VI SA/Wa 1918/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-23

Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Sławomir Kozik, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy dotyczące umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, uwzględniając możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy nowelizującej Prawo o ruchu drogowym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie prawa procesowego przez organy obu instancji. Organy błędnie oceniły materiał dowodowy, pomijając zeznania świadka (kierowcy) i dokumenty przedstawione przez skarżącego, które wykazywały dochowanie należytej staranności i brak wpływu na powstanie naruszenia. W konsekwencji, organy nie zastosowały prawidłowo art. 5 ust. 2 ustawy nowelizującej Prawo o ruchu drogowym, który przewiduje umorzenie postępowania w określonych sytuacjach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę D. J. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, który przekroczył dopuszczalne naciski osi i masę całkowitą. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 5 ust. 2 ustawy nowelizującej Prawo o ruchu drogowym, twierdząc, że dochował należytej staranności i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję o nałożeniu kary, uznając, że przepis o umorzeniu nie ma zastosowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego D. J. kwotę 1134 (jeden tysiąc sto trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1kpa, art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, ust. la, ust. 1 b pkt 1, ust. 2, art. 40 c, art. 41 ust. 4, 5, 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260) oraz lp. 6 pkt. 5 lit. d) i e), lp. 6 pkt. 7 lit. d) i e), lp. 9 pkt. 11 lit. b) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), po rozpatrzeniu odwołania D. J. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. nakładającą karę pieniężną w wysokości 37 800 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, iż dnia [...] listopada 2011 r. w miejscowości G. na drodze wojewódzkiej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr. rej. [...]. Kierujący pojazdem wykonywał przewóz drogowy rzeczy (ładunku wapienia) w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy D. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą D. J. P."T.". Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. podpisanym przez kierowcę bez uwag. Droga, na której nastąpiło zatrzymanie należała do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o nacisku pojedynczej osi do 8 ton. W wyniku przeprowadzonego ważenia pojazdu stwierdzono, że jest on nienormatywny: przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi wynosiło: - nacisk 12,19 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 4,19 t, nacisk 28,6 t na potrójnej osi nienapędowej naczepy - przekroczenie o 9,1 t, masa całkowita zespołu pojazdów 47,13 t - przekroczenie dmc o 5,13 t, GIDT wskazał, iż miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu, z dnia [...] października 2011 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy wagi do pomiarów dynamicznych typu [...] o nr fabrycznym [...]. Waga legitymowała się w chwili kontroli ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do [...] października 2013 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Główny Inspektor przytoczył treść przepisów stanowiących podstawę prawną nałożenia kary i wyliczył jak w konkretnym przypadku przedstawiała się wysokość kary za przekroczenia nacisków na osie na drodze, na której dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach na oś do 8 t. Wyjaśnił nadto, iż w dniu [...] października 2011 r. wszedł w życie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321). Artykuł 8 ww. ustawy stanowi, iż wchodzi ona w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: - art. 1 pkt 9 w zakresie art. 64h oraz art. 5 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia; - art. 1 pkt 5 lit. b w zakresie art. 61 ust. 15 i 16, który wchodzi w życie w terminie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Zgodnie z art. 5 ust. 1 w/w ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Artykuł 5 ust. 2 tej ustawy stanowi iż postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli: okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd: dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu przy przewozie ładunków sypkich oraz drewna. Organ stwierdził, iż w/w przepis nie ma zastosowania w sprawie albowiem kontrola obok stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu, wykazała również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Organ dokonał także wykładni pojęć "ładunku sypkiego", "drewna", "należytej staranności", i "braku wpływu" uznając w konkluzji, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności albowiem strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów które zdaniem organu odwoławczego wskazywałyby, że dochowała ona należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Odnosząc się do argumentów strony dotyczących wysokości kary pieniężnej, organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ I instancji prawidłowo nałożył karę pieniężną w wysokości 30600 złotych z tytułu naruszenia lp. 6 pkt. 5 lit d) i e) polegającego na przekroczeniu dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie większej niż 1,3 m. W protokole kontroli [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w rubryce przekroczenia wskazano omyłkowo wartość 28,02 t co skutkowałoby nałożeniem kary za to naruszenie w wysokości 24800 zł. W protokole tym wpisano jednak także, że wartości dla osi 4, 5, i 6 wynoszą odpowiednio: 9,88 t, 9,38 t oraz 9,92 t co łącznie stanowi 29,18 t. Po odjęciu 2% zaokrąglonych w górę do 0,1 t wartość potrójnej osi wynosi 28,6 t (29,18 t - 0,58 t= 28,6 t). Odnosząc się natomiast do kwestii powtórnego ważenia organ wskazał, iż jest ono wykonywane wyłącznie na wniosek kontrolowanego. Uprawnienie to zostało wprowadzone na korzyść kontrolowanych podmiotów, wewnętrznymi regulacjami Inspekcji Transportu Drogowego. Uprawnienie to nie wynika z powszechnie obowiązujących regulacji, a podstawą do stwierdzenia ewentualnych naruszeń są już wyniki pierwszego ważenia. W związku z powyższym w ocenie organu nie można zgodzić się z twierdzeniem strony, że brak ewentualnego pouczenia strony o możliwości powtórnego ważenia stanowi naruszenia prawa skoro kwestia ta nie jest regulowana przepisami prawa powszechnie obowiązującego. GITD zauważył, iż w zaskarżonej decyzji błędnie wskazano, iż kontrola miała miejsce [...] kwietnia 2011 r. Jednakże ze zgromadzonego w sprawę materiału dowodowego, a przede wszystkim z protokołu kontroli, protokołu przesłuchania świadka przeprowadzonego w trakcie kontroli, wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż kontrolę przeprowadzono w dniu [...] listopada 2011 r. Wyjaśnił dodatkowo, iż sporządzony w trakcie kontroli protokół stanowi integralną całość. Zawiera on wszystkie niezbędne elementy. Organ I instancji w protokole kontroli wskazał stwierdzone naruszenia jak i opisał stan faktyczny przedmiotowej kontroli. Powyższy protokół został przedstawiony kontrolowanemu kierowcy i został po zapoznaniu się z jego treścią przez niego podpisany. Kierowca w protokole tym nie odnotował żadnych uwag pomimo takiej możliwości. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, D.J., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 6, 7, 8, 9, a także art. 68 § 1 ii 2, art. 75, 77 § 1, 80 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, ponadto naruszenie art. 5 ust.2 pkt. 1 ppkt. a) i b) - ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2011.222.1321). W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął wskazane wyżej zarzuty stwierdzając m.in., iż organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W praktyce prawnej, a także w dostępnych ogólnie wyrokach sądów administracyjnych w tym temacie przyjęto zasadę, że jeżeli twierdzenia strony w określonym zakresie są zdaniem prowadzącego postępowanie ogólnikowe i lakoniczne, obowiązkiem tego organu jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. Dopiero gdy strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności można z tego wywieść negatywne dla strony wnioski. Zdaniem skarżącego ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie, którym są nie tylko wyniki ważenia i protokół kontroli zawierający sformułowanie, że kierowca nie wnosi do niego żadnych uwag, budzi uzasadnione wątpliwości. Kierowca w sposób jednoznaczny poinformował organ o zakazie pracodawcy przeładowywania pojazdu, a także o samodzielnym i świadomym podjęciu decyzji o zrealizowaniu tego przewozu mimo przekroczenia dopuszczalnych norm w zakresie załadunku. Skarżący przedstawił wyjaśnienia, poparte właściwymi dokumentami, w zakresie właściwej organizacji i dyscypliny pracy oraz prawidłowych zasad wynagradzania kierowców. Zdaniem skarżącego wykazał, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko czego można od przewoźnika rozsądnie wymagać przy organizowaniu przewozów kruszywa a zatem zachodzi sytuacja przewidziana w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Nadto kontrolujący nie uznali za stosowne - w ramach uprawnień przysługujących kontrolowanemu kierowcy - pouczenia go możliwości wnioskowania o powtórne ważenie. Skarżący wskazywał także na braki w konstrukcji i treści protokołu kontroli i nie zgodził się z wymiarem kary pieniężnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone decyzje naruszają prawo procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Na wstępie wskazać należy, że nie ulega wątpliwości, że na skarżącym jako przewoźniku ciążą obowiązki, których niezachowanie powoduje odpowiedzialność administracyjną na podstawie art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1, ust. 2, art. 40c ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 udp i w zależności od wyników ważenia pojazdu i stwierdzonych przekroczeń dopuszczalnych norm nacisku na osiach i dopuszczalnej masy pojazdu ustalana jest wysokość kary pieniężnej określona stosownie w załączniku nr 2 do udp. W myśl art. 13g ust. 1 udp za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Powyższą karę, w myśl art. 13g ust. 1b pkt 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Zgodnie z art. 40c w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalna masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej. Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 udp wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 138, poz. 932 i poz. 933 ze zm.). Droga wojewódzka nr [...] nie została w nich wymieniona, w związku z czym zastosowanie znajduje art. 41 ust 6, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Odnosząc uzyskane wyniki ważenia do obowiązujących norm należy wskazać, że w przypadku potrójnych osi napędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 19,5 t, zgodnie z zapisem Ip. 6 pkt 5 załącznika nr 2 udp. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych, o których mowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 udp za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach. W przypadku pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. – jak w przypadku kontrolowanego pojazdu - dopuszczalna masa całkowita mogła wynosić do 42,0 t włącznie, w myśl lp. 9 pkt 11 załącznika nr 2 do udp. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych, o których mowa w powołanym wyżej art. I3g ust. 1, za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach. Postępowanie kontrolne ma charakter uproszczony. Samą procedurę kontroli drogowej i podstawę do przeprowadzenia kontroli określają przepisy art. 68 - 74 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U.2007.125.874 j.t. ze zm.) – w wersji obowiązującej w dniu kontroli i aktu wykonawczego - rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie kontroli przewozu drogowego z dnia 2 września 2009 r. (Dz.U. 2009 nr 145 poz. 1184). Jak wskazał organ odwoławczy, kontrolowanemu kierowcy przed dokonaniem ważenia okazano zarówno protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, świadectwo legalizacji stacjonarnej wagi do pomiarów dynamicznych i kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów, najeżdżania na wagę. Pierwszą istotną kwestią jest, że uzyskane wyniki ważenia pojazdu znacznie przekraczały dopuszczalne normy, a mimo to kontrolujący nie uznali za stosowne – w ramach uprawnień przysługujących kontrolowanemu kierowcy - pouczenia go o możliwości wnioskowania o powtórne ważenie. Z tego względu – w ocenie Sądu - brak takiego pouczenia kierowcy nie uprawnia organu do wyciągania wniosków negatywnych dla strony, na którą w konsekwencji nałożona została kara w wysokości 37 800 zł. Nie można bowiem budować argumentacji, a wręcz podkreślać uzasadnienia dla nałożenia kary na przedsiębiorcę, poprzez konkluzję, że jego kierowca nie wnosił o weryfikację ważenia. Po pierwsze: o takiej możliwości kierowca nie został pouczony. Po drugie: sam kierowca akceptował wyniki ważenia, bo mimo zakazu pracodawcy, zaryzykował świadomie przejazd przeładowanym pojazdem. Drugą istotną kwestią jest materiał dowodowy podlegający ocenie organów administracji w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych. Wbrew wywodom organu materiałem tym są nie tylko wyniki ważenia i protokół kontroli zawierający sformułowanie, że kierowca nie wniósł doń żadnych uwag. W ocenie Sądu, nie musiał wnosić uwag do protokołu kontroli w sytuacji, gdy w ramach kontroli został przesłuchany w charakterze świadka, a jego zeznania złożone po pouczeniu o odpowiedzialności w trybie art. 233 § 1 kodeksu karnego stanowią materiał dowodowy w sprawie - uzyskany na równi z wynikami ważenia- włączony jako załącznik do protokołu kontroli. Jednakże ocena przez organy obu instancji materiału dowodowego, jakim są zeznania świadka budzi uzasadnione wątpliwości co do jej rzetelności i wiarygodności. Z jednej strony bowiem organ odwoławczy, wskazuje, że obecny przy kontroli kierowca podpisał protokół nie wnosząc żądnych uwag a z drugiej strony, w toku kontroli dopuszcza bez obecności strony dowód z zeznań kierowcy jako świadka złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, z których dowiaduje się, że kierowca samodzielnie zdecydował o zrealizowaniu przewozu mimo świadomości, że ładunek jest zbyt ciężki. I co niezrozumiałe, ostatecznie dowód z zeznań świadka całkowicie pomija, stwierdzając, że kierowca nie wniósł uwag do protokołu kontroli. Jak się ma zatem twierdzenie organu o odpowiedzialności ciążącej na kontrolowanym kierowcy, potrzeba czynnego uczestnictwa kierowcy w czynnościach kontrolnych – co wszak miało miejsce poprzez zeznania kierowcy jako świadka – do ostatecznej oceny jego zeznań – co istotne – w konfrontacji z innymi dowodami złożonymi przez stronę już po wszczęciu postępowania administracyjnego. Nie można bowiem pominąć, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, co wynika wprost z art. 80 K.p.a. Oznacza to, że prawo zapewnia stronie czynny udział w postępowaniu, po to, aby ta dowodząc swych praw dowodziła również okoliczności stanowiących ich podstawę. Strona nie zrezygnowała z tego uprawnienia, nie przerzuciła całego ciężaru dowodowego na organ, skoro nie godziła się na ustalenia poczynione w protokole kontroli przypisujące jej odpowiedzialność administracyjną. Należy w szczególności zwrócić uwagę, że strona po wszczęciu postępowania administracyjnego skoncentrowała się na wykazaniu poprzez złożone dowody, że w stosunku do niej zachodzi sytuacja przewidziana przez ustawodawcę art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), który wszedł w życie w dniu 18 października 2011 r., czyli przed datą przedmiotowej kontroli. Przepis ten stanowi, że: Art. 5. 1. Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. 2. Postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub 2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu przy przewozie ładunków sypkich oraz drewna. Cytowany przepis wyłącza odpowiedzialność przedsiębiorcy w przypadku zaistnienia jednego z dwóch stanów faktycznych opisanych w ust. 2 pkt 1 i pkt 2. Zdaniem Sądu, wbrew ocenie obu organów, strona wykazała, że jako pracodawca wymagała od kierowców przestrzegania prawa. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, kierowcy zatrudnieni przez skarżącego, w tym kontrolowany kierowca, potwierdzili własnoręcznym podpisem zakaz przeładowania masy całkowitej zespołów pojazdów powyżej tonażu wyszczególnionego w dowodzie rejestracyjnym, zakaz przekraczania dopuszczalnych nacisków na osi na odpowiednich drogach. Co istotne, a uszło uwadze organów, dokument ten pozostaje w logicznym związku z zeznaniami kontrolowanego kierowcy jako świadka. Powyższe dowody oznaczają, że zupełnie nieuprawniona jest ocena organu odwoławczego stanowiąca w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów które zdaniem organu odwoławczego wskazywałyby, że dochowała ona należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia". Powyższa ocena pozostaje w całkowitym oderwaniu od stanu faktycznego i powołanych wyżej dowodów i narusza zarówno art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. jak i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), który obowiązywał zarówno w dacie kontroli, wszczęcia postępowania jak i wydania obu zaskarżonych decyzji. Należy podkreślić, że obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 80 k.p.a. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny. Po pierwsze, opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie, ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie, organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny. Po czwarte, rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki ( tak WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 1236/11). O ile protokół kontroli jest istotnym dowodem w sprawie, to jego ustalenia, tym bardziej oceniane w oderwaniu od innych dowodów, pozostają poza przesłankami o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem Sądu, wbrew ocenie organu, przedsiębiorca udowodnił okoliczności o których mowa w art. art. 5 ust. 2 pkt 1 a i b ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), przedkładając dowody na okoliczności objęte hipotezami omawianych wyżej przepisów, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy przedsiębiorca wykazał, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać przy organizowaniu przewozu i nie miał wpływu na samodzielną decyzję kierowcy w zakresie jego zrealizowania. Przedstawione przez skarżącego w toku postępowania dowody wraz z dowodem z zeznań kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka w czasie kontroli, stanowią logiczny i wzajemnie korespondujący ze sobą materiał dowodowy, który należy ocenić odmiennie niż dokonał tej oceny organ. W konsekwencji oznacza to błędną ocenę przez organy materiału dowodowego, co oznacza mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., a co za tym idzie mające wpływ na wynik sprawy niezastosowanie przepisu prawa materialnego, co pociąga za sobą naruszenie art. 5 ust. 2 pkt 1 a i b ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321) (tak też tut. Sąd w wyroku z dnia stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1998/12). Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę powyższą ocenę, bowiem na mocy art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło