VI SA/Wa 1879/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-31

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Instytucja ta jest przeznaczona dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie ich pozbawionych, które z uwagi na sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego.
Stan faktyczny
M. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczącą podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i czworgiem dzieci. Jedynym dochodem rodziny jest jej emerytura w wysokości 1196 zł netto. Mąż jest bezrobotny, a dzieci uczą się. Rodzina nie posiada majątku ani oszczędności, a mąż jest schorowany.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono M. P. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej postanawia: zwolnić M. P. od kosztów sądowych. M. P. (dalej jako wnioskodawczyni, skarżąca) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Z informacji zawartych we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przedłożonych dokumentów wynika, iż wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i czworgiem dzieci. Jedynym dochodem rodziny jest emerytura wnioskodawczyni wynosząca 1196 zł netto. Mąż wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną pozbawioną prawa do zasiłku, a dzieci pobierają naukę i nie uzyskują żadnych dochodów. Wnioskodawczyni nie posiada także majątku ani oszczędności. Wskazuje również na fakt, iż jej mąż jest osobą schorowaną, przybywającą pod opieką poradni kardiologicznej i neurologicznej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W niniejszej sprawie zauważyć należy, iż w sytuacji, w której łączny dochód sześcioosobowej rodziny wynosi 1196 zł., zważając na konieczność pokrycia niezbędnych kosztów utrzymania, obejmujących również wydatki związane z leczeniem męża, zasadne jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca nie dysponuje przy tym oszczędnościami, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W związku z powyższym, uznając za zasadne przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło