokształtu okoliczności i przedwcześnie uznały, że skarżący nie daje rękojmi bezpiecznego używania broni. W orzecznictwie NSA wyraźnie akcentuje się konieczność oceny cech charakteru osoby, wobec której wszczęto postępowanie o cofnięcie pozwolenia na broń, jak i jej dotychczasowego postępowania. Nie jest zatem uprawniona ogólna teza, jaką zaprezentował organ w rozpoznawanej sprawie, że przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, które pośrednio zagrażać mogą życiu, zdrowiu i mieniu ludzi, znajdują się w kręgu przesłanek wzbudzających obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Zważywszy powyższe Sąd uznał, że organ dopuścił się naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art.15 ust.1 p.6 u.b.a. polegającą na uznaniu, że samo skazanie za przestępstwo z art. 178a § 1 k..k. powoduje, iż co do skazanego istnieje zawsze uzasadniona obawę użycia broni w interesie sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym. Organ dopuścił się też naruszenia prawa procesowego tj. art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., bowiem nie wziął pod uwagę całego zgromadzonego materiału dowodowego i ocenił prognozy co do zachowania skarżącego tylko na podstawie wyroku karnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ rozważy całokształt materiału dowodowego i w jego świetle oceni, czy istnieje co do skarżącego uzasadniona obawa, że użyje broni w interesie sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym. Z uwagi na powyższe, w oparciu o art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a., zaś wykonalność uchylonych decyzji została wstrzymana na mocy art. 152 p.p.s.a.