VI SA/Wa 195/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi G. w [...] na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości W dniu [...] kwietnia 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] (w skrócie: Dyrektor [...]OWNFZ) wydał decyzję Nr [...], którą na podstawie art. 109 ust. 1 i 4 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm., dalej: ustawa o świadczeniach) stwierdził, że [...] podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonania umów cywilnoprawnych zawartych z G. w [...]w następujących okresach: [...]. [...] odebrał powyższą decyzję w dniu [...] kwietnia 2014 r. Natomiast G. w [...] (dalej: Spółka, skarżąca) otrzymała powyższą decyzję w dniu 25 kwietnia 2015 r. Odwołanie od tej decyzji w imieniu Spółki złożyła w dniu 14 maja 2014 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym w [...]) jej pełnomocnik – r.pr. [...]. W tym samym piśmie pełnomocnik zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przy piśmie z dnia 19 maja 2014 r. Dyrektor [...]OWNFZ przekazał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, odwołanie wraz z aktami sprawy Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia (w skrócie: Prezes NFZ). Organ drugiej instancji, działając na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 237, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach postanowieniem nr [...]z dnia [...]listopada 2014 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powoływanej decyzji Dyrektora [...]OW NFZ. Organ odwołał się do treści art. 58 § 1 i 2 k.p.a., który określa warunki, których łączne spełnienie jest niezbędne do wydania postanowienia przywracającego termin do wniesienia odwołania: uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Organ przyjął, że przy ocenie braku winy organ powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Istnienie choćby winy nieumyślnej zobowiązanego do dokonania czynności stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu na zasadzie art. 58 § 1 k.p.a. Jednocześnie powołany przepis wymaga jedynie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, stanowiąc środek zastępczy dowodu. Spółka podniosła we wniosku, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, gdyż nie doręczono skarżącej decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia. Wcześniej Spółka także nie była zawiadamiana o żadnych czynnościach w sprawie. Pierwszą czynnością, z jaką Spółka się zapoznała, była kwestionowana decyzja przekazana dopiero w dniu 8 maja 2014 r. W tym bowiem dniu została Spółce przekazana informacja o decyzji. Tym samym został zachowany 7 – dniowy termin na złożenie wniosku. Ponadto Dyrektor NFZ przyjął, że Spółka została poinformowana przez Dyrektora [...]OW NFZ zawiadomieniem z dnia 21 marca 2014 r. (doręczonym Spółce w dniu 25 marca 2014 r.) o wszczęciu postępowania w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Natomiast powołana decyzja Dyrektora [...]OW NFZ została doręczona Spółce w dniu 25 kwietnia 2014 r., o czym zaświadcza zwrotne potwierdzenie odbioru. Organ II instancji wyjaśnił, że na obu wspomnianych potwierdzeniach odbioru zaznaczono, że przesyłki doręczono pełnoletniemu pracownikowi działającemu jako pełnomocnik do odbioru korespondencji Spółki (pełnomocnictwo nr 2). Ponadto, w myśl art. 45 k.p.a. adresatom nie będącym osobami fizycznymi doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk uprawnionych do odbioru pism. Wszelkie błędy popełnione przez pracownika w zakresie odbioru pisma obciążają pracodawcę. Wobec niespełnienia przesłanek z art. 58 k.p.a. organ nie uwzględnił wniosku Spółki. Na postanowienie powyższe skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła G. w [...]. Postanowienie to zaskarżyła w całości. Zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie: 1) poprzez uznanie, że nie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na niezawinione przez stronę uchybienie terminu; 2) art. 126 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu imiennie osób, które dokonały w imieniu spółki odbioru korespondencji, które to doręczenie organ uznał za skuteczne, co uniemożliwia weryfikację prawidłowości rozstrzygnięcia organu. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Spółki. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi nie można uznać za zasadną. Przedmiotem oceny jest postanowienie odmawiające G. w [...] przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] kwietnia 2014 r. stwierdzającej podleganie [...]obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Podstawą tego postanowienia jest art. 58 k.p.a. Według tego przepisu, jego § 1 - W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a § 2 - Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przepis art. 58 § 3 k.p.a. nie miał w sprawie zastosowania. Dyrektor NFZ odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznał, że omawiana decyzja została prawidłowo doręczona Spółce w dniu 25 kwietnia 2014 r. Organ przyjął, że przesyłkę zawierającą wspomnianą decyzję podjęła w lokalu skarżącej uprawniona do odbioru pism osoba, zgodnie z regułą wynikającą z art. 45 k.p.a. W tej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony z przekroczeniem siedmiodniowego terminu na jego złożenie, bo w dniu 14 maja 2015 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym), a Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Spółka jako podstawę skargi wskazała art. 58 § 1 k.p.a. i art. 126 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., których naruszenie powiązała z uchybieniem art. 40 § 1 k.p.a. i art. 43 k.p.a. (regulującymi kwestie doręczeń). Skarżąca bowiem podnosiła, że osoba, która odebrała decyzję nie była uprawniona do jej odbioru. Potwierdzić to miały pisma nadesłane w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego (zarówno z Poczty Polskiej, jak i organu). Jednakże skarżąca nie wyjaśniła, mając na uwadze treść tych pism, powstałych istotnych wątpliwości, jakie czynności obejmowało Pełnomocnictwo nr 2 dla [...] i czy było osobne pełnomocnictwo do odbioru korespondencji dla Spółki. Powoływany przez skarżącą art. 40 § 1 k.p.a. stanowi, że pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Przepis ten wprowadza zasadę, że adresatem doręczeń jest strona. Nie ma przy tym znaczenia, czy stroną jest osoba fizyczna, osoba prawna czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, a także, czy postępowanie zostało wszczęte na żądanie strony, czy z urzędu. Dalsze przepisy regulują dopiero szczegółowe kwestie doręczeń. I tak przepis art. 43 k.p.a. stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Przepis ten reguluje kwestię doręczenia zastępczego i to do osób fizycznych, które w niniejszej nie miało miejsca, bo Spółka z pewnością nie jest osobą fizyczną (por. art. 164 ust. 1, art. 165 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, opubl. Dz. U. z 2012 r., poz. 145 z późn. zm.). Natomiast prawidłowo w kwestii doręczenia Spółce przesyłek w trakcie omawianego postępowania organ powołał art. 45 k.p.a., który stanowi, że jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44, dotyczący także doręczenia zastępczego, które w tej sytuacji nie miało miejsca, stosuje się odpowiednio. Skarżąca nie podważyła, aby przesyłki nie doręczono w lokalu Spółki. Z wpisu w [...] (k. – 28 akt sądowych) oraz Statutu Spółki wynika, że siedzibą Spółki jest [...] w [...], ul. [...] (k. – 29 akt sądowych). Zatem przesyłka zawierająca decyzję Dyrektora [...]OW NFZ, jak i wcześniejsza z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania zostały wysłane pod prawidłowy adres – adres siedziby Spółki (ul. [...]czyli ten samo, pod którym mieści się [...]w [...], dowody doręczenia przesyłek w aktach adm.). Z doręczeniem pod prawidłowy adres wiąże się domniemanie, że art. 45 k.p.a. posługuje się pojęciem osoby uprawnionej do odbioru pism, przez które należy rozumieć każdą osobę, która została regulaminowo, czy tylko zwyczajowo uprawnioną przez spółkę do odbierania korespondencji przychodzącej do jej siedziby Jeśli osoba taka przebywa w miejscu siedziby spółki i nie oświadczy doręczającemu, iż przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków, nie można twierdzić, że listonosz doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej. Doręczający nie musi znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru, składając własnoręczny podpis. Uprawnienie do odbioru korespondencji nie musi być oparte na zasadzie udzielonego w tym zakresie pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1684/14, Lex nr 1986640). W świetle powyższego nie był zasadny zarzut naruszenia art. 126 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., gdyż to na skarżącej ciążył obowiązek obalenia wspomnianego domniemania. Ponadto to na Spółce z mocy art. 58 § 1 k.p.a. ciążył obowiązek uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Skarżąca zaś nie wykazała, kto w takim razie był uprawniony do odbioru przesyłek pocztowych dla niej i w jaki sposób następowało doręczanie korespondencji, i czy [...] (osoba która odbierała korespondencję dla Spółki w niniejszej sprawie i legitymująca się Pełnomocnictwem nr [...]) nigdy wcześniej nie odbierała przesyłek dla Spółki. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji zaznaczono wręcz, że przesyłkę doręczono pracownikowi. Spółka nie podjęła prób wyjaśnienia (w świetle obowiązków z art. 58 § 1 k.p.a.), dlaczego przesyłka zawierająca decyzję, odebrana w dnu 25 kwietnia 2014 r. przez [...]miała być przez nią przekazana Spółce dopiero w dniu 8 maja 2014 r., a wcześniejsza korespondencja organu, obejmująca zawiadomienie o wszczęciu postępowania (także odebrana przez [...]) w ogóle miała nie zostać doręczona skarżącej. Z kolei Spółka nie kwestionowała, aby nie otrzymała pisma ZUS z dnia [...] marca 2014 r., skierowanego do OW NFZ w [...], także wysłanego na adres jak wyżej opisane przesyłki. Jednocześnie należy zauważyć, że żądanie Spółki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w świetle jej twierdzeń, także nie było uzasadnione, gdyż – przyjmując, że o decyzji została poinformowana w dniu 8 maja 2014 r., oznaczałoby, że decyzja nie została jej doręczona. Z kolei zaś przyjęcie, że decyzja została Spółce doręczona w dniu 8 maja 2014 r. oznaczałoby, że omawiany wniosek złożono w terminie do wniesienia odwołania. Z powyższych względów skargę jako bezzasadną należało w całości oddalić na mocy art. 151 p.p.s.a.