VI SA/Wa 1866/15

WyrokWSA w Warszawie2016-05-09

Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Jakub Linkowski, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wpis do ewidencji działalności gospodarczej, a w szczególności data rozpoczęcia działalności wskazana we wpisie, stanowi wyłączną podstawę do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, czy też decydujące znaczenie ma faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Wpis do ewidencji działalności gospodarczej, w tym wskazana w nim data rozpoczęcia działalności, stanowi podstawę do domniemania faktycznego prowadzenia tej działalności, co z kolei wiąże się z obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Domniemanie to może być obalone, jednak ciężar udowodnienia faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności spoczywa na przedsiębiorcy. W przypadku braku formalnego zgłoszenia zawieszenia lub zaprzestania działalności, wpis do ewidencji ma decydujące znaczenie dla ustalenia okresu podlegania ubezpieczeniu.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. kwestionował decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymującą w mocy decyzję stwierdzającą objęcie go obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w określonych okresach. Skarżący podnosił, że w niektórych okresach faktycznie nie prowadził działalności z powodu pożaru, hospitalizacji, podeszłego wieku i złego stanu zdrowia. Organy administracji oraz sąd uznały, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej i brak formalnego zgłoszenia zaprzestania lub zawieszenia działalności decydują o obowiązku ubezpieczenia, niezależnie od faktycznych przerw w działalności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym oddala skargę w całości Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezesa NFZ") decyzją z [...] maja 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581), dalej: "ustawa o świadczeniach", oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania J. B. (dalej również: "skarżący" lub "Przedsiębiorca") od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (w skrócie: "Dyrektor Oddziału") z [...] lutego 2014 r., nr [...], stwierdzającej, że jest on objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: 1 stycznia - 31 grudnia 1999 r., 1 stycznia 2001 - 31 grudnia 2007 r. oraz 1 stycznia - 31 grudnia 2009 r. oraz że nie jest objęty tym obowiązkiem w okresach: 1 stycznia - 31 grudnia 2000 r., 1 stycznia - 31 grudnia 2008 r. oraz 1 stycznia 2010 - 20 czerwca 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Do wydania powyższej decyzji doszło na podstawie następujących ustaleń: Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] Inspektorat w [...], (w skrócie: "ZUS") wnioskiem z 29 lipca 2013 r., znak: [...], zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o ustalenie okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego przez J. B. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Dyrektor Oddziału decyzją z [...] sierpnia 2013 r. stwierdził, że Przedsiębiorca podlegał od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 19 czerwca 2012 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Na skutek złożonego odwołania Prezes NFZ decyzją z [...] listopada 2013 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Rozpatrując ponownie wniosek ZUS Dyrektor Oddziału decyzją z [...] lutego 2014 r., stwierdził, że Przedsiębiorca jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: 1 stycznia - 31 grudnia 1999 r., 1 stycznia 2001 - 31 grudnia 2007 r. oraz 1 stycznia - 31 grudnia 2009 r. oraz że nie jest objęty tym obowiązkiem w okresach: 1 stycznia - 31 grudnia 2000 r., 1 stycznia - 31 grudnia 2008 r. oraz 1 stycznia 2010 - 20 czerwca 2012 r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Przedsiębiorca pismem z 3 marca 2014 r. z zachowaniem ustawowego terminu wniósł odwołanie. Przywołaną na wstępie decyzją z [...] maja 2015 r. Prezes NFZ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że w okresie objętym decyzją pierwszej instancji zastosowanie miały przepisy trzech kolejnych ustaw tj. art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.), dalej: "ustawa o ubezpieczeniu zdrowotnym", obowiązującej do 31 marca 2003 r., art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 45, poz. 391, z późn. zm.), dalej: "ustawa o ubezpieczeniu w NFZ", obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, które w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 121), dalej: "ustawa 0 systemie ubezpieczeń", obejmowały obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności. Prezes NFZ odnotował również, że we wskazanym okresie obowiązywały również kolejno trzy ustawy określające zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Polski, zawierające podobne unormowania w art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 41, poz. 324, z późn zm.), dalej: "ustawa o działalności", obowiązującej do dnia 31 grudnia 2000 r., w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178, z późn. zm.), dalej: "ustawa prawo działalności" oraz w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), dalej: "ustawa o swobodzie działalności", zgodnie z którymi dopuszczono możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Prezes NFZ wskazał na przepisy regulujące rozpoczęcie, zakończenie i zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej. Organ podniósł, że zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone, ale w takiej sytuacji ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Prezes NFZ wskazał, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że Przedsiębiorca posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej z datą rozpoczęcia działalności 29 grudnia 1998 r. Natomiast z dniem 20 czerwca 2012 r. zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej i dokonał wykreślenia wpisu z rejestru z datą 21 czerwca 2012 r. Ponadto organ wskazał, że Przedsiębiorca wykazywał przychody z prowadzonej działalności gospodarczej w 1999 r., od 2001 r. do 2007 r. oraz w 2009 r. Jednocześnie Prezes NFZ zauważył, że z pisma Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w [...] wynika, że Przedsiębiorca w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 19 czerwca 2012 r. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, gdyż od dnia 11 stycznia 1996 r. do 31 października 2004 r. pobierał rentę rolniczą, a od 1 listopada 2004 r. pobiera emeryturę rolniczą. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie, zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ, jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ww. ustawy z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Rozpatrując odwołanie, Prezes NFZ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, że na przedsiębiorcy oprócz obowiązku zgłoszenia chęci podjęcia prowadzenia działalności gospodarczej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, ciąży również obowiązek zgłaszania w niej wszelkich zmian prawnych i faktycznych. Organ wywiódł, że okresowe zaprzestanie prowadzenia działalności powinno być zawsze zgłoszone i wpisane do ewidencji. Zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego i jedynie wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje ustanie obowiązku ubezpieczenia. Prezes NFZ wyjaśnił także, że wysokość uzyskiwanych przychodów lub ich brak nie stanowi przesłanki do wyłączenia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, gdyż istotą działalności pozarolniczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko, co powoduje, że składka na ubezpieczenie zdrowotne jest niezależna od uzyskanego przychodu. Zdaniem organu działalność gospodarcza jest działalnością, z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego, w związku z czym przedsiębiorca rozpoczynający działalność powinien liczyć się z takim ryzykiem obejmującym okresy faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności. Na wskazane powyżej orzeczenie pismem z 20 czerwca 2015 r. Przedsiębiorca złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wyjaśnił, że od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2007 r. był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem. Jednocześnie skarżący podniósł, że w grudniu 2001 r. spalił się prowadzony przez niego tartak, co spowodowało wstrzymanie jego działalności na okres 3 lat. Skarżący wskazał również, że w okresach wskazanych w decyzji kilkukrotnie był hospitalizowany, w związku z czym nie prowadził w tych okresach działalności gospodarczej. Skarżący podnosił również, że jego podeszły wiek i zły stan zdrowia przemawiają za uchyleniem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2014.1647 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz.U.2012.270 j.t.). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. W przedmiotowej sprawie zastosowanie miały przepisy trzech kolejnych ustaw tj. art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.), obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym", art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ" oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, które w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121), zwaną dalej: "ustawą o systemie ubezpieczeń". Ustawy te obejmowały obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych - od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności. W okresie objętym zaskarżoną decyzją obowiązywały również kolejno trzy ustawy określające zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Polski, zawierające podobne unormowania: w art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 grudnia 2000 r., zwanej dalej: "ustawą o działalności", w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.) zwanej dalej: "ustawą prawo działalności" i w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "ustawą o swobodzie działalności", zgodnie z którymi dopuszczono możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (wg ustawy o działalności po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji). Słuszne zatem jest stanowisko Prezesa NFZ, że dla prawidłowego określenia pojęć "rozpoczęcia" i "zakończenia" wykonywania działalności gospodarczej, zasadnicze znaczenie należy przyznać powołanym wyżej ustawom. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy prawo działalności, przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 7e ust. 1 pkt 1 ustawy prawo działalności, który jest odpowiednikiem uchylonego z dniem 1 stycznia 2004 r. art. 88e ustawy o działalności, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Z dniem 20 września 2008 r. przepis art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888) wprowadził do ustawy o swobodzie możliwość zawieszenia działalności gospodarczej. W stanie prawnym przed 20 września 2008r. nie istniała formalno-prawna możliwość zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które jest cytowane także w zaskarżonej decyzji dominował pogląd, że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone. W takiej sytuacji ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Nie chodzi, więc o niedopuszczalność korygowania czasookresu prowadzenia działalności gospodarczej wynikającego z wpisu do ewidencji, lecz o powiązanie takiej czynności z wynikami postępowania dowodowego. Uprawdopodobnienie przez stronę faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej wymaga przedstawienia dowodów przeciwnych dla nieuwzględnienia twierdzeń strony. W wyroku z dnia 7 maja 2015r. (sygn. akt. II GSK 815/14) dotyczącym stanu faktycznego zaistniałego po 20 września 2008r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "ustawą zmieniającą z dnia 10 lipca 2008 r. wprowadzono instytucję zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej (art. 14a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Zawieszenie może nastąpić na wniosek przedsiębiorcy. Informacja o zawieszeniu oraz o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej podlega wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej Przedsiębiorca, który zamierza zawiesić działalność gospodarczą jest obowiązany dokonać zgłoszenia o tym zawieszeniu do ewidencji działalności gospodarczej. Ustawą zmieniającą znowelizowano również przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Według nowego brzmienia art. 13 pkt 4 tej ustawy ubezpieczeniowej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Przepis art. 36 ust. 2 tej ustawy stanowi natomiast, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej wywiera skutki prawne w zakresie ubezpieczeń społecznych od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przedsiębiorca dokonał zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej, do ostatniego dnia miesiąca, w którym przedsiębiorca dokonał zgłoszenia wznowienia wykonywania działalności gospodarczej. Z przedstawionych regulacji wynika zdaniem Sądu, że obowiązek podlegania ubezpieczeniu społecznemu jest ścisłe powiązany z wpisem prowadzenia działalności do ewidencji działalności gospodarczej. Powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania tej działalności. Chodzi tu jednak o podaną przez przedsiębiorcę datę rozpoczęcia wykonywania działalności, podlegającą obowiązkowi wpisania do ewidencji działalności gospodarczej, nie zaś o datę faktycznego podjęcia działalności (art. 25 ust. 1 pkt 7 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Obowiązek ubezpieczenia podlega zawieszeniu na okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, jednakże pod warunkiem, że przedsiębiorca wystąpił z wnioskiem o wpisanie do ewidencji informacji o zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej. Omawiane przepisy wiążą zatem ustalenie wykonywania działalności gospodarczej dla potrzeb ustalenia podlegania ubezpieczeniu społecznemu z treścią wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, nie zaś z faktycznym, rzeczywistym wykonywaniem tej działalności. Stąd też nakładają na przedsiębiorcę zarówno obowiązek określenia we wniosku o wpis do ewidencji daty rozpoczęcia działalności, jak i obowiązek zgłoszenia zawieszenia tej działalności. A zatem stanowisko, że o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rozstrzyga ostatecznie podlegający dowodzeniu fakt wykonywania działalności, nie zaś wpis do ewidencji, ponieważ ten wpis tworzy jedynie obalalne domniemanie prowadzenia działalności, prowadzi po pierwsze, do ignorowania omawianych obowiązków przedsiębiorcy dotyczących wpisów do ewidencji, w tym wpisów o zawieszeniu działalności, po drugie - w skrajnych przypadkach otwiera drogę do ubiegania się o objęcie ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej osobom, które w ogóle nie były wpisane do ewidencji działalności gospodarczej. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej rzeczywiście stanowi podstawę do domniemania, że taka działalność jest faktycznie prowadzona. Z treści art. 33 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wynika jednakże, że nie podlegają weryfikacji te dane zawarte w ewidencji, które zostały wpisane na podstawie wniosku przedsiębiorcy. W tym więc zakresie domniemanie prawdziwości danych zawartych we wpisie jest niewzruszalne. Stąd konkluzja, że przedsiębiorca nie ma podstaw do domagania się uznania, że w pewnym okresie zawiesił działalność gospodarczą, jeżeli z ewidencji wynika, że nie zgłaszał zawieszenia tej działalności". W przedmiotowej sprawie wydane decyzje dotyczą stanu zarówno przed, jak i po zmianach wprowadzonych ustawą z 10 lipca 2008r., słusznie zatem organy badały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy celem prawidłowego ustalenia okresów prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, z którą powiązany jest obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie tj. wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, wygenerowanego z systemu w dniu 24 lipca 2013 r. wynika, że Pan J. B. posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej z datą rozpoczęcia działalności 29 grudnia 1998 r. Natomiast z dniem 20 czerwca 2012 r. zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej i dokonał wykreślenia wpisu z rejestru z datą 21 czerwca 2012 r. Ponadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] Inspektorat w [...], do wniosku z dnia 29 lipca 2013 r., załączył kopię zaświadczenia wystawionego w dniu 13 czerwca 2013 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], z którego wynika, że Pan J. B. wykazywał przychody z prowadzonej działalności gospodarczej w 1999 r., od 2001 r. do 2007 r. oraz w 2009 r. Za 2000 r. brak zeznania podatkowego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. ZUS załączył również kopię pisma Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w [...] z dnia 9 lipca 2013 r., znak: [...] z którego wynika, że Pan J. B. w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 19 czerwca 2012 r. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, bowiem od dnia 11 stycznia 1996 r. do 31 października 2004 r. pobierał rentę rolniczą, a od 1 listopada 2004 r. pobiera z OR/KRUS w [...] emeryturę rolniczą. Jednakże zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach - w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Ponadto w myśl art. 24 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ - jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ww. ustawy z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Skarżący w toku postępowania administracyjnego przedstawił zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 26 sierpnia 2013 r., za lata 2004-2012 z tytułu działalności opodatkowanej w formie zryczałtowanej. Kwoty wynikające z ww. zaświadczeń pokrywają się z kwotami z zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w dniu 13 czerwca 2013 r. W oparciu o tak zgromadzone dowody, w ocenie Sądu organy miały podstawy aby przyjąć, że skarżący był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów dotyczących złego stanu zdrowia skarżącego i związanych z tym przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej, a także niskich dochodów uzyskiwanych z tej działalności wskazać należy, że wysokość uzyskiwanych przychodów lub ich brak nie stanowi przesłanki do wyłączenia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Istotą działalności pozarolniczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko, dlatego też składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest zależna od uzyskanego przychodu. Podkreślenia wymaga również, iż działalność gospodarcza jest działalnością, z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Zatem przedsiębiorca rozpoczynający działalność powinien liczyć się z takim ryzykiem obejmującym okresy faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności, czy to z powodu braku płynności finansowej, czy też na przykład z powodu choroby przedsiębiorcy. Odnosząc się do załączonego do skargi zaświadczenia o pożarach, które miały miejsce w tartaku skarżącego, wystawionego przez Ochotniczą Straż Pożarną w [...], należy wskazać, że ze zgromadzonych w aktach administracyjnych zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] 26 sierpnia 2013r. i z 13 czerwca 2013r. wynika, że mimo pożaru w tartaku w 2001r. skarżący wykazywał przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej w latach 2001-2007. Sąd nie podzielił też podniesionego w piśmie pełnomocnika skarżącego zarzutu naruszenia art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach przez ich błędne zastosowanie, skutkiem czego Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydał decyzję w sprawie objęcia skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, gdy w rzeczywistości uprawniony jest tylko do wydania decyzji w zakresie dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Z kolei ustęp 3 powoływanego artykułu stanowi, że wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w ust. 1, zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wniosek może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem tutejszego Sądu, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawy dotyczące objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym należą do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, o których mowa w art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Na koniec wskazać należy, że zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych, zatem organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla Pana J. B. będzie Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło