VI SA/Wa 1891/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] marca 2008 r. cofającą pozwolenie na broń palną myśliwską J. M. (dalej: strona, skarżący). Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postępowanie administracyjne zostało w niniejszej sprawie wszczęte z uwagi na fakt skazania prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] maja 2007 r. (sygn. akt: [...]) za przestępstwo określone w art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (sprzedaż 1 butelki o poj. 0,5 l alkoholu etylowego niewiadomego pochodzenia). Organ I instancji ustalił ponadto, że Urząd Celny w K. prowadził przeciwko stronie postępowanie o popełnienie wykroczenia skarbowego z art. 65 par. 4 kks, za co została ukarana mandatem karnym ( nabycie alkoholu o łącznej ilości 51,5 litra bez znaków akcyzy). Strona odwołując się od decyzji I instancji zarzuciła naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 Ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 52 poz. 525 ze zm., dalej: ubia). W jego ocenie organy Policji winny były ocenić dokładnie okoliczności zdarzenia będącego podstawą prowadzenia postępowania karnego, aby stwierdzić, czy została spełniona przesłanka "uzasadnionej obawy, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego", o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia, a taka obawa w jego przekonaniu w przypadku jednorazowej sprzedaży butelki alkoholu etylowego niewiadomego pochodzenia – nie zachodzi. Powołał się na fakt, iż przytaczanie poprzedniej karalności jest "niezrozumiałe i niezasadne", gdyż nastąpiło zatarcie skazania. Komendant Główny Policji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, nie podzielając argumentacji strony, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] marca 2008 r. Swoje stanowisko uzasadnił wysokim stopniem szkodliwości społecznej przestępstw związanych z naruszeniem wartości chronionych przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jak również faktem uszczuplenia działaniami strony należności Skarbu Państwa z powodu pomniejszenia wpływów z tytułu podatku akcyzowego. Uznał, iż strona wykazała się cechami charakteru, które dają podstawy do obawy, iż dla osiągnięcia konkretnej korzyści własnej może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Strona w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji. Zarzuciła, iż zaskarżona decyzja narusza art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. Uzasadniła, iż w jej ocenie skazanie za przestępstwo nie mieszczące się w katalogu wymienionym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie stanowi o spełnieniu przesłanki "uzasadnionej obawy", o której mowa w powyższym przepisie prawa. Organy Policji w jej ocenie pominęły pozytywne opinie zgromadzone w toku postępowania administracyjnego, zaś wzięły pod uwagę wyłącznie zachowania negatywne, które stanowiły incydent w jego życiu. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, powołując się na wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny dokonuje kontroli orzeczenia administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem. W szczególności podlega ocenie, czy w konkretnym przypadku doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy (art. 145 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a). Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest bezpodstawna z następujących przyczyn. Skarżący – J. M. – został w postępowaniu administracyjnym uznany za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co było podstawą cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej i bojowej. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia - co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Należy podkreślić, iż organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z tym istnieje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń poprzez wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne, oraz cofanie takich pozwoleń w sytuacjach, gdy powyższy interes jest zagrożony. Niezależnie od powyższego trzeba zauważyć, że ocena czy w konkretnym przypadku takie szczególne obawy występują i czy są one uzasadnione, należy do organów Policji, zaś rolą Sądu jest kontrola, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz, czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się przekroczenia tych granic. Zdaniem Sądu organy Policji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego oraz prawidłowo oceniły całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Bezspornym jest, iż prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego J. M. został skazany za przestępstwo określone w art. art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a ponadto za czyn z art. 65 par. 4 kks Urząd Celny w K. prowadził przeciwko skarżącemu postępowanie o popełnienie wykroczenia skarbowego, za co został ukarany mandatem karnym. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 88/06 - przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym. W przypadkach skazania za inne przestępstwa, niż wymienione wprost w katalogu zawartym w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zobiektywizowanie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. W ocenie Sądu jednakże organy Policji w sposób prawidłowy dokonały zgromadzenia, a następnie analizy całości stanu faktycznego w kontekście przewidywanych negatywnych zachowań skarżącego mogących świadczyć o uzasadnionym charakterze "obawy", o której mowa w wyżej powołanym przepisie. Odnosząc się do zarzutów skargi warto przypomnieć, że decyzja wydana w oparciu o art.18 ust. 1 pkt 2 ubia jest decyzją mającą charakter związania administracyjnego, które charakteryzuje się tym, że organ administracji, w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą (w przedmiotowej sprawie jest to stan opisany w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia), ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Należy jednak dodać, iż art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie formułuje w sposób sztywny i jednoznaczny stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej, lecz w sposób stwarzający w pewnej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy stan faktyczny, od którego uzależnione jest zastosowanie normy prawa (tu – cofnięcie pozwolenia na broń) istnieje, czy nie. Ocena, czy posiadacz broni, wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie tej broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ubia., jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wydana zostać musi w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Jednym z takich dowodów są orzeczenia sądowe, w szczególności dotyczące skazania za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub informacje o toczących się postępowaniach karnych w takich sprawach. Katalogu przestępstw zawartego w tekście art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie można przy tym traktować jako mającego charakter enumeratywny (zamknięty). Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności", co daje pole do subsumpcji odmiennych stanów faktycznych przy zastosowaniu tej normy prawnej. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, skarżący słusznie został przez organ oceniony krytycznie z punktu widzenia przesłanki istnienia obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Stwierdzenie takie mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, do której organy Policji mają prawo na podstawie art. 80 k.p.a. Dokonana przez organ ocena nie nosi w ocenie Sądu znamion dowolności i ma potwierdzenie w materiale dowodowym, do którego należy wyrok karny skazujący oraz kopie dokumentów potwierdzających fakt, iż przeciwko skarżącemu prowadzone było postępowanie przed Urzędem Celnym w K. (czemu skarżący nie zaprzecza). Oceny powyższej nie zmienia fakt, iż skarżący cieszy się pozytywną opinią w miejscu zamieszkania oraz w kole myśliwskim. Zdaniem Sądu – prawidłowy jest pogląd organu, że już samo dopuszczenie się przez skarżącego czynów zabronionych, godzących w wartości chronione przez ustawę o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jak również godzących w interes Skarbu Państwa, uzasadnia twierdzenie organu, iż jego cechy charakteru i dotychczasowa postawa nie gwarantują zgodnego z prawem używania broni. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że "nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r., III SA 1173/01). Zachowanie skarżącego, ustalone w postępowaniu administracyjnym na podstawie wyżej wskazanych dokumentów, dowodzi lekceważenia obowiązującego porządku. Zdaniem Sądu prawidłowa jest polityka organów Policji, zgodnie z którą od osób posiadających uprawnienie do posiadania broni należy oczekiwać poszanowania prawa i nieposzlakowanej opinii. W związku z powyższymi ustaleniami, organ był zobligowany do wydania decyzji cofającej zezwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W tym stanie rzeczy bez wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie pozostaje zarzucany w skardze brak wzięcia pod uwagę i odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji okoliczności dotyczących pozytywnych cech charakteru skarżącego. Argument skarżącego odnoszący się do zatarcia skazania w sprawie, która toczyła się przed Urzędem Celnym jest nietrafny. "Zatarcie skazania pozwala wprawdzie daną osobę uznać za niekaraną, jednakże przy ocenie osobowości kandydata do posiadania broni ważny jest nie tyle fakt ukarania bądź nie ukarania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby. Fakt uprzednio popełnionego przestępstwa i prawomocnego skazania nie jest obojętny w tej sferze stosunków społecznych, w których znaczenie ma nie tylko ocena prawna, lecz także ocena etyczno – moralna danej osoby" (vide – wyrok WSA z dnia 13 maja 2005 r. sygn. akt: VI SA/Wa 1879/04). "Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie i konsekwentnie podkreślał, że pozwolenie na broń powinny otrzymać i posiadać wyłącznie osoby, których zachowanie i cechy charakteru uzasadniają przekonanie Policji, że można im powierzyć broń. Nie mają zatem szans na posiadanie broni osoby,, które weszły w konflikt z prawem, w szczególności popełniając przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu, czy nawet mieniu. (...)". "Umorzenie postępowania, zatarcie skazania czy też upływ czasu od chwili naruszenia norm prawa nie wykluczają możliwości i negatywnej oceny skarżącego (art. 75 k.p.a.). W konsekwencji, powołane wyżej okoliczności uzasadniają obawę, że skarżący użyje posiadanej broni w celach sprzecznych z porządkiem prawnym. W wyroku z dnia 1 czerwca 1999 r., sygn. akt: III SA 8241/98 (LEX nr 45087, Sąd Stwierdził, iż "kwestia posiadania broni palnej, z uwagi na skutki – często nieodwracalne, jakie powoduje jej użycie – ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku prawnego"." (vide – wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 września 2002 r. sygn. akt: III SA 377/01, LEX nr 126796). W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego w stopniu uzasadniającym eliminację decyzji z obrotu prawnego i uznał, iż zaskarżona decyzja znajduje oparcie zarówno w przepisach ustawy o broni i amunicji jak również pozostaje w zgodzie z podstawowym celem ustawy nałożonym przez ustawodawcę, którym jest bezpieczeństwo i porządek publiczny. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.