VI SA/Wa 1877/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2015 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej I. P. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. I. P. (dalej też jako skarżąca) wniosła w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Z podanych przez skarżącą w formularzu informacji wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe razem z mężem, córką, zięciem, wnukami i prawnuczką. Wyjaśniła, że są wraz z mężem współwłaścicielami gospodarstwa rolnego o pow. [...] hektarów. W rubryce 10 Formularza skarżąca oświadczyła, iż osiąga miesięczny dochód wszystkich członków rodziny sięga kwoty 2 730 złotych, na który składają się emerytury i dochód z działalności prowadzonej w ramach spółki cywilnej. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: 1) dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiągniętego przez wspólników spółki cywilnej "R." I. P., W. P., J. F. , M. M. z prowadzonej działalności gospodarczej do końca 2015 roku (lub poniesionej straty) – np. kopii zapisów z księgi przychodów i rozchodów na koniec roku 2015 roku, 2) dokumentu potwierdzającego wskazany w rubryce 7.1 Formularza PPF areał gospodarstwa rolnego (np. zaświadczenia z właściwego urzędu gminy lub kopii aktualnego zobowiązania podatkowego z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej), 3) informacji, czy skarżąca otrzymuje płatności bezpośrednie do gruntów rolnych z funduszy unijnych, w takim przypadku zobowiązać skarżącą do przedstawienia dokumentu potwierdzającego ich wysokość, 4) wyciągów z posiadanych przez skarżącą oraz jej męża rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli ani skarżąca ani jej mąż nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązano skarżącą do złożenia stosownego oświadczenia), 5) wyciągów z posiadanych przez córkę skarżącej [...] oraz jej męża [...] rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli ani córka skarżącej ani jej mąż nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązano skarżącą do złożenia stosownego oświadczenia), 6) dokumentu potwierdzającego, że wnuk skarżącej [...] posiada status osoby bezrobotnej – np. zaświadczenie z właściwego Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu w ewidencji osób bezrobotnych, 7) dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 8 Formularza PPF informację, iż wnuk skarżącej [...] jest studentem (np. kopia legitymacji studenckiej, lub jakiegokolwiek innego dokumentu potwierdzającego status wnuka skarżącej), 8) dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej przez skarżącą emerytury (przykładowo ostatni odcinek przekazu pocztowego, kopia decyzji organu rentowego lub wyciąg z rachunku bankowego obejmujący przelew środków z tytułu emerytury), 9) dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej przez męża skarżącej emerytury (przykładowo ostatni odcinek przekazu pocztowego, kopia decyzji organu rentowego lub wyciąg z rachunku bankowego obejmujący przelew środków z tytułu emerytury). Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu [...] lutego 2016 roku, przy czym skarżąca do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawiła, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270, dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.