VI SA/Wa 1833/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 14 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia postanawia: odmówić przyznania L. G. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. L. G. (dalej też jako skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika, adwokata M. N., złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. We wniosku podniósł, iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi stratę. Wskazał, iż za 2012 roku strata sięgnęła kwoty 90 tysięcy złotych. Podał zarazem, iż z tytułu zatrudnienia osiąga dochód w kwocie 6 500 złotych. Skarżący podał, że posiada halę magazynową. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie poprzez przedłożenie dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową. Z dokumentów powyższych wynika, iż przychód z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w ubiegłym roku sięgnął kwoty 390 673 zł, co przy kosztach uzyskania na poziomie 536 042 złotych spowodowało odnotowanie straty na poziomie 145 368 złotych. Z kolei od początku bieżącego roku do końca czerwca przychód skarżącego wyniósł 459 677 zł, przy kosztach uzyskania na poziomie 391 621 zł. Dochód skarżącego z tytułu zatrudnienia w ubiegłym roku, jak wynika z zeznania podatkowego, wyniósł 55 606 złotych. Skarżący przedłożył nadto wyciąg z rachunku bankowego o nr [...]. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku poz. 270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie natomiast do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący w odpowiedzi przedstawił między innymi wydruk obejmujący zestawienie operacji dokonywanych w miesiącach maj, czerwiec i lipiec 2013 r. w ramach rachunku [...]. Istotnym jest przy tym, że na ten rachunek dokonywano wielokrotnie wpłat z rachunku o numerze [...], który również należy do skarżącego, bowiem jako właściciel wskazany jest "[...]". Wysokość tych wpłat sięgała przy tym przykładowo kwoty między innymi 8 300 złotych, 4 000 złotych, 4 550 złotych, 3 000 złotych, 1 200 złotych, 6 300 złotych, 1 280 złotych, 6 860 złotych. Zarazem z tego rachunku, z którego dokonywane zostały powyższe wpłaty, skarżący nie przedstawił w ogóle żadnych wydruków obejmujących dokonane na nim transakcje. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, jakie operacje były wykonywane na tym rachunku oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym, skoro skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii wszystkich posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Co więcej, z samego wydruku z rachunku [...] wynika, że saldo końcowe w kolejnych miesiącach wyniosło 3 590 złotych, 9 881 złotych i 7 439 złotych. Skarżący dokonywał z niego wielokrotnie wypłat kartą bankomatową w wysokości dwóch tysięcy czy tysiąca złotych. Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że skarżący wielokrotnie dysponował więc kwotami sięgającymi kilku tysięcy złotych a w świetle przedstawionej przez niego argumentacji nie można dopatrzeć się przeciwwskazań do pokrycia z tych środków kosztów sądowych. W szczególności nie może o tym świadczyć przywoływana przez skarżącego strata z prowadzonej działalności gospodarczej za rok 2012, w sytuacji, w której dochód skarżącego w pierwszej połowie z prowadzonej działalności gospodarczej sięgnął kwoty 68 056 złotych. W postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. (sygn. akt GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Trudno uznać, iż w tej kategorii mieści się przypadek skarżącego, uzyskującego dochód przekraczający 68 tysięcy złotych oraz wypłacającego ze swojego rachunku kwoty rzędu pięciu tysięcy złotych jednego dnia. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że skarżący wykazał, iż spełnia warunki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a zatem że obiektywnie brak jest możliwości uzyskania środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.