VI SA/Wa 1955/10

WyrokWSA w Warszawie2011-02-24

Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Ewa Frąckiewicz, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na lokalizację linii kablowej średniego napięcia w pasie drogowym drogi krajowej może zostać wydane w sytuacji, gdy inwestycja nie jest związana z potrzebami zarządzania drogą i istnieje rezerwa pod rozbudowę drogi?
Ratio decidendi
Lokalizacja linii kablowej średniego napięcia w pasie drogowym drogi krajowej jest dopuszczalna wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach i za zezwoleniem zarządcy drogi. W niniejszej sprawie organ prawidłowo uznał, że nie zachodzą przesłanki do uznania inwestycji za szczególnie uzasadnioną, gdyż linia nie jest związana z potrzebami zarządzania drogą, a jej lokalizacja może ograniczyć przebudowę drogi i narazić Skarb Państwa na koszty. Skarżąca nie wykazała wyczerpania innych możliwości lokalizacji, w tym trybu administracyjnego przewidzianego w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Stan faktyczny
E. S.A. wystąpiła o zezwolenie na lokalizację linii kablowej średniego napięcia w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w miejscowości W., gm. B. Inwestycja miała zapewnić rezerwowe zasilanie odbiorców energii. Organ odmówił zezwolenia, wskazując, że linia znajduje się w rezerwie pod rozbudowę drogi i nie jest obiektem tymczasowym, a jej lokalizacja może ograniczyć przebudowę drogi i narazić Skarb Państwa na koszty. Skarżąca podniosła, że inwestycja jest w interesie publicznym i nie zagraża bezpieczeństwu ruchu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w G. Oddział w O. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na lokalizację linii kablowych w pasie drogowym oddala skargę E. S.A., Oddział w O. we wniosku z [...] kwietnia 2010 r. wystąpiła do zarządcy drogi krajowej nr [...] o wydanie zezwolenia na lokalizację linii kablowej średniego napięcia SN 15 kV w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w miejscowości W., gm. B. zgodnie z przedłożonym załącznikiem, mapą. Konieczność usytuowania projektowanych urządzeń w pasie drogowym uzasadniała istniejącym już zagospodarowaniem drogi krajowej nr. [...] i działek sąsiednich (m.in. las, wysokie skarpy, ułożone podjazdy, utwardzone drogi wewnętrzne oraz znajdujące się w bliskim sąsiedztwie dróg wewnętrznych-zjazdowych zabudowania przedsiębiorstwa "M."), które uniemożliwia lokalizację linii kablowej poza pasem drogowym. Dodatkowym argumentem za wnioskowaną lokalizacją jest istniejący pas rezerwy, szer. 100m, pod rozbudowę drogi krajowej co uniemożliwia inną lokalizację. Trasa projektowanej linii kablowej zlokalizowana jest w pasie istniejącej zieleni niskiej (teren nie utwardzony, trawniki) i przebiega wzdłuż istniejących w tym miejscu innych sieci uzbrojenia terenu jak kable telekomunikacyjne i kable energetyczne. Linia krzyżuje się z rowem melioracyjnym i drogą zjazdową do osiedla W. Przejścia poprzeczne przez drogę i rów wykonane zostaną metodą przecisków z wykorzystaniem osłon rurowych. Nie zachodzi zatem konieczność naruszania nawierzchni ani też podbudowy drogi i rowu. Ponadto lokalizacja linii kablowej nie wpłynie negatywnie na bieżące korzystanie z dróg oraz ich utrzymanie i nie narusza konstrukcji drogi krajowej nr [...] - brak kolizji z drogą krajową. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Zastępca Dyrektora Oddziału w [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, działając z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nie zezwolił na lokalizację przedmiotowej inwestycji. Wskazał w uzasadnieniu, że budowę kablowej linii elektroenergetycznej zaprojektowano w pasie drogowym zarezerwowanym pod rozbudowę drogi krajowej Nr [...]. Zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy o drogach publicznych (tekst jednolity z 2007r. Dz. U. Nr 19, poz. 115 ze zm.) – zwanej dalej udp, w terenie zarezerwowanym pod przebudowę drogi mogą być wznoszone tylko tymczasowe obiekty budowlane oraz urządzenia budowlane związane z obiektami budowlanymi. Ich usunięcie w wypadku budowy drogi następuje na koszt właściciela, bez odszkodowania. W świetle przepisów prawa budowlanego projektowaną kablową linię elektroenergetyczną nie można zaliczyć do obiektów o charakterze tymczasowym, dlatego należy zaprojektować ją poza pasem drogowym zarezerwowanym pod rozbudowę drogi krajowej Nr [...]. Zaznaczył, iż w myśl art. 39 ust. 1 udp, zabronione jest dokonywanie w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabronione jest lokalizowanie obiektów budowlanych, umieszczanie urządzeń, przedmiotów i materiałów nie związanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, a także samowolne rozkopywanie drogi. Zgodnie z § 140 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43 poz. 430), będącym przepisem techniczno - budowlanym wydanym na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo Budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006rz Nr 156, poz. 1118 ze zm.) "umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą nie może naruszać elementów technicznych drogi oraz nie może przyczyniać się do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu albo zmniejszenia wartości użytkowej drogi". Stwierdził, że uzgodnienie przez organ wskazanej lokalizacji kablowej linii elektroenergetycznej ograniczyłoby możliwość przebudowy drogi krajowej Nr [...] planowanej do realizacji w ramach budowy obwodnicy [...] w ciągu dróg krajowych Nr [...] i Nr [...]. Naraziłoby również Skarb Państwa na konieczność poniesienia kosztów związanych z przełożeniem ww. linii. Powyższą decyzję, strona zaskarżyła, składając pismem z [...] maja 2010 r., wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego uzasadnieniu podnosiła, iż inwestycja ma na celu zapewnienie ciągłości zasilania w energię elektryczną dużej liczby odbiorców zarówno komunalnych jak też przemysłowych, powiązanie dwóch odgałęzień linii magistralnych, a tym samym zamknięcie pierścienia zasilanych linii z Głównego Punktu Zasilania zlokalizowanego w O. W stanie obecnym w przypadku jakiejkolwiek awarii jednej z linii magistralnych z przyczyn technicznych lub coraz częściej powtarzających się anomalii pogodowych nie jest możliwe zapewnienie rezerwowego zasilania w energię, co może skutkować dużymi stratami poniesionymi przez jej odbiorców. Lokalizacja wnioskowanej linii w pasie drogowym jest ostatnią z możliwych lokalizacji jakie były rozpatrywane, bo na wszystkie wcześniejsze lokalizacje inwestor nie uzyskał zgód właścicieli działek. Lokalizacja nie będzie miała negatywnego wpływu na stan techniczny drogi krajowej. Nie będzie zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Nie narusza elementów konstrukcyjnych jezdni ani jej podbudowy, w związku z czym nie zmniejszy jej wartości użytkowej i nie doprowadzi do jej uszkodzenia. Projektowana linia kablowa została zlokalizowana w terenie już zagospodarowanym na poboczu bocznej drogi zjazdowej z drogi krajowej przy granicy rezerwy pod rozbudowę. Jest to teren nieutwardzony, niskiej zieleni, przez który przebiegają już istniejące podziemne sieci uzbrojenia terenu (m.in. kable energetyczne, telekomunikacyjne, kable oświetlenia zewnętrznego drogi krajowej) zlokalizowane w tym miejscu podczas budowy pierwszego pasa drogi z zamiarem ich ostatecznej lokalizacji. Jedna ze stacji transformatorowych, które linia ma połączyć (zamknięcie pierścienia) znajduje się w pasie drogowym drogi krajowej i jednocześnie w pasie rezerwy pod jej rozbudowę. Jej lokalizacja została ustalona również przy okazji poprzedniej budowy drogi z zamysłem jej docelowego usytuowania. Inwestycji jest szczególna z uwagi na jej cel i rangę, bowiem w przypadku jakiejkolwiek awarii linii istniejących, będzie możliwe rezerwowe zasilanie istniejącego w tym miejscu oświetlenia drogi krajowej, co ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu pojazdów i pieszych. W wyniku ponownej analizy sprawy, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z [...] lipca 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powołując się na treść art. 39 ust. 1 pkt 1 udp, organ uznał, iż w niniejszym stanie faktycznym nie występowały szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 39 ust. 3 ww. ustawy. Zezwolenie wydawane na podstawie art. 39 ust. 3 jest decyzją mającą charakter uznaniowy. Przepis ten zaostrza uznaniowe przesłanki wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego do szczególnie uzasadnionych przypadków ze względu na ochronę dóbr wskazanych w art. 39 ust. 1. Z treści art. 39 ust. 3 udp wynika, że lokalizowanie w pasie drogowym określonych obiektów lub urządzeń jest dopuszczalne w "szczególnie uzasadnionych przypadkach". Termin ten nie został bliżej przez ustawodawcę sprecyzowany, co pozwala przyjąć, że ocena okoliczności uzasadniającej "umieszczenie", czy "lokalizację" należy do właściwego organu administracji publicznej, tj. zarządcy drogi, a w tym przypadku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Umieszczenie zatem w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] takiego obiektu, tj. linii elektroenergetycznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy przemawiają za tym szczególnie uzasadnione względy, a ponadto, gdy jego umieszczenie nie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. Uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą żadne przesłanki, które uzasadniałyby uznanie tego przypadku za "szczególnie uzasadniony", co pozwoliłoby jednocześnie na zastosowanie przepisu art. 39 ust. 3 udp i umieszczenie linii kablowej średniego napięcia SN 15 kV - w pasie drogowym drogi krajowej nr [...]. Linia elektroenergetyczna nie jest związana z infrastrukturą drogową, a w razie przebudowy drogi, koszty jej przełożenia ponosi Skarb Państwa, w tym przypadku Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Z tego względu strona powinna tak zaplanować lokalizację omawianej linii elektroenergetycznej, żeby zachowany był wymóg, o którym mowa wyżej. Wskazał ponadto, że przepis § 140 ust. 9 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43 poz. 430), infrastruktura techniczna w pasie drogowym niezwiązana z drogą powinna być lokalizowana w odległościach od drogi określonych w przepisach o drogach publicznych, czyli umieszczenie linii kablowej powinno odpowiadać wymogom określonym w art. 43 ust. 1 Ip. 3 tabeli ww. udp. Zgodnie z ww. przepisem obiekty budowlane, a do takich należy linia kablowa, przy drogach krajowych, poza terenem zabudowy, powinny być usytuowane w odległości co najmniej 25,0 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej. Tym samym strona powinna tak zaplanować lokalizację omawianej linii, aby zachowany został wymóg, o którym mowa wyżej. Podniósł, że okoliczność, że skarżąca zobligowana jest do dostarczania energii elektrycznej, nie może prowadzić do sytuacji, iż zarządca drogi ma obowiązek udostępnienia pasa drogowego w celu umieszczenia w nim sieci, a zwłaszcza że ww. sieć elektroenergetyczna ma służyć prywatnym odbiorcom. Miał też na uwadze, że skarżąca ocenia stan faktyczny przez pryzmat zabezpieczenia własnych interesów, nie bacząc na obowiązujące przepisy prawa. Stwierdził, że okoliczność, iż właściciele działek przyległych do pasa drogowego drogi krajowej nr [...] nie wyrażają zgody na umieszczenie linii elektroenergetycznej na ich nieruchomościach nie stanowi przesłanki do wyrażenia zgody na jej umieszczenie w pasie drogowym ww. drogi krajowej. Powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1865/09, który wyraził pogląd, iż dyspozycja art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004, nr 261, poz. 2603), daje możliwość złożenia wniosku do Starosty, który może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody (...). Ponadto stwierdził, że istniejące w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] sieci: energetyczne oraz telekomunikacyjne powstały w innym stanie faktycznym i prawnym, co nie może stanowić przesłanki do wyrażenia zgody na lokalizację linii kablowej średniego napięcia SN 15 kV w pasie drogowym przedmiotowej drogi krajowej. Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo. Zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego, to jest: art. 39 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 udp poprzez przekroczenie dozwolonej granicy uznania administracyjnego i przyjęcie, że lokalizacja linii kablowej w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] we wskazanym w dokumentacji projektowej odcinku ograniczy przebudowę tej drogi i narazi Skarb Państwa na konieczność poniesienia kosztów związanych z przełożeniem linii. 2. naruszenie prawa postępowania administracyjnego, to jest art.: 7; 8; 11; 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniedbanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez pominięcie uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego dla wypełnienia zasady prawdy materialnej, a także poprzez przekroczenie granicy uznania administracyjnego. W uzasadnieniu podniosła m.in., że organ administracji nie odnosi się do rzeczywistego stanu rzeczy, a podnosząc uznaniowość rozstrzygnięcia pomija zupełnie argumentację wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Nie odnosi się do interesu publicznego, który w istocie przyświeca wnioskodawcy, do kwestii rangi inwestycji, która ma na celu zapewnienie ciągłości zasilania w energię elektryczną dużej liczby odbiorców zarówno komunalnych jak i przemysłowych - zatem leży w dobrze pojętym interesie publicznym. Budowa tej kablowej linii elektroenergetycznej zapewni rezerwowe zasilanie w energię odbiorców w razie powtarzających się anomalii pogodowych. Wnioskodawca Podniósł, że wnioskowana inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na stan techniczny drogi krajowej, ani nie zagrozi w najmniejszym stopniu bezpieczeństwu ruchu drogowego. Nie naruszy elementów konstrukcyjnych jezdni, ani jej podbudowy, ani w inny sposób nie doprowadzi do jej uszkodzenia. Wnioskodawca podkreśla, że projektowana linia kablowa została zlokalizowana w terenie już zagospodarowanym na poboczu bocznej drogi zjazdowej z drogi krajowej przy granicy rezerwy pod rozbudowę. Jest to teren nieutwardzony niskiej zieleni, przez który przebiegają już istniejące podziemne sieci uzbrojenia terenu (są to kable energetyczne, telekomunikacyjne, kable oświetlenia zewnętrznego drogi krajowej). Ponadto jedna ze stacji transformatorowych, które ma połączyć projektowana linia (zamknięcie pierścienia zasilanych linii z Głównego Punktu Zasilania zlokalizowanego w O.) znajduje się już w pasie drogi krajowej i równocześnie w pasie rezerwy pod jej rozbudowę - ta lokalizacja została ustalona przy okazji poprzedniej budowy tej drogi z zamysłem jej docelowego usytuowania właśnie w tym miejscu. Jako dodatkowy argument przemawiający za uzgodnieniem wnioskowanej lokalizacji kablowej linii elektroenergetycznej podniósł bezpieczeństwo ruchu pojazdów i pieszych na tym odcinku drogi krajowej nr [...] poprzez stworzenie możliwości rezerwowego zasilania z niej istniejącego w tym miejscu oświetlenia drogi w razie awarii. Skarżąca zarzuciła, że organ nie ustosunkował się do powyższych argumentów, które przemawiają za uznaniem omawianej sytuacji za "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 39 ust. 3 udp. Rozstrzygnięcie jest nie tylko niezgodne z prawem, ale i krzywdzące realizatora projektowanej inwestycji i dostawcę energii elektrycznej, jak i szeroki krąg samych odbiorców tej energii W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad ,podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że ustalił wszystkie fakty mające znaczenie prawne dla niniejszej sprawy, których określenia dokonał na podstawie przepisu będącego podstawą rozstrzygnięcia w tej sprawie, tj. przepisu art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Uznanie administracyjne nie oznacza swobody organu administracji co do ustalenia stanu faktycznego, a zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zgodnie z art. 80 k.p.a. Podniósł m.in. dodatkowy argument zakazu umieszczania w pasie drogowym urządzeń niezwiązanych z drogą lub jej zarządzaniem jakim jest § 140 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430), będący przepisem techniczno - budowlanym wydanym na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), jak i art. 43 ust. 1 Ip. 3 tabeli litera a udp, który ma obligować stronę, do umieszczenia linii kablowej średniego napięcia SN zgodnie z jego wytycznymi. Infrastruktura techniczna wzdłuż drogi zgodnie z § 140 ust. 6 cyt. rozporządzenia powinna być wykonana w taki sposób, aby nie ograniczała możliwości przebudowy albo remontu drogi, przy czym powinna być lokalizowana w odległościach od drogi określonych w przepisach o drogach publicznych, na co wskazuje § 140 ust. 9 powołanego rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Skarżąca wystąpiła o wyrażenie zgody na lokalizację linii kablowej elektroenergetycznej średniego napięcia SN 15 kV w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w miejscowości W., gm. B., zgodnie z załącznikiem mapowym, a jej budowa zapewnić ma rezerwowe zasilanie w energię odbiorców w razie powtarzających się anomalii pogodowych. Z drugiej strony, organ podnosił, że droga krajowa nr [...] musi zachować wszystkie parametry techniczne i użytkowe odpowiadające drogom klasy GP, tj. drogom głównym ruchu przyspieszonego. Stanowi ona ważny szlak komunikacyjny, zwłaszcza tranzytowy do wschodnich przejść granicznych i charakteryzuje się dużym natężeniem ruchu, zwłaszcza samochodów ciężarowych. Przy czym, istniejące w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] sieci: energetyczne oraz telekomunikacyjne, powstały w innym stanie faktycznym i prawnym, co nie może stanowić przesłanki do wyrażenia zgody na lokalizację linii kablowej średniego napięcia SN 15 kV w pasie drogowym przedmiotowej drogi krajowej. Rozpoznając przedmiotową skargę należy zwrócić uwagę na treść definicji ustawowych zawartych w art. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, z których wynika m.in., że: - w pasie drogowym mogą być zlokalizowane, obok drogi, obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą; - droga, lokalizowana w pasie drogowym, oznacza budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego; oznacza to m.in., że w skład pojęcia drogi nie wchodzą obiekty inżynierskie, urządzenia oraz instalacje, które nie tworzą wraz z drogą całości techniczno-użytkowej i nie są przeznaczone do prowadzenia ruchu drogowego. Konsekwencją takiego zdefiniowania pasa drogowego jest treść art. 39 udp, zgodnie z ust.1 tego przepisu zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się (co ustawa wymienia na pierwszym miejscu) lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Zakaz ten ma charakter generalny, dotyczy m.in. wszystkich urządzeń uzbrojenia technicznego niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, niezależnie od tego kto jest ich zarządcą. W ust. 3 powołanego przepisu dopuszczono jednak wyjątki od wspomnianej zasady stwierdzając, że: "w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, (...) wydawanym w drodze decyzji administracyjnej. Ocena okoliczności uzasadniającej "umieszczenie" czy "lokalizację" należy do właściwego organu administracji publicznej i wynika z niej. żę lokalizowanie w pasie drogowym określonych obiektów lub urządzeń jest dopuszczalne w "szczególnie uzasadnionych przypadkach". Termin ten nie został bliżej przez ustawodawcę sprecyzowany, ale pozwala przyjąć, że ocena okoliczności uzasadniającej "umieszczenie", czy "lokalizację" należy do właściwego organu administracji publicznej, tj. zarządcy drogi, a w tym przypadku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Umieszczenie zatem w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] takiego obiektu, tj. linii elektroenergetycznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy przemawiają za tym szczególnie uzasadnione względy, a ponadto, gdy jego umieszczenie nie zagraża bezpieczeństwu. W przedmiotowej sprawie organ miał podstawę do uznania, że nie występują szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 39 ust. 3 udp wskazując, iż projektowane przyłącze nie jest związane z potrzebami zarządzania drogą, czy też potrzebami ruchu drogowego, a służyć będzie prywatnym odbiorcom, dlatego winno być zlokalizowane poza pasem ruchu drogowego. Dodatkowo za poglądem tym przemawiają względy techniczne określone w treści § 140 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Zgodnie z ta normą, umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą, nie może naruszać elementów technicznych drogi oraz nie może przyczyniać się do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu albo zmniejszenia wartości użytkowej drogi. Nie sposób w tej sytuacji uznać błędną ocenę organu, który ocenił, że projektowane przyłącze ograniczałoby możliwość przebudowy drogi krajowej, a w konsekwencji mogłoby narażać Skarb Państwa na konieczność poniesienia kosztów związanych z przełożeniem przyłącza kablowego elektrycznego. Nie ulega wątpliwości, że na przedsiębiorstwach energetycznych spoczywa obowiązek przyłączania odbiorców do sieci. Wynika on z przepisów ustawy Prawo energetyczne. Istnienie tego obowiązku po stronie wnioskodawczyni, nie jest w ocenie Sądu, tożsame z istnieniem "szczególnie uzasadnionych przypadków", o których mowa w art. 39 ust. 3 udp. W każdym razie istnienie szczególnie uzasadnionych przypadków nie zostało udowodnione. Ponadto, infrastruktura techniczna w pasie drogowym niezwiązana z drogą powinna być lokalizowana w odległościach od drogi określonych w przepisach o drogach publicznych, czyli umieszczenie linii kablowej powinno odpowiadać wymogom określonym w art. 43 ust. 1 Ip. 3 tabeli ww. udp. Zgodnie z ww. przepisem obiekty budowlane, a do takich należy linia kablowa, przy drogach krajowych, poza terenem zabudowy, powinny być usytuowane w odległości co najmniej 25,0 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej. Tym samym strona powinna tak zaplanować lokalizację omawianej linii, aby zachowany został wymóg, o którym mowa wyżej. Kwestia ta została pominięta przez skarżącą, a jest okolicznością istotną Sąd, z powyższych względów tym miejscu podkreśla dodatkowo, iż dyspozycja art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603), daje możliwość złożenia wniosku do Starosty, który może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Starosta w razie braku zgody właściciela może zatem wydać decyzję ograniczającą korzystanie z nieruchomości, jeżeli jest to niezbędne dla realizacji inwestycji. Porównanie art. 35 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z art. 70 ust. 1 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art. 124 ust. 1 obowiązującej obecnie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami prowadzi do wniosku, że w tych przepisach ustawodawca uregulował szczególny przypadek wywłaszczenia, polegający na ograniczeniu sposobu korzystania przez właściciela z przysługującego mu prawa. Przedmiot ograniczeń jest tożsamy, chodzi bowiem o zezwolenie na założenie i przeprowadzenie na cudzej nieruchomości określonych urządzeń przesyłowych oraz urządzeń łączności i sygnalizacji. (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2009 r., sygn. akt II CSK 394/08). Należy zatem zauważyć, iż wbrew argumentacji strony, istniała inna możliwość uzyskania pożądanej lokalizacji przyłącza elektrycznego niż w obszarze wnioskowanego pasa drogowego. Strona skarżąca nie wykazała wyczerpania trybu administracyjnego wynikającego z dyspozycji art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zatem oświadczenie strony jakoby brak było możliwości lokalizacji przyłącza energetycznego poza pasem drogowym należało uznać za przedwczesne. Tym samym, nie można uznać aby w sprawie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 39 ust. 3 udp. W ocenie Sądu, organ określił w sposób wystarczająco precyzyjny kryteria podjętego rozstrzygnięcia, któremu nie można w związku z tym postawić zarzutu dowolności. Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję, Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło