VI SA/Wa 1833/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-02-17
Skład orzekający: Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, pomimo osiągania dochodu z zatrudnienia i posiadania środków na rachunku bankowym, mimo strat w prowadzonej działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w zakresie częściowym. Pomimo strat w działalności gospodarczej, skarżący osiągnął dochód z zatrudnienia, posiadał środki na rachunku bankowym, a koszty ewentualnych postępowań sądowych związanych z działalnością gospodarczą należy traktować jako normalne koszty prowadzenia tej działalności.Stan faktyczny
Skarżący L. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary pieniężnej nałożonej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Skarżący wskazał na straty w prowadzonej działalności gospodarczej, ale jednocześnie wykazał dochód z zatrudnienia oraz posiadanie środków na rachunku bankowym i majątku w postaci hali magazynowej i naczep. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i niewłaściwe zastosowanie przepisów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania L. G. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia postanawia: odmówić przyznania L. G. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. skarżący L. G. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi stratę, która w 2012 roku sięgnęła kwoty 90 tysięcy złotych. Podał zarazem, że z tytułu zatrudnienia osiąga dochód w kwocie 6 500 złotych oraz posiada halę magazynową i pięć naczep. Z nadesłanych przez skarżącego w dniu 19 sierpnia 2013 r. dokumentów wynika, że przychód z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w 2012 roku sięgnął kwoty 390 673 zł, co przy kosztach uzyskania na poziomie 536 042 złotych spowodowało powstaniem straty na poziomie 145 368 złotych. Z kolei od początku 2013 roku do końca czerwca 2013 roku przychód skarżącego wyniósł 459 677 zł, przy kosztach uzyskania na poziomie 391 621 zł. Dochód skarżącego z tytułu zatrudnienia w 2012 roku, jak wynika z zeznania podatkowego, wyniósł 55 606 złotych. Skarżący przedłożył nadto wyciąg z rachunku bankowego o nr [...] obejmujący zestawienie operacji dokonywanych w miesiącach maj, czerwiec i lipiec 2013 r., z którego wynika, że saldo końcowe w kolejnych miesiącach wyniosło 3 590 złotych, 9 881 złotych i 7 439 złotych. Skarżący dokonywał z niego wielokrotnie wypłat kartą bankomatową w wysokości dwóch tysięcy czy tysiąca złotych, a także dokonywał wielokrotnie wpłat z rachunku o numerze [...], który również należy do skarżącego. Wysokość tych wpłat sięgała przy tym przykładowo kwoty między innymi 8 300 złotych, 4 000 złotych, 4 550 złotych, 3 000 złotych, 1 200 złotych, 6 300 złotych, 1 280 złotych, 6 860 złotych.
Postanowieniem z dnia 14 października 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowym zakresie.
W złożonym sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego – skarżący zarzucił naruszenie art. 246 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie spełnia przesłanek wymienionych w tej regulacji oraz błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że dokonywanie wypłat z bankomatu oznacza, że skarżący dysponował środkami finansowymi, które mógł przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych, w sytuacji gdy relacja ta nie zachodzi. Skarżący podkreślił, że dostarczył wszelkie dokumenty finansowe jakie posiadał, a postrzeganie jego sytuacji finansowej jedynie przez pryzmat zarobkowania w oderwaniu od wielotysięcznych strat jakie przynosi jego przedsiębiorstwo jest błędne i prowadzi do wadliwych wniosków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako "p.p.s.a." od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw.
Stosownie do art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu Państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami.
W przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący oparł na fakcie ponoszenia znacznych strat w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednocześnie z przedstawionej przez niego dokumentacji wynika, że w 2012 r. osiągnął dochód w kwocie 55 606 zł oraz jest właścicielem hali magazynowej oraz kilku naczep. Z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że posiada na nim środki finansowe, których saldo końcowe kształtuje się od 3 500 zł do 9 800 zł w kolejnych trzech miesiącach, a rachunek ten zasilany jest środkami finansowymi pochodzącymi z kolejnego rachunku skarżącego.
Z powyższych informacji wynika niewątpliwie, że skarżący posiada możliwości płatnicze oraz potwierdza słuszność poglądu judykatury, który Sąd podziela, że powstanie straty nie oznacza automatycznej utraty możliwości płatniczych (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt I FZ 244/11).
W takich warunkach, w ocenie Sądu nie można uznać, by skarżący nie był w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 100 zł.
Sąd pozostaje na stanowisku, że koszty ewentualnego prowadzenia postępowań sądowych związanych z przedmiotem prowadzonej działalności należą do normalnych kosztów prowadzania działalności gospodarczej i należy je przewidywać w preliminarzu wydatków.
W oparciu o wszystkie przedstawione powyżej argumenty stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny.
W związku z powyższym, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 259 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło