VI SA/Wa 1928/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-17
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Grażyna Śliwińska, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia obiektu reklamowego może zostać wydana bez wykazania, że sporna reklama znajduje się w pasie drogowym, popartego urzędowym dokumentem geodezyjnym określającym linie graniczne pasa drogowego i kolizje z reklamą?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji nie wykazały w sposób przekonujący, iż sporna reklama znajduje się w pasie drogowym. Brak urzędowego dokumentu geodezyjnego określającego linie graniczne pasa drogowego i kolizje z reklamą uniemożliwił prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania dowodowego (art. 7, 76, 77, 80 k.p.a.) i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Strona skarżąca A. S.A. wnioskowała o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia nośnika reklamowego. Organ pierwszej instancji odmówił wydania zezwolenia, powołując się na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego wynikające z umieszczania reklam w pasach dróg. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Strona skarżąca kwestionowała ustalenia organów, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędną interpretację przepisów ustawy o drogach publicznych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 r. i poprzedzającą ją decyzję Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] czerwca 2007 r. Stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. S.A. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Protokolant Katarzyna Grzelak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim obiektu reklamowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. S.A. z siedzibą w P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia 15 lutego 2007 r. strona skarżąca zwróciła się do Zarządu Dróg Miejskich o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia wolnostojącego, dwustronnego nośnika reklamowego ul. [...] w rejonie Pl. [...] na okres od dnia 1 lutego 2007 r., do dnia 31 lipca 2008 r.
Zgodnie z art. 10 k.p.a. strona skarżąca została powiadomiona o toczącym się postępowaniu oraz możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami. Strona skarżąca zapoznała się ze zgromadzonymi dowodami w dniu 14 maja 2007 roku.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Dyrektor ds. Zarządzania ZDM, działając z upoważnienia Prezydenta [...] W., decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. odmówił wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w rejonie Pl. [...].
W uzasadnieniu organ podniósł, iż zebrał wyczerpujący materiał dowodowy w sprawie, na który składają się między innymi: Biała Księga – Europejska Polityka transportowa w horyzoncie do 2010 r.: czas wyborów, Krajowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2005-2007-2013 Gambit 2005, wyniki badań natężenia ruchu w porannym szczycie (poj./godz.), opracowane przez Biuro Planowania Rozwoju W. S.A.; opinię w sprawie zagrożeń kierujących pojazdami wynikających z umieszczenia reklam w pasach dróg w [...] W., opracowaną przez Instytut Badawczy Dróg i Mostów - Pracownię Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego; szczegółowy plan sytuacyjny reklamy załączony do wniosku strony oraz wnioski złożone przez stronę, charakterystykę reklamy oraz jej wymiary zawarte w złożonym wniosku strony.
Organ wskazał, że opublikowana przez Komisję Europejską tzw. "Biała Księga" nakłada na państwa członkowskie UE obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Oznaczać to ma intensyfikację działań prewencyjnych ograniczających zagrożenie w transporcie drogowym. Celem tego programu jest zmniejszenie o połowę ofiar śmiertelnych na drogach w ciągu 10 lat. Odwzorowaniem tego dokumentu, jest przyjęty przez Radę Ministrów na posiedzeniu w dniu 19 kwietnia 2005 r. Krajowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2005 - 2007 - 2013 GAMBIT 2005. Jednym z celów jakie przewiduje ten program jest rozwój bezpiecznej sieci ulic i dróg. Ma być on zrealizowany między innymi poprzez zabezpieczenie lub usuwanie niebezpiecznych obiektów w bezpośrednim sąsiedztwie jezdni. Powyższe dokumenty uzupełnienia opinia Instytutu Badawczego Dróg i Mostów.
W świetle tych materiałów, a w szczególności opinii Instytutu Badawczego Dróg i Mostów organ ustalił, iż reklamy umieszczone w pasach dróg stanowią szczególne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Reklama powoduje bowiem dekoncentrację kierowców w postaci fiksacji, tj. stanu chwilowego zatrzymania wzroku w jednym punkcie. Czas fiksacji mieści się z reguły w granicach 0,2 – 1,5 sekundy. W tym czasie, kiedy oko kierowcy "spoczywa" na reklamie, pojazd - poruszający się z prędkością 50 km/h - przejeżdża bez kontroli od 2,8 m do 20,8 m, a następnie drogę do jego całkowitego zatrzymania – 30,9 m (łącznie do 51,7 m), z prędkością 80 km/h - przejeżdża bez kontroli od 4,4 m do 33,3 m, a następnie drogę do jego całkowitego zatrzymania – 61,7 m (łącznie do 95 m).
Ponadto badania przeprowadzone w USA wykazały, że w 10 – 30 % wszystkich wypadków drogowych czynnik rozproszenia uwagi kierowcy jest jednym z powodów ich zaistnienia; przyczyną ok. 1/3 z tych wypadków były wizualne bodźce zewnętrzne – głównie przydrożne reklamy. Powyższe badania wykazały również proporcjonalny wzrost liczby wypadków drogowych do liczby reklam przypadających na kilometr drogi. Średni wskaźnik wypadkowości dla odcinków drogi z przydrożnymi bilbordami był o 40,95% wyższy niż dla odcinków bez reklam. Organ wskazał również na orzeczenie NSA z dnia 2 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1026/04, w którym podzielono stanowisko organu w tej sprawie.
Ponadto organ wskazał, że wnioskowana reklama umieszczona jest w odległości 21 metrów i jest odległością większą od minimalnej określonej w art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 ze zm.)- zwana dalej "ustawą o drogach publicznych". Przedmiotowa reklama umieszczona została na trawniku. Wnioskowany obiekt reklamowy zlokalizowany jest w obrębie trawnika, co powoduje, że przy wymianie treści reklamowej, bądź konserwacji nośnika reklamowego dochodzi do częstych zniszczeń chodnika oraz zieleni znajdującej się w otoczeniu reklamy.
Powołując się na dowody wskazane w uzasadnieniu organ stwierdził, że reklama skierowana jest do kierujących pojazdami, zaś pas drogowy ul. [...] pełni ważną rolę w układzie drogowym W. i charakteryzuje się wysokim natężeniem ruchu kołowego. W szczycie porannym natężenie ruchu w tym miejscu wynosi 1470 pojazdów na godzinę.
Mając na uwadze powyższe, organ pierwszej instancji uznał, że wydanie zezwolenia na lokalizację przedmiotowej reklamy jest niemożliwe. Przy wnioskowanej lokalizacji natężenie ruchu w porannym szczycie wynosi 1470 pojazdów na godzinę, a limit dopuszczalnej prędkości to 50 km/h. Przekłada się to na drogę potrzebną do zatrzymania pojazdu na odcinku od 33,7 do 51,7 metra. Daje to, w ocenie organu, poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa i życia uczestników ruchu drogowego.
Organ podkreślił, iż biorąc powyższe pod uwagę w sprawie nie zachodzi bowiem przesłanka umożliwiająca wyrażenie zgody na lokalizację reklamy, o której mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Przepis ten dopuszcza lokalizowanie tego rodzaju obiektów jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, zaś naczelną zasadą wynikającą z art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych jest generalny zakaz dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zdaniem organu, z powyższych przepisów jednoznacznie wynika zakaz lokalizowania w pasie drogowym urządzeń i obiektów, wprowadzony przez ustawodawcę w celu ochrony pasa drogowego i zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Warunkiem odstąpienia od tego zakazu jest wystąpienie w konkretnej sprawie szczególnie uzasadnionego przypadku, który w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Od decyzji organu pierwszej instancji strona skarżąca złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W ocenie strony skarżącej, przeprowadzone postępowanie naruszało art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych oraz art. 7, 77, 79, 84 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - cytowany dalej jako "kpa".
W ocenie strony skarżącej, organ w sposób istotny naruszył art. 79 i 84 kpa, poprzez nie powiadomienie jej o powołaniu na biegłego L. K.. W związku z powyższym, okoliczności przedstawione w opinii sporządzonej przez tę osobę nie mogą zostać uznane za udowodnione. Zdaniem strony skarżącej, nawet gdyby uznać tę opinię za dowód, to powołano w niej między innymi badania zagraniczne bez wskazania, kto i gdzie je przeprowadził i jaki był tego rezultat.
Równocześnie strona skarżąca wskazała na przeprowadzone za granicami kraju badania wpływu reklamy zewnętrznej na kierowców i bezpieczeństwo ruchu drogowego przeprowadzone przez V. Wynika z niego między innymi, że na przydrożne bilbordy zwróciło uwagę 25 % kierowców biorących w nich udział, a styl jazdy związany ze zmianą prędkości nie różnił się od badanych lokalizacjach (bilbordy) w porównaniu do konkretnych lokalizacji (budynki, znaki drogowe). Przywołała również wyniki badania przeprowadzonego w Niemczech przez instytut T. w 2006 r. W badaniu tym poddano analizie poziom wpływu instalacji nośników ze zmiennym motywem na wypadkowość w ich bezpośrednim otoczeniu. Wynika z nich, że powierzchnie reklamowe typu Megaliht nie mają negatywnego wpływu na częstotliwość wypadków.
W ocenie strony skarżącej, w toku postępowania administracyjnego nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy, jak również uniemożliwiono jej wypowiedzenie się co do niego. Ponadto organ pominął w sprawie dowody, które świadczą na korzyść strony skarżącej. Tym samym organ przeprowadził sprawę w sposób mechaniczny i nie rozpoznał sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na treść art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, z którego wynika zakaz dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszanie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów, materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Za takie obiekty należy uznać również obiekty o charakterze reklamowym, bez względu na ich rozmiar i lokalizację.
Wyjątkiem, od zasady przewidzianej w art. 39 ust. 1 jest wystąpienie szczególnie uzasadnionych przypadków, o których mowa jest w art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Organ podkreślił również, że zarządca drogi nie jest obowiązany bowiem udowadniać wnioskującej spółce, że reklama ulokowana w ruchliwym punkcie miasta zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, gdyż tak sformułowana teza jest oczywista. Konstrukcja przepisu art. 39 ustawy o drogach publicznych oznacza w warunkach konkretnej sprawy przesunięcie ciężaru dowodu na podmiot zainteresowany uzyskaniem zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod reklamę, który w celu uzyskania takiego zezwolenia winien ewentualnie przekonać zarządcę drogi, że reklama nie będzie miała wpływu na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a zatem, że nadrzędne dobro w postaci bezpieczeństwa ruchu drogowego nie ucierpi na skutek wydania zezwolenia. Takich okoliczności strona skarżąca na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego nie przedstawiła.
Ponadto za sprawą wskazania przez opinię Instytutu Badawczego Dróg i Mostów z której wynika, że czas tzw. fiksacji powoduje odwrócenie uwagi kierowcy od tego, co się dzieje na drodze i wpływa na poziom bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego, a także, iż faktem powszechnie znanym jest nadmierne nagromadzenie reklam w pasach drogowych na terenie W. mających na celu zwrócenie uwagi uczestników ruchu drogowego na wyrażone na nich treści, należy przyjąć, że zarządcy drogi próbującemu zapanować nad takimi zjawiskami nie można postawić zarzutu dowolności w swoim działaniu.
W ocenie organu, bezzasadne były zarzuty strony skarżącej dotyczące materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności opinii L. K. Zdaniem organu, w aktach administracyjnych opinia ta jest poświadczona za zgodność z oryginałem oraz podpisana. Zatem nie można mówić o naruszeniach prawa w tym zakresie. Jak podkreślił organ, strona skarżąca, wbrew jej stanowisku zaprezentowanym w odwołaniu, zapoznała się ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami. Protokół potwierdzający tę okoliczność został sporządzony w dniu 14 maja 2007 r.
Zdaniem organu, w sprawie niniejszej trudno odnieść się do uwag strony skarżącej odnoszących się do badań przeprowadzonych w Niemczech. Według organu, opinia o wpływie reklamy na terenie Niemiec nie musi uzasadniać konieczności utrzymywania nośników reklamowych w pasie drogowym W., gdyż ruch drogowy niemiecki odbywa się w odmiennych warunkach technicznych i społecznych.
Od decyzji samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2007 roku strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponowiła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji dotyczące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i wniosła o uchylenie decyzji pierwszej i drugiej instancji. W złożonej skardze strona skarżąca podniosła, iż organ naruszył następujące przepisy:
1. art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez niezastosowanie art. 39 ust. 3 tej ustawy poprzez niewłaściwa interpretację i błędne zastosowanie,
2. art. 40 ust. 1 i ust. 3 ustawy o drogach publicznych poprzez błędne zastosowanie poprzez przyjęcie, że następuje w sprawie "zajęcie" pasa drogowego,
3. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego w ramach postępowania dowodowego,
4. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Strona skarżąca zwróciła uwagę na brzmienie art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 3 i art. 40 ust. 1 i ust. 3 ustawy o drogach publicznych oraz okoliczność, że przedmiotowa lokalizacja nośnika reklamowego była przez nią wykorzystywana do tego celu od wielu lat. W tym okresie organ nie wskazywał, że działka ta jest uznawana za teren położony w pasie drogowym. W ocenie strony skarżącej, sytuacja ta jest podobna do rozpoznanej przez Naczelny Sad Administracyjny sprawy o sygn. akt I OSK 811/06. W wyroku tym przedstawiono analizę wymienionych powyżej przepisów ustawy o dragach publicznych, która w ocenie strony skarżącej, jest dla niej korzystna. Wynika bowiem z niego, że uprawnienie do używania istniejącego obiektu budowlanego znajdującego się w pasie drogowym nie wymaga uzyskania decyzji administracyjnych, a obowiązek uzyskania zgody zarządcy drogi odnosi się jedynie do sytuacji przebudowy i remontu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie wskazując, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta [...] W. zawierają wyjaśnienie przesłanek merytorycznych i prawnych, które stały się przyczyną podjęcia rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, choć w znacznej mierze z innych powodów niż w niej podniesione.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] czerwca 2007 r., dotyczącą odmowy zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim obiektu reklamowego.
W rozpatrywanej sprawie zaskarżone decyzje zostały wydane w złożonym stanie faktycznym i prawnym.
W aktach sprawy znajduje się informacja Zarządu Mienia Skarbu Państwa, z której wynika, że skarżąca na podstawie umowy dzierżawy, a więc umowy cywilnoprawnej zawartej z Zarządem Mienia Skarbu Państwa, korzystała z działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], na której to działce znajdował się i znajduje nośnik reklamowy będący przedmiotem niniejszego postępowania. Umowa dzierżawy obowiązywała do dnia 30 kwietnia 2006 roku, mimo to nośnik reklamowy nadal znajdował się na przedmiotowym terenie. Za okres od dnia 1 maja 2006 roku do dnia 31 stycznia 2007 roku, w związku z rozpatrywaniem wniosku dzierżawcy, skarżącego w sprawie niniejszej, obciążony on został opłatą z tytułu bezumownego użytkowania działki nr [...]. Z dniem 31 stycznia 2007 roku sprawa użytkowania przez skarżącą części działki nr [...] z obrębu [...] zdjęta została z ewidencji spraw prowadzonych przez Zarząd Mienia Skarbu Państwa. Z pisma wynika także, że działka ewidencyjna nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w trwałym zarządzie Zarządu Dróg Miejskich.
Wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, od dnia 1 lutego 2007 roku do dnia 31 lipca 2008 roku, A. S.A. złożyła w dniu 19 lutego 2007 roku, jednakże samo "zajęcie" pasa drogowego zostało przez stronę w skardze zakwestionowane. Skarżąca z faktu umowy dzierżawy zawartej jeszcze w 2000 roku wnioskuje, że przedmiotowy teren nie należał do pasa drogowego.
O ile nie budzi wątpliwości charakter nośnika reklamowego, o tyle trzeba stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie wykazało w istocie, że sporna reklama znajduje się w pasie drogowym. W aktach sprawy brak jest przekonywującego dowodu na tę okoliczność. Brak także jakiegokolwiek dowodu na okoliczność od kiedy przedmiotowy teren, na którym posadowiona jest reklama pozostaje w Zarządzie Dróg Miejskich, czy i od kiedy stanowi on pas drogowy. Ma to znaczenie dla oceny czy obiekt budowlany jakim jest reklama znajduje się na działce, która wcześniej nie była w pasie drogowym, a następnie została inkorporowana do pasa drogowego i czy dla tego obiektu, stanowiącego niewątpliwie reklamę potrzebne jest wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
Rozpoznając ponownie sprawę SKO w W. ustali, czy nośnik reklamowy skarżącej funkcjonował na terenie działki, która stanowiła pas drogowy, czy też tym pasem nie była i w związku z tym nie miał do niej zastosowania art. 39 ust. 3 ustawy, a reklama należała do obiektu budowlanego znajdującego się już w pasie drogowym, o którym mowa jest w art. 38 ust. 1 ustawy.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych pas drogowy stanowi wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Jak wynika z pkt 2 i 3 tego artykułu, droga mieści się w pasie drogowym, przy czym na terenie zabudowy droga ma charakter ulicy, a zgodnie z pkt 6 chodnik stanowi część drogi przeznaczoną dla ruchu pieszych. W rozpatrywanym przypadku nie idzie przy tym o charakter przestrzeni nad drogą, o jej związek z pasem drogowym. W tym zakresie powołana definicja ustawowa pasa drogowego jest wystarczająco jasna i znajduje już od wielu lat zastosowanie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uchwale z dnia 19 czerwca 2000 r., sygn. U OPK 2/00 jednoznacznie stwierdził, że w sprawach dotyczących umieszczania reklam w pasie drogowym, pas drogowy (droga) jako wydzielony pas terenu w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, obejmuje płaszczyznę gruntu pasa drogowego wraz z przestrzenią nad tym pasem (ONSA 2001/1/11 oraz por. uchwałę z tej samej daty, sygn. U OPK 3/00, ONSA 2001/1/12).
W rozpatrywanej sprawie, problemem podstawowym jest także aspekt prawno-formalny, związany ze sposobem przeprowadzenia dowodu na okoliczność zamieszczenia reklam w pasie drogowym. Otóż, zdaniem Sądu, dowód ten nie będzie pełny, jeżeli w materiałach dowodowych sprawy nie zostanie przedstawiony urzędowy dokument geodezyjny określający, z jednej strony, linie graniczne pasa drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy, z drugiej zaś - kolizje umieszczonych w pasie drogowym reklam z tymi liniami, pozwalające stwierdzić przypadki zajęcia tego pasa drogowego.
W tej sytuacji należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a., nakazującego organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz przepisów rozdziału 4 k.p.a., regulujących postępowanie dowodowe, a w szczególności art. 76, 77 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło