VI SA/Wa 1883/14
WyrokWSA w Warszawie2014-10-02
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Magdalena Maliszewska, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie prawa ochronnego na znak towarowy w trakcie postępowania o unieważnienie prawa ochronnego na inny znak towarowe, które było podstawą do wszczęcia tego postępowania, skutkuje nabyciem statusu strony postępowania przez nabywcę i legitymacją do wniesienia skargi na decyzję wydaną w tym postępowaniu?Ratio decidendi
Nabycie prawa ochronnego na znak towarowy w trakcie postępowania o jego unieważnienie nie skutkuje automatycznym wstąpieniem nabywcy do postępowania w charakterze strony w miejsce dotychczasowego wnioskodawcy. Interes prawny wnioskodawcy w wszczęciu postępowania o unieważnienie jest rozpatrywany na jego początku i nie jest wyłącznie uzależniony od aktualnego posiadania prawa do znaku przeciwstawionego. Skarga wniesiona przez podmiot nieposiadający legitymacji skargowej podlega oddaleniu bez merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Firma C. B.V. wniosła skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy JUUPI!. Skarżąca nabyła prawa do znaku JOOP!, który był podstawą wniosku o unieważnienie znaku JUUPI!, w trakcie postępowania administracyjnego. Urząd Patentowy uznał, że skarżąca nie jest stroną postępowania, a decyzja została wydana wobec pierwotnego wnioskodawcy, J. GmbH. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że nabycie praw do znaku JOOP! nie nadaje C. B.V. statusu strony postępowania o unieważnienie znaku JUUPI! i legitymacji do wniesienia skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant ref. staż. Klaudia Kruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi C. z siedzibą w H., H. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
VI SA/Wa 1883/14
Uzasadnienie
C. B.V. z siedzibą w H., Holandia (skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2010 r. wydaną w sprawie nr [...], oddalającą wniosek J. GmbH z siedzibą w H. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy JUUPI! o nr [...], udzielonego na rzecz A. spółka jawna z siedzibą w W.
Decyzję wydano w następujących ustaleniach;
W dniu [...] listopada 2004 r. J. GmbH z H., Niemcy wystąpił z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy JUPPI! o nr [...], do którego uprawnionym jest A. Sp. j. z siedzibą w W.
Sporny znak, z pierwszeństwem od dnia [...] lipca 1995 r., został przeznaczony do oznaczania towarów w klasie 3: olejki eteryczne, środki do pielęgnacji włosów, środki myjące, toaletowe środki sanitarne, dezodoranty osobiste, perfumy, wody toaletowe i kolońskie.
We wniosku jako podstawę prawną wskazano naruszenie art. 8 pkt 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych - sporny znak został zgłoszony w złej wierze oraz z naruszeniem renomy znaku wnioskodawcy. W zakresie zarzutu naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. wnioskodawca powołał się na udzielone na jego rzecz prawa wyłączne na znaki towarowe JOOP! o nr [...] oraz JOOP! o nr [...] podnosząc zarzut podobieństwa.
Wnioskodawca uzasadniając swój interes prawny powołał się na podobieństwo spornego znaku towarowego (nr [...]) do ww. znaków wnioskodawcy. W skazując na przepis art. 165 p.w.p. stwierdził, że rejestracja spornego znaku towarowego o nr [...] nastąpiła w złej wierze. Ponadto, uznał, że do dnia [...] kwietnia 2004 r., a więc do dnia otrzymania pisma z [...] Izby Celnej z informacją o wprowadzeniu do obrotu kosmetyków ze znakiem JUUPI! nie miał świadomości używania w obrocie spornego oznaczenia.
Oceniając podobieństwo przeciwstawionych znaków stwierdził, że są one podobne w płaszczyźnie fonetycznej i wizualnej jak również podkreślał jednorodzajowość towarów oznaczanych przeciwstawionymi znakami. Zdaniem wnioskodawcy, przy ocenie oznaczeń należy wziąć pod uwagę siłę oddziaływania znaku, renomę znaku JOOP!, długotrwałość i stałość występowania tak oznaczanych towarów na rynku.
Uprawniony ze spornego prawa wyłącznego w piśmie z dnia [...] stycznia 2005 r., wniósł o oddalenie wniosku. Zakwestionował stanowisko wnioskodawcy o braku znajomości kosmetyków oznaczanych spornym znakiem towarowym, twierdząc, że wnioskodawca uczestniczył w Targach [...] w latach 1995-1997, tak jak uprawniony. Ponadto w 1996 r. spółka C., będąca wówczas wyłącznym dystrybutorem towarów wnioskodawcy na terenie Polski, wystąpiła przeciwko uprawnionemu z zarzutem czynu nieuczciwej konkurencji i sąd wydał postanowienie o oddaleniu wniosku o wydanie zarządzenia tymczasowego w tym postępowaniu. Ponadto w ocenie uprawnionego przeciwstawione znaki nie są podobne.
Pierwsza decyzja administracyjna została wydana przez Urząd Patentowy w sprawie o unieważnienie spornego znaku w dniu [...] lutego 2006 r. Organ patentowy na podstawie art. 165 ust. 1 w związku z art. 315 ust. 1 i 3 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. oddalił przedmiotowy wniosek. Urząd Patentowy stwierdził, że wnioskodawca powołując się na podobieństwo między wcześniej zarejestrowanym własnym znakiem, a znakiem spornym wykazał istnienie interesu prawnego. Urząd Patentowy jednak nie uznał stwierdzeń wnioskodawcy o jego świadomości w zakresie naruszenia prawa do znaku towarowego JOOP! dopiero od dnia [...] kwietnia 2004 r. ponieważ, w ocenie organu, uprawniony ze spornego prawa wyłącznego na znak towarowy JUUPI!, przedłożył materiały świadczące o prezentacji towarów oznaczanych spornym znakiem na Targach [...] w 1997 r.
Wyrokiem z dnia 13 października 2006 r. w sprawie sygn. akt VISA/Wa 1339/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. GmbH na powyższą decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lipca 2007r. (sygn. akt 98/07) uchylił powyższy wyrok i przekazał oprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Sąd drugiej instancji, omawiając poszczególne przepisy art. 165 ust. 1 p.w.p. podkreślił, że nie wykazane zostało spełnienie żadnej z przesłanek wynikająca z tego przepisu – co do używania znaku spornego przez okres kolejnych pięciu lat, świadomości wnioskodawcy o tej okoliczności, omawiając także kwestę uprawnień i obowiązków wynikających z umowy licencyjnej, której co prawda wnioskodawca nie był bezpośrednio stroną. NSA uznał za nieprzekonywujący argument o świadomości wnioskodawcy o używaniu znaku przez uprawnionego w związku z prezentacją na Targach [...] w 1997 r. towarów uprawnionego, jako że miało to miejsce przed rejestracją znaku spornego, podkreślając jednocześnie, że aktywność wnioskodawcy w ochronie znaku JOOP! Przeciwko uprawnionemu przypada na okres od 2004 r., co powinien uwzględnić i ocenić organ patentowy i sąd administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpatrując sprawę w wyroku z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1403/07, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd podkreślił konieczność oceny przesłanek wynikających z przepisu art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p., w tym, czy i w jakiej mierze podjęte działania przez wnioskodawcę w roku 2004 (wniosek o unieważnienie i pozew o naruszenie) uprawdopodobniają twierdzenia wnioskodawcy o braku świadomości używania znaku towarowego JUUPI! przez uprawnionego jeszcze przed otrzymaniem pisma z [...] Izby Celnej, w dniu [...] kwietnia 2004 r.
W piśmie z dnia [...] maja 2009 r. oraz z dnia [...] czerwca 2009 r., wnioskodawca poinformował, że prawa z rejestracji międzynarodowego znaku towarowego JOOP! o nr [...] oraz znaku towarowego JOOP! o nr [...] zostały przeniesione na przedsiębiorstwo C. B.V. z siedzibą w H., Holandia.
Decyzją wymienioną na wstępie ([...] maja 2010 r.) Urząd Patentowy poinformował, że wnioskodawca, na rozprawie w dniu [...] maja 2010 r., poparł wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy JUUPI! o nr [...], podtrzymując wszystkie dotychczasowe twierdzenia zawarte w pismach procesowych.
Organ patentowy uznał, że wnioskodawcą jest firma J. GmbH z siedzibą w H. (Niemcy), gdyż samo przejście prawa do znaku przeciwstawionego nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy.
Z akt sprawy wynika również, iż skarżąca C. B.V. w dniu [...] czerwca 2010 r. złożyła wniosek o sprostowanie i uzupełnienie protokołu z w/w rozprawy administracyjnej wskazując, że nie odnotowano w protokole, iż adw. M. M. stawający w imieniu J. oświadczył jednocześnie, że w związku z częściowym przejęciem przez C. B.V. praw do znaku towarowego J., złożył do akt sprawy opłacone pełnomocnictwo do występowania w sprawie niniejszej w imieniu C. B.V. wraz z odpisem ze stosownego rejestru, co nie zostało odnotowane w protokole, a zaoferowane dokumenty nie zostały przyjęte do akt sprawy, co również nie zostało odnotowane w protokole rozprawy.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. [...] Urząd Patentowy odmówił rozpatrzenia w/w wniosku jako nie pochodzącego od strony postępowania. Z kolei na wniosek spółki J. GmbH organ uzupełnił w/w protokół rozprawy postanowieniem z [...] października 2010 r. (k. 108 tom I).
W aktach sprawy znajduje się decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...], sprostowana postanowieniem z [...] października 2009 r. na mocy, której Urząd Patentowy RP postanowił dokonać zmian w rejestrze znaków towarowych w rubryce A i B na podstawie art. 229 ust. 1 p.w.p., wpisując w rubryce A: [...] C. B.V. H., Holandia (akta adm. nadesłane na żądanie Sądu). Powyższe rozstrzygnięcia nastąpiły na wniosek C. B.V. złożony do organu dnia [...] czerwca 2009 r. (k. 52 akt adm. t. I).
Uzasadniając oddalenie wniosku spółki J. o unieważnienie spornego prawa ochronnego na znak JUUPI! organ podniósł, że zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki do uzyskania prawa w zakresie znaków towarowych ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego. Znak towarowy JUUPI! o nr [...] został zgłoszony do Urzędu Patentowego celem uzyskania ochrony w dniu [...] lipca 1995 r., tj. w okresie obowiązywania ustawy o znakach towarowych z dnia 31 stycznia 1985 roku dlatego ustawa ta stanowi podstawę prawną oceny zdolności rejestrowej przedmiotowego znaku.
Urząd Patentowy wskazując, że jest związany na mocy art. 153 p.p.s.a. oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyrokach - Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2007 r. wydanego w sprawie II GSK 98/07 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2007 r. w sprawie VISA/Wa 1403/07 - stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca wykazał swój interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ze spornego znaku towarowego JUUPI! o nr [...], albowiem podniósł, że sporne prawo wyłączne jest podobne do znaku towarowego JOOP! o nr [...], który to znak towarowy jest, zdaniem wnioskodawcy znakiem renomowany. Zatem, wnioskodawca w takiej sytuacji ma prawo żądać ustalenia czy prawo na sporny znak towarowy zostało udzielone z zachowaniem ustawowych warunków udzielenia prawa ochronnego. Stąd też, w ocenie Kolegium Orzekającego należy przyjąć, że wskazane przez wnioskodawcę okoliczności mają bezpośredni wpływ na sytuację prawną wnioskodawcy, a to z kolei stanowi uzasadniony interes prawny o jakim mowa w art. 164 p.w.p. do wystąpienia o unieważnienie spornego prawa.
Organ przypomniał, iż w przedmiotowym postępowaniu wnioskodawca zarzucił naruszenie przez sporne prawo wyłączne na znak towarowy JUUPI! o nr [...] przepisów art. 8 pkt 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t.
Urząd Patentowy RP podkreślał, że uwzględniając wytyczne WSA w Warszawie zawarte w wyroku z 12 października 2007 r. (sygn. akt VISA/Wa 1403/07), rozpatrywał w toku niniejszego postępowania dopuszczalność wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie, o której stanowi art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p., dokonując także ustaleń w zakresie wykazania istnienia przesłanek, wynikających z tego przepisu.
Według organu, pierwszą z przesłanek z art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. jest używanie zarejestrowanego znaku towarowego przez okres pięciu kolejnych lat, a więc uprawniony powinien przedstawić dowody, które potwierdzają używanie spornego znaku towarowego od dnia udzielenia rejestracji, a więc od dnia 24 czerwca 1998 r. przez okres kolejnych pięciu lat - do dnia 24 czerwca 2003 r.
Z dokumentów zgromadzonych sprawie, w szczególności faktur (akta, k. 56 - 61) wynika, że towary oznaczone znakiem JUUPI!, były wprowadzone do obrotu przez uprawnionego, faktury te pochodzą z lat: 1998 r. listopad (k. 56, 57), 2001 (k. 58), 2002 (k. 60, 61) i 2003 (k. 59). Dokumenty te, w ocenie Kolegium Orzekającego potwierdzają, że uprawniony używał zarejestrowanego znaku towarowego by oznaczać nim kosmetyki wprowadzane do obrotu.
Drugą przesłanką z art. 165 ust. 1 p.w.p. warunkującą możliwość złożenia wniosku o unieważnienie spornego znaku towarowego JUUPI! o nr [...] jest świadomość wnioskodawcy o używaniu tego znaku. Stosownie do wskazań sądów administracyjnych rozpatrujących niniejszą sprawę organ zważył czy działanie wnioskodawcy - wniosek o unieważnienie spornego znaku i pozew o ochronę - dowodzą braku świadomości wnioskodawcy używania spornego znaku towarowego przed otrzymaniem pisma z [...] Izby Celnej. W ocenie Kolegium Orzekającego w tym zakresie mają znaczenie daty i związane z nimi fakty. Po pierwsze, pięcioletni okres od udzielenia prawa z rejestracji znaku spornego o nr [...] upłynął w dniu [...] czerwca 2003 r. i jest to okres, w którym uprawniony używał znaku dla oznaczania towarów z klasy 3. Po wtóre, w dniu [...] kwietnia 2004 r. wnioskodawca otrzymał pismo Izby Celnej z W., a następnie dnia [...] listopada 2004r. został złożony przez wnioskodawcę wniosek o unieważnienie spornego znaku towarowego JUUPI! o nr [...], a w dniu [...] lutego 2005 r. wnioskodawca wniósł pozew przeciw uprawnionemu do Sądu Okręgowego w W. - Sądu Wspólnotowych Znaków Towarowych i Wzorów Przemysłowych. Z ustalenia tych faktów nie wynika aby wnioskodawca wiedział o używaniu spornego znaku o nr [...], do oznaczania towarów z klasy 3 przed dniem [...] kwietnia 2004 r.
W związku z powyższym, w przedmiotowym postępowaniu zdaniem Urzędu Patentowego nie znajduje zastosowania ograniczenie wynikające z treści przepisu art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p., a więc rozpatrzeniu podlegają zarzuty będące podstawą wniosku - naruszenie przepisów art. 8 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t.
Według organu, podniesione przez wnioskodawcę (spółkę J. GmbH) zarzuty dotyczące braku ustawowych przestanek umożliwiających udzielenie ochrony to jest: zarzut o renomowanym charakterze znaków towarowych JOOP! oraz zarzut złej wiary, która towarzyszyła zgłoszeniu spornego znaku towarowego JUUPI! o nr [...] a także podobieństwo do wcześniejszych znaków towarowych: JOOP! o nr [...] oraz JOOP! o nr [...], nie znajdują potwierdzenia.
W zakresie podobieństwa (art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t.) Kolegium Orzekające stwierdziło, że wnioskodawca nie może skutecznie podnieść zarzutu podobieństwa spornego znaku JUUPI! do znaków towarowych JOOP! o nr [...] oraz JOOP! o nr [...], skoro w dacie orzekania wnioskodawca (J. GmbH) wyzbył się prawa do tych znaków towarowych. Obecnie uprawniony do znaków towarowych JOOP! o nr [...] oraz JOOP! o nr [...] nie jest stroną niniejszego postępowania wszczętego z wniosku J. GmbH. Przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. stanowi, iż podstawą eliminacji z rejestracji znaku towarowego jest potwierdzony zarzut podobieństwa spornego znaku towarowego do chronionego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz wnioskodawcy znaków towarowych, nie chodzi zatem o możliwość powołania się na prawa osób trzecich.
W ocenie organu, nie ma także podstaw do przyjęcia, iż sporne prawo wyłączne zostało zgłoszone z naruszeniem zasad współżycia społecznego (art. 8 pkt 1 u.z.t.), w szczególności w warunkach złej wiary, rozumianej jako kwalifikowana forma naruszenia reguł społecznych. W sprawie nie wykazano bowiem, aby w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego uprawniony działał nagannie. W doktrynie prawa cywilnego przyjmuje się ogólną zasadę, zgodnie z którą w złej wierze jest ten, kto powołując się na określone prawo lub stosunek prawny wie, że prawo to (stosunek prawny) nie istnieje albo wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w tym przedmiocie nie można uznać, w okolicznościach konkretnego przypadku, za usprawiedliwiony. Aktualnie, w literaturze prawniczej postuluje się o autonomiczność pojęcia złej wiary w prawie znaków towarowych w stosunku do tradycyjnego, cywilistycznego ujęcia. Zgodnie z takim stanowiskiem - np. R. Skubisz w "Zgłoszenie znaku towarowego w złej wierze, wybrane problemy", Rozprawy prawnicze, Księga pamiątkowa prof. M. Pazdana" (Wyd. Zakamycze 2005, s. 1342) - zła wiara zgłaszającego obejmuje wszelkie przypadki nieuczciwego zgłaszania znaków towarowych. W piśmiennictwie dotyczącym pojęcia złej wiary w odniesieniu do prawa znaków towarowych prezentowany jest także pogląd, zgodnie z którym, pojęcie złej wiary należy doprecyzować i przyjąć, iż dla ustalenia istnienia złej wiary podmiotu ubiegającego się o ochronę znaku towarowego, winno dojść do zgłoszenia tego znaku z innych powodów aniżeli chęć posiadania wyłączności jego używania dla własnych towarów, wskutek czego dochodzi do naruszenia cudzych praw podmiotowych (E. Nowińska, M. du Vall, Pojęcie złej wiary w prawie znaków towarowych, Księga Pamiątkowa z okazji 85-lecia ochrony własności przemysłowej w Polsce, Warszawa 2003, str. 143, 145). W niniejszej sprawie wnioskodawca zarzucił, że uprawniony ze spornego znaku towarowego o nr [...] znał znaki wnioskodawcy, jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie tego zarzutu. Ponadto w ocenie Kolegium Orzekającego, wnioskodawca nie wykazał, aby zgłoszenie spornego znaku do ochrony nie było powiązane z używaniem tego znaku dla oznaczania towarów należących do uprawnionego, przeciwnie - ustalenia w sprawie prowadzą do wniosku, że uprawniony używał spornego znaku towarowego JUUPI! do oznaczania kosmetyków, które wprowadzał do obrotu, co potwierdzają przedłożone faktury (akta, k. 56 - 61).
W oparciu o przepis art. 8 pkt 1 u.z.t. wnioskodawca podniósł zarzut naruszenia przez sporne prawo ochronne na znak towarowy JUUPI! o nr [...] renomy znaku przeciwstawionego JOOP! o nr [...]. W związku z tym wnioskodawca powinien wykazać, że w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego o nr [...] ([...] lipca 1995 r.) jego znak towarowy JOOP! był znakiem renomowany. Dowody mające potwierdzać renomę znaku wnioskodawcy znajdują się w aktach sprawy o sygnaturze Sp. [...] i były przedmiotem oceny zgodnie z przyjętymi kryteriami oceny renomy znaków towarowych to jest: znajomość znaku, udział w rynku (ilości i wartość zbywanych towarów), zasięg i długotrwałość reklamy produktu oznaczanego takim znakiem, terytorialny i czasowy zasięg używania, licencje udzielane na używanie znaku i jakość tak oznaczanych towarów, wartość określonego oznaczenia w ocenie niezależnych instytucji finansowych, rozmiar nakładów poniesionych na promocję znaku, relacja cenowa dla towarów substytucyjnych, używanie znaku przez osoby trzecie, opinie ekspertów, przyznane nagrody i certyfikaty, udział w targach posiadających dobra opinię oraz długotrwałą tradycję. Wnioskodawca w przedłożonych materiałach powołał się na "międzynarodową renomę marki JOOP!", która w jego ocenie wynika z rozstrzygnięć sądów krajowych jak i zagranicznych, w tym na orzeczenia z roku 2000 i 2003 (akta, Sp. [...], tom I, k. 110 oraz Sp. [...] tom III, k. 81-90) oraz z przywołanego w wyroku z dnia [...] sierpnia 2000 r. Sądu Krajowego w H. badania przeprowadzonego przez G. o 68% znajomości kosmetyków wnioskodawcy wśród odbiorców. Wnioskodawca powołał się także na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004r., sygn. akt II SA/Wa 4457/02 wydany w sprawie podobieństwa znaku JOOL i znaku wnioskodawcy JOOP! oraz na artykuł z dziennika "R." informujący o renomie znaku JOOP! (akta, Sp. [...], tom I, k. 99). W ocenie Kolegium Orzekającego przedłożone materiały nie potwierdzają tezy wnioskodawcy o renomowanym charakterze znaku JOOP! w Polsce w dacie zgłoszenia spornego oznaczenia tj. w dniu [...] lipca 1995 r. Na marginesie organ wskazuje, że dowody potwierdzające renomowany charakter znaku towarowego powinny pochodzić z niezależnego źródła, by w sposób obiektywny świadczyć o charakterze funkcjonowania na rynku konkretnego znaku towarowego. Takich dowodów dotyczących okresu sprzed daty zgłoszenia spornego znaku towarowego na terenie Polski nie przedłożono.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2010 r. firma C. B.V. wskazując, że jest uprawnionym do znaku towarowego JOOP! w klasie 3 klasyfikacji nicejskiej zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 28 w związku z art. 30 § 4 k.p.a. przez przyjęcie, iż skarżący - po nabyciu uprawnień do znaku towarowego JOOP! [...] oraz JOOP! [...], w czasie trwającego przed Urzędem Patentowym przedmiotowego postępowania spornego, nie ma statusu strony tego postępowania administracyjnego, a w konsekwencji, że nie może skutecznie - w jego ramach - podnosić zarzutów wobec znaku towarowego JUUPI! [...];
2) art. 7 i art. 77 k.p.a., polegające na złamaniu zasady praworządności, przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także pominięcie szeregu istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na jej rozstrzygnięcie;
3) art. 255(8) p.w.p. i art. 107 w zw. z art. 8 k.p.a., polegające na naruszeniu zasady zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej poprzez zaniechanie sporządzenia uzasadnienia decyzji zawierającego uzasadnienie faktyczne i prawne oraz uchybienie terminowi do sporządzenia takiego uzasadnienia;
4) nierozpatrzenie istoty sprawy poprzez zaniechanie rozpatrzenia podstawy unieważnienia znaku towarowego JUUPI! [...] opartej na art. 9 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 31.01.1895 r. o znakach towarowych (Dz. U. z 1985 r. nr 5 poz. 17 ze zm.);
ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów:
5) art. 8 pkt 1 u.z.t. w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p. i błędne przyjcie, że w odniesieniu do znaku towarowego JUUPI! [...] nie zachodzi przesłanka zgłoszenia znaku towarowego sprzecznego z zasadami współżycia społecznego;
6) art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p. poprzez zaniechanie rozpatrzenia przesłanek podobieństwa znaków towarowych.
W związku z tym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
W przypadku uznania, że wskazany zarzut podstawowy, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 28 w związku z art. 30 § 4 k.p.a. ma charakter rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji UP RP.
W zakresie zarzutu 1) wskazano m.in., że pogląd Urzędu Patentowego, iż przeniesienie prawa ochronnego na znak towarowy w czasie trwającego postępowania administracyjnego nie ma wpływu na to, kto staje się jego stroną, jest - jako oderwany od treści unormowań prawnych, poglądów doktryny prawa i wskazań judykatury - dowolny. Dowolność stanowiska organu w omawianym zakresie pogłębia fakt, że Urząd ten nie kwestionował skutecznego nabycia przez skarżącego praw do znaków towarowych JOOP!, a nawet udzielił - w czasie trwania przedmiotowego postępowania administracyjnego - terminu na ich ujawnienie we właściwym rejestrze (por. protokół rozprawy przed UP RP z dnia [...].01.2009 r.).
Skarżący (jako nowy uprawniony do znaków towarowych JOOP! [...] oraz JOOP! [...] [także jako: znak JOOP!] oraz następca prawny wnioskodawcy), w czasie postępowania administracyjnego przed Kolegium Orzekającym, podtrzymał wszystkie dotychczasowe twierdzenia i wnioski wnioskodawcy, a w szczególności poparł wniosek o unieważnienie znaku towarowego JUUPI!. Obowiązkiem Urzędu Patentowego było zapewnienie stronie (skarżącemu) czynnego udziału w każdym stadium tego postępowania, a nadto traktowanie podtrzymywanego przez niego stanowiska, jako jego własnego. Odmowa Urzędu Patentowego uznania skarżącego jako strony postępowania o unieważnienie znaku towarowego JUUPI! stanowi rażące uchybienie proceduralne, które uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Strona skarżąca podkreśla, że w zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy odmawiając skarżącej prawa do kontynuowania akcji wnioskodawcy pogląd swój określił jako "zdanie Kolegium Orzekającego", bez szerszego uzasadnienia lub odwołania do treści norm prawnych lub do stanowiska doktryny prawa administracyjnego.
W odniesieniu do zarzutu 2) skargi wskazano m.in. że Urząd Patentowy nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy pomijając zasadnicze jej okoliczności, także prawne oraz pominął zgłoszone materiały, w szczególności przedstawione dowody świadczące o zgłoszeniu przez uczestnika postępowania znaku JUUPI! w złej wierze, dowodach świadczących o renomie znaku JOOP! (zestawienie wyników sprzedaży wyrobów perfumeryjnych oznaczonych znakiem JOOP! na terenie Polski w latach 1993-1999 oraz wydruk ze strony internetowej promującej towary uczestnika, z którego wynikało celowe jego działanie w celu "przybliżenia" swoich towarów do towarów innych renomowanych producentów kosmetyków). Powyższe uchybienie, wynikające zapewne z błędnego przeświadczenia, że w dacie orzekania uczestnikiem postępowania (stroną) nie był podmiot aktualnie uprawniony do znaków towarowych JOOP!, doprowadziło pośrednio do wydania decyzji w przedmiocie odmowy unieważnienia znaku towarowego JUUPI! z naruszeniem prawa.
Ponadto, Urząd Patentowy nie rozpatrzył zgromadzonych w sprawie materiałów, a przede wszystkim nie przeanalizował argumentacji skarżącego odnoszącej się do kwestii podobieństwa towarów i przeciwstawionych oznaczeń.
W zakresie zarzutu opisanego w pkt 5 skargi stwierdzono m.in., iż jest bezspornym, że należyta staranność we wszelkiego rodzaju stosunkach między przedsiębiorcami podlega rygorystycznym kryteriom ocennym ze względu na profesjonalny charakter wykonywanej przez nich działalności z wykorzystaniem profesjonalnych pełnomocników. Przedsiębiorca powinien mieć szczególnie wysoką świadomość rynku i wykazywać się starannością przy podejmowaniu jakichkolwiek działań odnoszących skutek na rynku, a do takich działań z całą pewnością należy zgłoszenie do rejestracji znaków towarowych. Dlatego zdaniem skarżącego działanie uczestnika, nawet przy hipotetycznym założeniu, że nie znał znaków towarowych skarżącego, nie może zostać usprawiedliwione, bowiem zaniechał on podstawowego obowiązku zapoznania się z ofertą produktów kosmetycznych dostępnych na rynku, jak również zaniechał dokonania badania zdolności rejestrowej znaku JUUPI!, poprzez niezapoznanie się z jawnymi rejestrami znaków towarowych, w których ujawniono prawa do znaków towarowych JOOP! skarżącego. Te zaniechania uczestnika w sposób oczywisty świadczą, co najmniej, o braku należytej staranności po jego stronie.
Przeświadczenie Urzędu Patentowego o braku dowodów wskazujących na znajomości uczestnika postępowania towarów oznaczanych znakiem JOOP!, pomija znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie dystrybutora kosmetyków oznaczonych znakiem JOOP!. Wskazano w nim, iż na podstawie umowy licencyjnej od dnia [...] stycznia 1994 r. C. Sp. z o.o. była uprawniona do dystrybucji m.in. wody toaletowej oznaczonej znakiem JOOP! (por.: załącznik nr 1 do pisma z dnia wnioskodawcy z dnia [...] lipca 2005 r.). Zgłoszenie więc znaku towarowego JUUPI! w dniu [...] lipca 1995 r. nastąpiło w okresie, kiedy znak towarowy JOOP! był już powszechnie używany na terenie Polski m.in. dla wody toaletowej. Mając na uwadze powyższe, trudno przyjąć, iż uczestnik, będąc podmiotem profesjonalnie działającym na rynku kosmetycznym, nie wiedział i nie mógł dowiedzieć się przez okres półtora roku, o używaniu w obrocie znaku JOOP!.
Zdaniem skarżącego, Urząd Patentowy powinien w ramach tej przesłanki ocenić także cel i zamiar towarzyszący zgłoszeniu do rejestracji spornego oznaczenia czego zaniechał w niniejszym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej odrzucenie jako pochodzącej od podmiotu, który nie jest stroną w niniejszym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2012 r. wydanym w sprawie VI SA/Wa 122/12 oddalił skargę C. B.V. z siedzibą w H. (Holandia) stwierdzając, iż zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego została skierowana do innego podmiotu – J. GmbH z siedzibą w H. (Niemcy), obecnie S. – a skarżąca nie nabyła przymiotu strony postępowania administracyjne skutkiem cesji prawa wyłącznego.
Od tego wyroku C. B.V. z siedzibą w H. (Holandia) złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną zarzucając naruszenie wskazanych w niej przepisów ustawy – Prawo własności przemysłowej i przepisów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie II GSK 153/13, stwierdzając nieważność postępowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z powodu orzekania w sprawie przez jednego z sędziów podlegającego wyłączeniu na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga podlegała oddaleniu.
Istotą problemu w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie czy składająca niniejszą skargę firma C. B.V. z siedzibą w H. (Holandia) uzyskała status strony w postępowaniu toczącym się przed Urzędem Patentowym RP z wniosku J. GmbH z siedzibą w H. (Niemcy) złożonego w trybie art. 164 p.w.p. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy JUPPI! Nr [...] przez to, że w trakcie tego postępowania C. B.V. nabyła od wnioskodawcy prawo ochronne na przeciwstawiony w tym postępowaniu znak towarowy JOOP!.
Według skarżącej – C. B.V. z siedzibą w H. (Holandia) - jest następcą prawnym wnioskodawcy, który zainicjował postępowanie przed Urzędem Patentowy, gdyż wstąpiła z mocy prawa do postępowania prowadzonego przed Urzędem Patentowym w miejsce poprzedniej strony postępowania – J. GmbH z siedzibą w H. (Niemcy).
Sąd w składzie orzekającym stanowiska skarżącej w tym zakresie nie podziela.
Przede wszystkim należy zauważyć bezsporną okoliczność, że w toku postępowania przed Urzędem Patentowym o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy JUPP! Nr [...] z powodu jego kolizji ze znakiem towarowym JOOP! (w zakresie towarów z klasy 3 klasyfikacji nicejskiej) nie doszło do przekształcenia podmiotowego spółki J. GmbH z siedzibą w H. – Niemcy, (wnoszącej o unieważnienie spornego znaku) w spółkę C. B.V. z siedzibą w H. (Holandia).
Nie jest również kwestionowane, że w toku postępowania administracyjnego przed Urzędem Patentowym, już po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt VISA/Wa 1403/07 w dniu 12 października 2007 r., nastąpiła cesja (częściowa – co do towarów w klasie 3) prawa ochronnego na przeciwstawiony znak towarowy JOOP! dokonana przez J. GmbH z siedzibą w H. (Niemcy) na rzecz C. B.V. z siedzibą w H. (Holandia).
Należy w tej sytuacji podkreślić, że umowa zobowiązująca do przeniesienia prawa ochronnego na znak towarowy, w braku odmiennej woli stron wywołuje ten skutek, iż przenosi to prawo na nabywcę. Wpis do rejestru znaków towarowych w Urzędzie Patentowym nie jest co prawda przesłanką ważności tego przeniesienia, jednakże od jego dokonania uzależniona jest skuteczność przeniesienia prawa wobec osób trzecich (art. 162 ust. 1 w zw. z art. 67 ust. 3 p.w.p.). Zatem z chwilą wpisania nabywcy do rejestru znaków towarowych, nabywcy przysługuje prawo ochronne do znaku. Innymi słowy, postanowienie o dokonaniu wpisu do rejestru nabywcy prawa ochronnego do konkretnego znaku towarowego oraz o wykreśleniu zeń dotychczasowego uprawnionego z rejestru - aktualizuje treść prawa ochronnego do znaku towarowego wynikającą z decyzji o rejestracji danego znaku towarowego. Skutkiem bowiem przeniesienia prawa ochronnego na znak towarowy jest przejście praw wyłącznych na nabywcę znaku. Przeniesienie to ma zatem charakter rozporządzający, gdyż powoduje przejście praw podmiotowych na inną osobę. Z chwilą skutecznego przeniesienia prawo to traktuje się jako przysługujące nabywcy, a w przypadku cesji częściowej - jako prawo niezależne od przysługującego zbywcy.
W tym zakresie uprawnienia z tytułu dochodzenia naruszeń praw do znaku przechodzą na inny podmiot, który w przypadku naruszeń dokonanych przez uprawnionego do znaku będącego przedmiotem sporu, może z chwilą nabycia prawa ochronnego już sam skutecznie wystąpić z roszczeniem przeciw temu uprawnionemu, gdyż następstwem przeniesienia prawa ochronnego na znak towarowy, jako prawa o charakterze bezwzględnym, jest powstanie po stronie nabywcy prawa skutecznego erga omnes.
W niniejszej sprawie postępowanie o unieważnienie prawa do znaku towarowego JUUPI! zostało wszczęte przez J. GmbH z siedzibą w H. (Niemcy) na podstawie art. 164 p.w.p., zgodnie z którym - prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione, w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do uzyskania tego prawa. Konsekwencją unieważnienia prawa wyłącznego jest uznanie prawa za niebyłe od samego początku (ex tunc) i co się z tym wiąże – wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji administracyjnej (decyzji udzielającej prawo wyłączne).
Spółka J. GmbH z siedzibą w H. (Niemcy) zbywając, w toku postępowania administracyjnego o unieważnienie spornego znaku towarowego JUUPI! Nr [...], prawo ochronne na przeciwstawiony znak towarowy JOOP! na rzecz firmy C. B.V. z siedzibą w H. (Holandia) była jednak nadal jedynym podmiotem legitymowanym do występowania w sprawie jako wnioskodawca i w związku z tym pozostawała adresatem decyzji Urzędu Patentowego wydanej w tej sprawie, co Urząd Patentowy jednoznacznie w zaskarżonej decyzji akcentował stwierdzając, że rozstrzygnięcia dokonał w sprawie z wniosku J. GmbH z siedzibą w H. (Niemcy) .
Skarżąca pomija okoliczność, że kwestia interesu prawnego podmiotu składającego wniosek o unieważnienie prawa ochronnego wszczynający postępowanie administracyjne (art. 164 p.w.p.) jest rozpatrywana na początku tego postępowania. Istnienie interesu prawnego wnioskodawcy we wszczęciu przedmiotowego postępowania jest bowiem warunkiem koniecznym dla merytorycznego zainicjowania i rozpoznania sprawy.
Interes prawny wymagany przez przepis art. 164 p.w.p. nie jest wyłącznie uzależniony od istnienia prawa do znaków przeciwstawionych, wskazanych we wniosku o unieważnienie. Czym innym bowiem jest interes prawny podmiotu składającego wniosek o unieważnienie (w tej materii odwołać się należy do art. 28 k.p.a.) a czym innym kwestia wykazania, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do uzyskania spornego prawa ochronnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2010 r. wydany w sprawie II GSK 335/09, Lex 596762).
Wyzbycie się zatem, w toku postępowania o unieważnienie spornego znaku towarowego JUUPI! Nr [...], praw ochronnego do przeciwstawionego znaku towarowego, nie pozbawiło strony wnioskującej (w tym przypadku J. GmbH z siedzibą w H. - Niemcy) interesu prawnego w toczącym się postępowaniu spornym.
Urząd Patentowy rozpatrując wniosek o unieważnienie musi dokonać analizy przesłanek udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy bez rozstrzygania, komu aktualnie przysługuje prawo do znaku towarowego kwestionowanego we wniosku.
Skoro bowiem unieważnienie na skutek wniosku następuje w sytuacji, w której wnioskodawca wykaże brak spełnienia ustawowych przesłanek umożliwiających rejestrację znaku, to w przypadku wykazania wystąpienia przesłanki względnej wystarczy, że wnioskodawca wykaże, z akceptacją Urzędu Patentowego, iż zarejestrowane oznaczenie stoi w kolizji z jakimkolwiek oznaczeniem wcześniej zarejestrowanym.
Reasumując, przeniesienie (cesja) w toku postępowania spornego o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, prawa ochronnego na przeciwstawiony w tym postępowaniu znak towarowy nie kreuje wprost i bezpośrednio dla nabywcy tego prawa (w niniejszej sprawie firmy C. B.V. z siedzibą w H. - Holandia) interesu prawnego do występowania w tym postępowaniu spornym w charakterze strony tego postępowania w miejsce dotychczasowego wnioskodawcy – J. GmbH z siedzibą w H. (Niemcy).
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, C. B.V. z siedzibą w H. – Holandia nie mogąc, niejako automatycznie, skutkiem nabycia prawa wyłącznego do znaku JOOP!, przekształcić się we wnioskodawcę (nabyć jego prawa strony), który zainicjował postępowanie administracyjne o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy JUPPI! Nr [...], wniosła skargę na decyzję skierowaną do innego podmiotu – J. GmbH z siedzibą w H. (Niemcy), obecnie S.
Istnienie legitymacji skargowej (art. 50 § 1 p.p.s.a.) podlega badaniu przez sąd administracyjny. Jest to istotna czynność określająca dalszy bieg postępowania. Ustalenie przez Sąd, że skarga do sądu administracyjnego została wniesiona przez podmiot nieposiadający legitymacji skargowej, skutkuje oddaleniem skargi bez merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji. Takie stanowisko jednoznacznie jest przyjmowane w orzecznictwie sądowym (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 860/10, opub. w LEX nr 745350; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1397/09, opub. w LEX nr 746508; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 925/10, opub. w LEX nr 746928).
Odnosząc się zatem do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 30 § 4 k.p.a. (str. 3 skargi) należy stwierdzić, że argumenty organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do których odwołuje się skarżąca, iż "wnioskodawca nie może skutecznie podnieść zarzutu podobieństwa ... skoro w dacie orzekania wyzbył się prawa do tych znaków. Uprawniony obecnie do znaków towarowych JOOP nie jest stroną niniejszego postępowania" dotyczą merytorycznej oceny przesłanek o unieważnienie, co w niniejszym postępowaniu pozostaje poza oceną Sądu. Innymi słowy, ocena prawidłowości stanowiska Urzędu Patentowego w zakresie podobieństwa lub braku podobieństwa znaków stron, pozostaje poza rozpoznaniem sądu w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło