VI SA/Wa 1883/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania uprawnień budowlanych p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu T. G. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] września 2013 r.) skarżący T. G. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że środki pieniężne przeznacza na utrzymanie rodziny, lekarstwa i opiekunkę dzieci. Podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i trojgiem małoletnich dzieci. Dochody pięcioosobowej rodziny stanowią wynagrodzenia za pracę: skarżącego - w kwocie 4.960 zł brutto miesięcznie oraz małżonki skarżącego - w wysokości 2.500 zł brutto miesięcznie. Jako składniki majątku rodziny skarżący wymienił: dom o powierzchni 90 m kw, nieruchomość rolną o powierzchni 0,50 ha z budynkami gospodarskimi oraz samochód osobowy marki [...] (rok produkcji 2005). Z dokumentów nadesłanych przez skarżącego (w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego) wynika, że z tytułu umowy o pracę skarżący otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 3.429,91 zł netto miesięcznie, a jego małżonka - w kwocie 2.352,03 zł netto miesięcznie (zaświadczenia pracodawców [...]). Jednocześnie zleceniodawca rozwiązał ze skarżącym jako zleceniobiorcą umowę zlecenia z dniem [...] września 2013 r., która stanowiła dla niego dodatkowe źródło dochodu w wysokości 3.000 zł miesięcznie (rozwiązanie umowy [...]). Skarżący oszacował miesięczne utrzymanie rodziny i domu na kwotę 4.900 zł, na którą to składają się: wyżywienie pięcioosobowej rodziny - 1.000 zł, opiekunka do dzieci - 1.500 zł, bieżące naprawy (starego) domu - 1.500 zł, koszty dojazdu do pracy - 400 zł, lekarstwa - 200 zł, zakup odzieży i obuwia - 300 zł. Skarżący przedłożył również wyciągi z dwóch rachunków bankowych za okres od [...] lipca 2013 r. do [...] września 2013 r. Na pierwszym z ww. rachunków, należącym do skarżącego [...], saldo końcowe wynosiło 134,65 zł, a na drugim rachunku bankowym [...], należącym do żony skarżącego, na dzień [...] września 2013 r. były zgromadzone środki w kwocie 69,97 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić bowiem należy, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 12 maja 2003 r. (sygn. akt I SA/Wr 484/03), koszty sądowe stanowią dochód budżetu państwa, zwolnienie więc od tego obowiązku oznacza w rzeczywistości swoistą formę kredytowania podmiotów zobowiązanych do uiszczenia tych kosztów i niedopuszczalna jest sytuacja, gdy podmioty te wykonując ciążące na nich zobowiązania żądają, by koszty sądowe pokrywał im Skarb Państwa. Ubiegający się o taką pomoc winien zatem w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ogranicza krąg osób, którym Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, jedynie do osób ubogich, w których przypadku poniesienie pełnych kosztów postępowania skutkowałoby koniecznością rezygnacji przez nie z wydatków zabezpieczających ich podstawowe potrzeby życiowe w stopniu, który zagrażałby ich utrzymaniu. Mając na uwadze z jednej strony aktualne, stałe dochody małżonków w skali miesiąca (ponad 5.700 zł netto), a z drugiej strony - miesięczne koszty utrzymania pięcioosobowej rodziny i domu (4.900 zł), należy stwierdzić, że skarżący jest w stanie pokryć koszty sądowe w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.