VI SA/Wa 1943/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-09
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Halina Emilia Święcicka, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka będąca sprzedawcą towaru, który został następnie przewieziony pojazdem nienormatywnym, może być uznana za nadawcę ładunku w rozumieniu art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych i ponosić odpowiedzialność za naruszenia związane z przejazdem?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie wykazały w sposób jednoznaczny, że spółka będąca sprzedawcą towaru, który następnie został przewieziony pojazdem nienormatywnym, miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu. Samo stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnych norm nacisków osi i masy całkowitej zespołu pojazdów nie jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary pieniężnej na sprzedawcę, jeśli nie udowodniono jego wpływu na powstanie naruszenia. W związku z tym, zaskarżone decyzje zostały uchylone z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności braku merytorycznego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę spółki "K." Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na spółkę karę pieniężną w wysokości 40.800 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi oraz masy całkowitej zespołu pojazdów. Spółka kwestionowała swoją odpowiedzialność, twierdząc, że nie była nadawcą ani załadowcą towaru, a jedynie sprzedawcą, a własność towaru przeszła na odbiorcę z chwilą wydobycia. Organy uznały spółkę za nadawcę na podstawie dowodu wydania towaru i umowy o współpracy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Poznaniu; stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. sprawy ze skargi "K." Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Poznaniu z dnia [...] marca 2011 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] nakładającą na K. Sp. z o.o. z siedzibą w P. karę pieniężną w wysokości 40.800 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] listopada 2011 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości P. inspektor transportu drogowego przeprowadził kontrolę zespołu pojazdów składającego się z ciągnika siodłowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy ciężarowej marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Kontrolowanym pojazdem, kierowanym przez M. W. [...], wykonywało krajowy transport drogowy kruszywa, piasku pylasto-gliniastego.
Pojazd pojazdów został skierowany na punkt kontroli w M., celem dokonania ważenia. W aktach administracyjnych znajduje się protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] września 2010 r., oraz dwa świadectwa legalizacji ponownej wag typu SAW 10C o numerach fabrycznych [...] oraz [...], użytych do ważenia. Sporządzono dokumentację fotograficzną pojazdu oraz okazanych dokumentów. Kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, iż został załadowany w Kopalni [...], po załadunku pojazd został zważony, załadowca nie informował o przeładowaniu pojazdu, kwit wystawiony przez załadowcę odebrał już po załadunku. Okazany dowód wydania nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. został wystawiony przez K. Sp. z o.o. z siedzibą w P., dalej zwane skarżącą, jako odbiorcę wskazano S. Sp. z o.o. z siedzibą w P.. Dokonano dwukrotnego ważenia pojazdu. Kierowca nie okazał zezwolenia za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych, protokół kontroli podpisał bez uwag.
W wyniku przeprowadzonego ważenia i pomiaru kontrolowanego pojazdu, stwierdzono: przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton
- dla pojedynczej osi napędowej o nacisku osi powyżej 9,0 t do 9,5 t o 6,11 t (nacisk osi pojazdu wyniósł 14,11 t),
- dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep o 8,29 t (nacisk osi pojazdu wyniósł 30,09 t).
Ponadto stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów o 9,50 t (masa zespołu wynosiła 51,50 t).
Pismem z dnia 29 grudnia 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w P. zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą, pouczając o treści art. 10 § 1 k.p.a. oraz wzywając do przedstawienia wskazanych w piśmie dokumentów.
W odpowiedzi na zawiadomienie skarżąca pismem z dnia 7 stycznia 2011 r. wskazała, iż przewożony w dniu [...] listopada 2010 r. towar z chwilą wydobycia stanowił już własność S. Sp. z o.o. i to ta firma była jego dysponentem. Załączyła Umowę z dnia 26 maja 2010 r. o sprzedaży piasku i pospółki oraz Umowę o współpracy z dnia 26 maja 2010 r. pomiędzy K. Sp. z o.o. a S. Sp. z o.o. oraz upoważnienie z dnia 28 września 2010 r. dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Jednocześnie wnosiła o udzielenie informacji i wyjaśnienie za jaki podmiot organ uważa skarżącą: podmiot wykonujący przejazd, nadawcę, załadowcę, czy też za spedytora, ponadto wnosiła – w przypadku uznania jej za jednego z trzech ostatnich wymienionych wyżej podmiotów – o wskazanie jakie okoliczności i dowody mają świadczyć o jej odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia.
Organ nie udzielił odpowiedzi na podnoszone kwestie, natomiast pismem z dnia 8 lutego 2011 r. wezwał o nadesłanie umowy o pracę M. A., która została wskazana w dowodzie wydania.
W dniu [...] kwietnia 2011 r. w obecności pełnomocnika skarżącej oraz członka zarządu spółki skarżącej przesłuchano w charakterze świadka J. A..
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w P. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 40.800 zł.
Powyższą karę nałożono:
- za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi nienapędowej o nacisku osi powyżej 9,0 do 9,5 t - kara pieniężna w kwocie 1.200 zł,
- za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi nienapędowej o nacisku osi za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo - kara pieniężna w kwocie 9.000 zł,
- za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 24,8 t do 26,3 t - kara pieniężna w kwocie 9.000 zł,
- za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,5 t powyżej 26,3 t dodatkowo - kara pieniężna w kwocie 21.000 zł,
- za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. powyżej 42,0 t do 52,0 t - kara pieniężna w kwocie 600 zł.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, 2 oraz ust. 3, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz lp. 6 pkt 7 lit. d) i e), lp. 6 pkt 6 lit. d) i e), lp. 9 pkt 11 lit. b) załącznika nr 2 do tej ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.) oraz art. 104 §1 k.p.a.
Decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 27 kwietnia 2011 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zarzucała naruszenie przepisów prawa postępowania:
- art. 64 § 4 k.p.a. poprzez brak powiadomienia w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, w jakim charakterze ma występować skarżąca,
- art. 8, 9 i 11 k.p.a. poprzez brak odpowiedzi na pismo o udzielenie informacji istotnych dla możliwości obrony praw strony,
- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku powiadomienia jej jako strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji,
- art. 40 § 2 k.p.a. poprzez niedoręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania pełnomocnikowi skarżącej pomimo złożenia w dniu 15 lipca 2010 r. ogólnego pełnomocnictwa do zastępowania skarżącej we wszelkich sprawach związanych z kontrolami prowadzonymi przez inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego,
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do dowodów z dokumentów, które strona przedstawiła organowi oraz poprzez uwzględnienie fragmentów z przesłuchań świadków, tylko tych, które potwierdzają przyjęte przez organ założenia,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego. Skarżąca akcentowała, iż przepis art. 13g ust. 1b ustawy o drogach publicznych pozwala na ukaranie załadowcy wyłącznie w sytuacji, gdy dowody są na tyle jednoznaczne, że nie pozostawiają wątpliwości, co do wpływu lub godzenia się załadowcy w powstanie naruszeń. Organ tego nie wykazał.
- art. 80 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji nieopartej na ocenie całokształtu materiału dowodowego.
Zarzuciła ponadto naruszenie prawa materialnego:
- art. 38 prawa przewozowego, poprzez uznanie, że skarżąca jest nadawcą pomimo, iż pojęcie nadawcy i pojęcie wysyłający oznaczają podmiot, który zawiera z przewoźnikiem umowę przewozu, zlecając mu wykonanie usługi transportowej,
- art. 47 ust. 2 prawa przewozowego poprzez jego zastosowanie w stosunku do skarżącej i dokonanie jego pozaprawnej wykładni,
- art. 1 ust. 1 prawa przewozowego poprzez przyjęcie, iż skarżąca jest nadawcą, pomimo że nie jest stroną umowy z przewoźnikiem. Powołując się na złożoną do akt umowę sprzedaży i współpracy ze spółką S. podniosła, iż kruszywo znajdujące się na kontrolowanym pojeździe stanowiło własność tej spółki, już z chwilą jego wydobycia. Przejście własności spowodowało, iż z mocy art. 140 k.c. skarżąca utraciła ostatecznie jakiekolwiek uprawnienia i możliwości dysponowania rzeczą sprzedaną. Uznanie, że skarżąca nie powstrzymała przewoźnika jak i właściciela, będącego zarówno nadawcą i załadowcą towaru, od przeładowania samochodu – stanowi naruszenie art. 140 w zw. z art. 155, art. 336 i art. 348 zd. 1 k.c. oraz art. 2, art. 7 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP.
- art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, poprzez brak wskazania, którym podmiotem jest skarżąca. Akcentowała, iż skarżąca nie jest ani nadawcą, ani załadowcą, ani spedytorem i uznanie jej za nadawcę i w konsekwencji skierowanie do niej decyzji jako strony postępowania oznacza, że decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 2, ust. 2, art. 40c ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz lp. 6 pkt 7 lit. d) i e), lp. 6 pkt 6 lit. d) i e), lp. 9 pkt 11 lit. b) załącznika nr 2 do tej ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2011 r.
W uzasadnieniu decyzji zacytował treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Stwierdził, że stan faktyczny ustalony w trakcie kontroli w pełni potwierdził przekroczenie dopuszczalnych norm. Wskazał, iż ważenie odbyło się w miejscu zatwierdzonym do ważenia pojazdów, miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru równości terenu z dnia [...] września 2010 r. Ważenie odbyło się za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o numerach fabrycznych [...] oraz [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej z datą ważności do dnia 30 kwietnia 2012 r. Organ wskazał, iż protokół z równości pochylenia terenu oraz ww. świadectwo zostały okazane podczas kontroli. Podkreślił, iż pojazd zważono dwukrotnie, a za podstawę do stwierdzenia naruszeń przyjęto wyniki korzystniejsze dla kontrolowanego.
Zauważył, iż organ I instancji nieprawidłowo zakwalifikował dmc zespołu pojazdów, ponieważ naczepa marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] została pierwszy raz zarejestrowana 12 września 2007 r., co skutkuje tym, że kara pieniężna z tytułu przekroczenia dmc powinna wynosić 1.440 zł. Jednakże mając na uwadze treść art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż argumenty skarżącej nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż wprowadzając przepis art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, ustawodawca uznał, że krąg podmiotów odpowiedzialnych za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego może być szerszy i obejmować podmioty wymienione w pkt 2. Stwierdził, iż nawet jeśli przyjąć, iż czynności załadunkowych fizycznie skarżąca nie wykonywała, to nie sposób uznać, iż nie ona była nadawcą ładunku. Skarżąca sprzedała towar, wydała go na zewnątrz, co wynika z dowodu wydania. Dokument ten spełnia wymogi listu przewozowego. Ponadto dowodem świadczącym, iż skarżąca była nadawcą przewożonego towaru jest umowa o współpracy, w której skarżąca jest określona jako "dostawca", zaś § 6 tej umowy stanowi, że "szczególnym nadzorem ze strony przedsiębiorcy (skarżącą) objęte będzie (...) kontrolowanie ilości wywożonego kruszywa i prawidłowości jego dokumentowania."
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wskazał, iż strona była zawiadomiona o wszczęciu postępowania, czynnie uczestniczyła w toku postępowania, czego dowodem są m. in. protokoły przesłuchania w charakterze świadka z dnia [...] kwietnia 2011 r., w których uczestniczył pełnomocnik skarżącej.
Organ odwoławczy stwierdził, że nadawca posiadał odpowiednią wiedzę w zakresie możliwości przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów w wielkości 40 t, co wynika z dowodu wydania, gdzie jednoznacznie wskazano, iż wydał kruszywo w ilości 38,98 t. Wobec tego nadawca był świadom, iż wypuszczając z miejsca załadunku pojazd o takich parametrach zostaną przekroczone dopuszczalne normy w zakresie masy całkowitej zespołu pojazdów. Ważenie wykazało przekroczenie dmc zespołu pojazdów o 11,50 t. Zdaniem organu powyższa okoliczność jednoznacznie dowodzi, że nadawca miał wpływ, w dodatku znaczący, na powstanie naruszeń przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu wypuszczając na drogę pojazd nienormatywny.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca – K. Sp. z o.o. z siedzibą w P., reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2011 r., ew. o stwierdzenie nieważności tych decyzji. Zarzuciła obu decyzjom brak merytorycznego rozpoznania. Wskazała, iż w toku postępowania podnosiła, iż załadunku towaru dokonywał właściciel towaru lub podmiot działający na jego zlecenie, przewozu dokonywał podmiot działający na zlecenie właściciela towaru, właściciel był odbiorcą towaru, w związku z tym skarżąca nie jest ani nadawcą, ani załadowcą, ani spedytorem ładunku w rozumieniu art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Wskazała na sprzeczności twierdzeń organu, na str. 6 decyzji organ raz stwierdza, że nadawca nie miał możliwości ani uprawnień dotyczących wyboru i kontroli środka transportu, a dalej wskazuje, że nadawca posiadał odpowiednią wiedzę w zakresie możliwości przekroczenia dmc. Podniosła, iż wbrew twierdzeniu organu, dowodu wydania nie można uznać za list przewozowy, brak w nim bowiem określenia placówki przewoźnika. Ponadto został on wystawiony przez sprzedawcę, który nie jest ani nadawcą przesyłki, ani załadowcą.
Zarzuciła, że organ pominął treść § 1 umowy współpracy, gdzie wskazano, że odbiorca będzie odpowiedzialny za załadunek piasku oraz jego transport na własny koszt. Jednocześnie podtrzymała stawiane w odwołaniu zarzuty dodając do nich zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 76 § 1 i 3 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że domniemanie określone w § 1 tego przepisu dotyczy wyciąganych przez organ wniosków i pominięcie dowodów przemawiających przeciwko tym wnioskom.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., cyt. dalej p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie oraz decyzji organu I instancji.
Zgodnie z art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast zgodnie z art. 13g ust. 1b tej ustawy karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd, 2) nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu.
Z treści powołanego przepisu w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku. Możliwość nałożenia kary pieniężnej na podmioty wymienione w art. 13g ust. 1b pkt 2 ww. ustawy powstaje wyłącznie wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wykazują ich wpływ lub zgodę na powstanie naruszenia obowiązków. Przytoczona regulacja wskazuje, że w przypadku podmiotów określonych w art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych ich odpowiedzialność nie ma charakteru bezwzględnego. Innymi słowy samo stwierdzenie wystąpienia naruszenia nie jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary pieniężnej na te podmioty.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1090/10 (treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), przy ocenie należy mieć na uwadze, że załadowca nie jest uczestnikiem ruchu drogowego, nie odpowiada za rozmieszczenie towaru, gdyż przewoźnik podejmuje decyzje w jaki sposób należy umieścić towar żeby nie doszło do przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu ze względu na jego konstrukcję oraz stateczność pojazdu, nie ma wpływu na prawidłowe obciążenie poszczególnych osi oraz na stopień przeładowania tych osi, nie odpowiada za wybór trasy lub sposób prowadzenia pojazdu przez kierowcę, podczas którego dochodzi do przemieszczania się ładunku, nie zleca przewozu, nie podpisuje listu przewozowego ani żadnej innej umowy przewozu towaru objętego kontrolą.
W rozpoznawanej sprawie, organy wywiodły - na podstawie dowodu wydania nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., w którym jako odbiorcę wskazano inny podmiot niż przewoźnik, iż skarżąca była nadawcą towaru objętego kontrolą. W ocenie Sądu jest to twierdzenie nieuprawnione zwłaszcza w kontekście umów, jakie skarżąca zawarła ze spółką S.. Z dowodu wydania wynika, jaki rodzaj kruszywa i jaka jego ilość została wydana, czego strona skarżąca nie kwestionuje.
Skarżąca w całym toku postępowania administracyjnego kwestionowała uznanie jej za nadawcę, na dowód czego złożyła dokumenty (2 umowy). Organy nie odniosły się do argumentów strony, natomiast jako dodatkowe uzasadnienie dla uznania skarżącej za nadawcę powołały wyrwane z treści przedłożonych umów jedno zdanie o zasadach współpracy między dwoma podmiotami. Organ odwoławczy natomiast stwierdził, iż nawet, jeżeli skarżąca nie jest nadawcą - ponosi odpowiedzialność jako sprzedawca i podmiot wydający towar na zewnątrz.
Z treści powołanego przepisu art. 13g ust. 1b ustawy o drogach publicznych, w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku.
W tej sytuacji należy zgodzić się ze skarżącą, że w obu decyzjach brak jest merytorycznego rozstrzygnięcia. Organy nie uzasadniły, dlaczego uważają, iż skarżąca jest jednym z podmiotów, o których mowa w art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych, zdaniem Sądu, z dokumentu wydania nie można wywieść, iż skarżąca jest nadawcą towaru, który był przewożony podczas kontrolowanego przewozu. Również nie podały, które dowody jednoznacznie wskazują, iż skarżąca (o ile jest jednym z podmiotów ponoszącym odpowiedzialność, obok podmiotu wykonującego przejazd) miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia.
W konkluzji należy stwierdzić, iż organ nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stwierdzone naruszenia co do prawidłowości uznania samego podmiotu (strony postępowania) zwalniają Sąd od oceny pozostałych zarzutów podniesionych w skardze.
Ponownie rozpoznając sprawę organy przeprowadzą postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, przede wszystkim ustalą, czy skarżąca jest jednym z podmiotów, wymienionym w art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych, mającym ponosić odpowiedzialność za stwierdzone podczas kontroli przejazdu naruszenia, odniosą się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, a następnie podejmą decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonującej treści.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania decyzji organów obu instancji do czasu uprawomocnienia się wyroku, Sąd oparł się na dyspozycji przepisu art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło