VI SA/Wa 1873/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-20
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Danuta Szydłowska, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która jest dystrybutorem produktu, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowo-administracyjnym jako uczestnik na prawach strony, jeśli postępowanie dotyczy kary pieniężnej nałożonej na inny podmiot za wprowadzenie do obrotu produktu nieodpowiedniej jakości handlowej?Ratio decidendi
Sąd odmówił dopuszczenia spółki do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, uznając, że nie wykazała ona istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 33 § 2 PPSA. Postępowanie sądowo-administracyjne dotyczące kary pieniężnej nałożonej na inny podmiot za wprowadzenie do obrotu produktu nieodpowiedniej jakości handlowej nie rozstrzyga bezpośrednio o prawach ani obowiązkach spółki, a potencjalne roszczenia cywilnoprawne czy możliwość wszczęcia odrębnego postępowania wobec spółki nie uzasadniają jej statusu strony w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Spółka U. Sp. z o.o. wniosła o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowo-administracyjnym jako uczestnik na prawach strony. Spółka jest dystrybutorem produktu, za którego wprowadzenie do obrotu nałożono karę pieniężną na inny podmiot (skarżącą J. S.A.). U. argumentowała, że postępowanie dotyczy jej interesu prawnego, ponieważ może być odpowiedzialna za oznakowanie produktu i potencjalnie ponieść konsekwencje prawne lub cywilne. Sąd rozpoznał wniosek spółki.Rozstrzygnięcie
Odmówiono U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. S.A. w K. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego nieodpowiedniej jakości handlowej postanawia: odmówić U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania
Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. J. S.A. z siedzibą
w K. (skarżąca w niniejszej sprawie) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej
w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. wymierzającą ww. przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości 1000 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej tj. jednej partii margaryny półtłustej z dodatkiem masła “[...] z dodatkiem masła wyprodukowanej dla [...] przez M. S.A.z siedzibą w P. oddział w S. (pkt 1) i wymierzającą skarżącej karę pieniężną w wysokości 860 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu jednej parti artykułu rolno-spożywczego o nazwie margaryna półtłusta z dodatkiem masła “[...] z masłem" wyprodukowanej przez U. Sp. z o.o. nieodpowiadającej jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej.
Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. U. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej U., wnioskodawca) wniosła o uznanie jej za uczestnika postępowania na prawach strony. W uzasadnieniu wskazała, że jest dystrybutorem oraz podmiotem odpowiedzialnym za znakowanie produktu sprzedawanego pod nazwą handlową "[...] z masłem". Dane U. podane są na opakowaniu jednostkowym produktu. Produkt jest sprzedawany przez U. m. in. skarżącej, która następnie sprzedaje produkt konsumentom w sieci sklepów "[...]". Zdaniem wnioskodawcy, postępowanie dotyczy jego interesu prawnego, bowiem U. jest dystrybutorem kwestionowanego produktu w Polsce. Skarżąca nabywa produkt od U. i w sytuacji, gdyby okazało się, że produkt jest oznakowany w sposób niezgodny z przepisami (a taki jest sens ewentualnej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej), skarżąca może kierować w stosunku do U. roszczenia cywilnoprawne.
Zdaniem wnioskodawcy, postępowanie dotyczy jego obowiązku bowiem przedmiotem postępowanie jest kwestia prawidłowości oznakowania produktu, a kwestia nałożenia kary pieniężnej ma charakter wobec niej wtórny. Podmiotem odpowiedzialnym za znakowanie produktu, którego firma i adres są podane na opakowaniu produktu również jest wnioskodawca. Ponadto istotny dla oceny interesu prawnego jest fakt, że na podstawie przepisu art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych kara pieniężna mogłaby być nałożona także na U.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Wprawdzie U. sp. z o.o. złożyła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej wniosek o uznanie jej za stronę postępowania administracyjnego wszczętego w sprawie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych jednakże organ stwierdził brak podstaw do uznania ww. spółki za stronę postępowania i spółka w tym postępowaniu ani też w postępowaniu odwoławczym nie brała udziału.
Pozostaje zatem, w związku z treścią powołanego przepisu do rozważenia kwestia, czy wynik powyższego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
Postępowanie zostało wszczęte w związku z dokonaną przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w P. w sklepie [...] w K. prowadzonym przez skarżącą i w zw. ze stwierdzonymi nieprawidłościami w oznakowaniu dwóch partii wskazanych produktów. Z tego też tytułu stroną postepowania jest jedynie kontrolowany przedsiębiorca jako wprowadzający do obrotu ww. partie artykułów rolno-spożywczych.Podmiotem podejmowanych przez organy Inspekcji Handlowych czynności kontrolnych jest zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy o Inspekcji Handlowej kontrolowany przedsiębiorca. W takim postępowaniu tylko ten przedsiębiorca, a w tym przypadku skarżący może być podmiotem praw lub obowiązków kierowanych do niego jako osoby kontrolowanej i w konsekwencji adresatem decyzji, która w tym postępowaniu zostanie wydana.
Postępowanie w tej sprawie i rozstrzygnięcie nie jest, wbrew przekonaniu spółki, źródłem jej praw czy obowiązków.
Stosownie do art. 40 a ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, o której w przepisie mowa podlega ten, kto wprowadza zafałszowany towar do obrotu. Ocena w tym zakresie należy do stosownych organów, które na podstawie wyników kontroli w firmie spółki mogą wszcząć postępowanie również wobec spółki, jeżeli uznają, iż zachodzą w świetle powołanych ustaw przesłanki do wszczęcia postępowania w zw. z wadliwym oznakowaniem produktu objetego zaskarżoną decyzją. W takim przypadku spółka będzie stroną postępowania, które będzie jednak postępowaniem odrębnym niezależnym od postępowania prowadzonego w stosunku do skarżącej i podjętych w tym postępowaniu decyzji.
Podniesione przez spółkę w przedmiotowym wniosku okoliczności istnienia możliwości nałożenia przez spółkę kary pieniężnej w zw. z wadliwym oznakowaniem ww. produktu nie należy, wiązać ze skutkiem w postaci istnienia po jej stronie interesu prawnego uzasadniającego w świetle art. 33 § 2 p.p.s.a. dopuszczenie spółki do postępowania z ww. skargi w charakterze uczestnika postępowania. Powołany przepis ani też przepisy dotyczące znakowania produktu nie mogą być bowiem źródłem interesu prawnego spółki w niniejszym postępowaniu.
Podkreślić przy tym ponownie należy, iż procedury postępowania kontrolnego w części dotyczącej badania jakości handlowej artykułów spożywczych i konsekwencje z tytułu wprowadzenia do obrotu produktu o niewłaściwej jakości handlowej odnoszą się jedynie do tej części partii produktu, z której została pobrana próbka do badań tj., która znajdowała się w obrocie u kontrolowanego przedsiębiorcy tj. skarżącego. Okoliczność, iż spółka jest dystrybutorem produktu objętego zaskarżoną decyzją może co najwyżej wskazywać na interes faktyczny nie uzasadnia jednak przyjęcia, iż wynik postępowania w powyższej sprawie dotyczy jej interesu prawnego.
Należy podkreślić przy tym, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że przedsiębiorca J. S.A. prowadzi swoją działalność niezgodnie z przepisami ustawy o jakości handlowej. Z tego względu organ wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary na podstawie art. 40a ust. 1 tej ustawy zakończone decyzją. Wydana decyzja odnosiła się do nieprawidłowości, których wyeliminowanie zgodnie z obowiązującym prawem należało do kontrolowanego przedsiębiorcy na etapie wprowadzenia przez niego - a nie U. - produktu do obrotu. Stąd też decyzja obejmowała wyłącznie tę część partii margaryny półtłustej "[...] z masłem", która w chwili kontroli znajdowała się w obrocie u kontrolowanego przedsiębiorcy, a nie całej partii produkcyjnej wprowadzonej do obrotu przez producenta. Również przesłanki wzięte pod uwagę przez organ zgodnie z dyspozycją art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej (tj. stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów), odnosiły się do kontrolowanego przedsiębiorcy, tj. skarżącej a nie do U. Sp z o.o.
W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż cechami interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a. jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2035/10), a taki stan rzeczy w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.
Organ Inspekcji Handlowej prowadził postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy, który produkty nieodpowiadające jakości handlowej wprowadził do obrotu na poziomie handlu detalicznego, tj. J. S.A.
Kończąca postępowanie decyzja nałożyła na ten podmiot obowiązek zapłaty kary pieniężnej wymierzonej z tytułu popełnienia ww. czynu. Decyzja będąca przedmiotem skargi do sądu administracyjnego nie wpływa zatem w żaden sposób na prawa lub obowiązki U. Sp z o.o.
Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż wynik postępowania administracyjnego w powyższej sprawie dotyczy interesu prawnego spólki.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że nie zachodzą wskazane w art. 33 § 2 p.p.s.a. przesłanki do uwzględnienia wniosku spółki z dnia [...] grudnia 2012 r.
o uznanie jej za uczestnika niniejszego postępowania na prawach strony i w konsekwencji orzekł, jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło