VI SA/Wa 1954/05

WyrokWSA w Warszawie2006-01-26

Skład orzekający: Maria Jagielska, Magdalena Bosakirska, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak legalizacji tachografu, który nadal działa prawidłowo i rejestruje wymagane okresy jazdy, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak legalizacji tachografu, który mimo to działa prawidłowo i rejestruje wymagane okresy jazdy, nie stanowi naruszenia, za które można nałożyć karę pieniężną na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Przepisy te penalizują sytuacje, gdy przyrząd kontrolny nie jest zainstalowany, nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji lub nie posiada tabliczki znamionowej. Brak legalizacji jest niespełnieniem wymogu formalnego, a nie dowodem nieprawidłowego działania urządzenia, i podlega karze na podstawie przepisów o wykroczeniach, a nie ustawy o transporcie drogowym.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną na przedsiębiorcę za posiadanie tachografu, który nie został poddany legalizacji w wymaganym terminie. Przedsiębiorca odwołał się, argumentując, że tachograf działał prawidłowo i posiadał ważną legalizację z UE, a polskie organy wymusiły ponowną legalizację. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję do WSA, podnosząc, że brak legalizacji nie uzasadnia kary z ustawy o transporcie drogowym, a jedynie postępowanie mandatowe.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi W. H. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za posiadanie przyrządu kontrolnego nie odpowiadającego przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] marca 2005r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Dnia [...] lutego 2005r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] poddał kontroli drogowej pojazd nr rej. [...] marki [...] z przyczepą nr rej. [...] marki [...], będący własnością W. H. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. W protokole kontroli stwierdzono, że przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, gdyż nie został poddany legalizacji mimo, że powinien zostać poddany najpóźniej do dnia [...] stycznia 2005r. Protokół został podpisany przez kierowcę M. S. bez zastrzeżeń. W toku postępowania W. H. złożył zaświadczenie wystawione [...] lutego 2005r. przez Zakład Elektromechaniki Pojazdowej T. K., z którego wynika, że tachograf został poddany kontroli i jest sprawny, a błędy w jego wskazaniach mieszczą się w dopuszczalnych granicach zgodnie z Rozporządzeniem U.E. nr 3821/85. Decyzją z dnia [...] marca 2005r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] nałożył na W. H. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za posiadanie w pojeździe przyrządu kontrolnego, który nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 92 ust. 1 p.2 i p. 6 i art. 92 ust. 4 oraz lp. 1.11.7. ust. 2 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 204 z 2004 r., poz. 2088 / oraz zał. Nr 1 rozdz. III lit.DC p.4, lit.F p.1-5 Rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r.w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym /Dz.Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985r./. W uzasadnieniu wskazał, że zamontowany w pojeździe tachograf nie został poddany legalizacji mimo, że zgodnie z załącznikiem nr 35 lp.30 zawartym w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 2 kwietnia 2004r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych /Dz.U. nr 77 z 2004r. poz.730/ powinna być ona dokonana najpóźniej do dnia [...] stycznia 2005r. Od tej decyzji odwołał się W. H. wnosząc o jej uchylenie. Wskazał, że kupił pojazd używany z tachografem posiadającym ważną legalizację i ta pierwotna, ważna na terenie Unii legalizacja, była jeszcze ważna w dacie kontroli. Przy rejestracji pojazdu w Polsce organy administracji zmusiły go jednak do ponownej legalizacji tachografu. W rozporządzeniu Rady Unii nr 3821/85 nie podano skutków naruszeń. Jego tachograf działał prawidłowo i rejestrował wymagane okresy jazdy. Brak legalizacji był jedynie wykroczeniem przewidzianym w Kodeksie Wykroczeń, a nie uchybieniem wymienionym w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy w całości. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 p. 1 KPA, art. 87 ust.1 i 2, art.92 ust.1, p.6 ustawy o transporcie drogowym /Dz.U. nr 204 z 2004r. poz.2088/ oraz lp. 1.11.7 ust.2 załącznika do tej ustawy, a także art.3, art.12 p.4 cytowanego wyżej Rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz I załącznik, Rozdział VI p.1 i p.3 lit.a i lit.b tego rozporządzenia, § 34 p.1 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 2 kwietnia 2004r. i § 7 ust.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym- tachografów samochodowych. /Dz.U. nr 33 z 2005r. poz.295/ W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że zgodnie z cytowanymi przepisami legalizacja tachografu powinna być dokonywana nie rzadziej niż co 24 miesiące, a brak legalizacji powoduje zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym dotyczących kary za posiadanie przyrządu kontrolnego nieodpowiadającego przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy /lp. 1.11.7. ust.2/. W Polsce legalizacja musi by dokonywana co 24 miesiące, zatem dawniejsza legalizacja unijna nie jest wystarczająca, a nałożenie kary za posiadanie przyrządu kontrolnego nieodpowiadającego przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy było zasadne. Tę decyzję W. H. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywodząc jak w odwołaniu, że tachograf działał prawidłowo i rejestrował wymagane okresy aktywności kierowcy, czego dowodem jest wykresówka. Podnosił, że przy braku ważnej legalizacji właściwe było postępowanie mandatowe, nie zaś postępowanie o ukaranie na podstawie ustawy o transporcie drogowym. Powołał też, ze wskazaniem numeru protokołu i nazwiska strony, taką samą sprawę, w której organ umorzył postępowanie. Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu decyzji II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/ dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenie prawa, skarga jest więc uzasadniona. Na podstawie cytowanej wyżej ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym kary pieniężne mogą być nakładane za naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z tej ustawy lub z przepisów ustaw i umów międzynarodowych, wymienionych w art.92 ust.1 p.1-6. Należy uznać, że Rozporządzenie Rady EWG nr 3821/85, które zostało włączone do polskiego porządku prawnego poprzez art.2 Traktatu Akcesyjnego /Dz.U. nr 90 z 2004r.poz.864/ mieści się w kategorii objętej p.6 tj. umów międzynarodowych, bowiem właśnie umowa międzynarodowa - Traktat Akcesyjny stanowi podstawę jego /Rozporządzenia/ stosowania w Polsce. Rozporządzenie nr 3821/85 w rozdziale III reguluje w sposób ogólny wymagania dotyczące instalacji i naprawy tachografów. Nie reguluje kwestii legalizacji ani skutków jej braku. Kwestie legalizacji oraz badań okresowych reguluje Załącznik I do Rozporządzenia, który w p.VI - badania i kontrole - nakazuje sprawdzanie co dwa lata prawidłowego funkcjonowania i homologacji tachografu, przy okazji okresowego badania technicznego pojazdu. Z takiego uregulowania wynika, że w dacie kontroli obowiązek legalizowania tachografu istniał. Rozważyć jednak należy czy naruszenie tego obowiązku w dacie kontroli podlegało karze na podstawie ustawy o transporcie drogowym. Art.92 ust.4 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że wykaz naruszeń podlegających karze oraz wysokość kar za poszczególne naruszenia zawarte są w załączniku do ustawy. Wskazany załącznik w p.1.11 wymieniał liczne podlegające karze naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców. Punkt 1.11.7. wymieniał karalne naruszenia dotyczące przyrządu kontrolnego /tachografu/. Karze podlegały następujące naruszenia: 1/ przyrząd kontrolny nie jest zainstalowany, 2/ przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, 3/ przyrząd kontrolny nie posiada tabliczki znamionowej. Żadna ze wskazanych sytuacji nie zaistniała w sprawie niniejszej, a w szczególności nie zaistniała sytuacja opisana w powołanym przez organ lp. 1.11.7. p.2. Nie poczyniono żadnych ustaleń, z których wynikałoby, że zainstalowany w pojeździe przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. Brak legalizacji jest niespełnieniem wymogu formalnego i nie świadczy wcale, że urządzenie funkcjonuje nieprawidłowo lub, że nie funkcjonuje wcale, ani też nie świadczy o możliwościach technicznych urządzenia. Tachograf zamontowany w pojeździe skarżącego nie posiadał wymaganej przepisami prawa legalizacji, ale to naruszenie w dacie kontroli nie podlegało karze na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Używanie przyrządów pomiarowych wymagających kontroli metrologicznej bez wymaganych dowodów kontroli metrologicznej zgodnie z art.26 ust.1 p.2 i ust.2 ustawy z dnia 11 maja 2001r. prawo o miarach /Dz.U. nr 243 z 2004 poz.2441/ stanowiło wykroczenie podlegające karze na podstawie przepisów o wykroczeniach. Na marginesie wskazać należy, że w dniu 29 lipca 2005r. wydana została ustawa o systemie tachografów cyfrowych /Dz.U.nr 180 p.1494/ regulująca precyzyjnie wymogi techniczne tachografów oraz zmieniająca ustawę o miarach m.in. w kwestii legalizacji tachografów, a ustawą z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych ustaw /Dz.U. nr 180 z 2005r. poz.1497/ zmieniono treść załącznika do ustawy o transporcie drogowym i dodano p.11.1.1.d. nakładający karę pieniężną za "wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu". Przepis ten wszedł w życie 21 października 2005r. i nie obowiązywał w dacie kontroli. W tym stanie rzeczy kara za brak legalizacji tachografu została nałożona na skarżącego z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, polegającym na wadliwej interpretacji lp.1.11.7. p.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, a zatem działając na podstawie art.145 § 1 p.1. lit.a p.p.s.a. Sąd uchylił obie zaskarżone decyzje i orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji Sąd orzekł na podstawie art.152 p.p.s.a. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania bowiem skarżący nie złożył wniosku w tej kwestii.

Powołane przepisy

art. 92 ust. 1art. 92 ust. 4art. 138 § 1art. 87 ust.1art.92 ust.1art.3art.12art.1 § 1 ustawyart.134 ustawyart.2Art.92 ust.4 ustawyart.26 ust.1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło