VI SA/Wa 1957/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów postępowania w sprawie ze skargi A. B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...] oraz z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odrzucić wniosek. Wyrokiem z 22 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę A. B. – skarżącej w niniejszej sprawie, na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...] oraz z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji i uchylił decyzje obu instancji. Od powyższego wyroku wpłynęła skarga kasacyjna organu, która postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2008 r. została odrzucona z uwagi na nieuiszczenie w prawidłowej kwocie wpisu stałego przez profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskiem z 6 października 2009 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W jego uzasadnieniu podniósł, że uchybił terminowi, gdyż Sąd przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku 22 stycznia 2008 r., nie pouczył go o treści art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i konsekwencjach wynikających z tego przepisu, tym samym skarżąca nie zażądała zwrotu rzeczonych kosztów w przewidzianym terminie i korzysta z tego prawa w obecnym czasie, po zasięgnięciu porady prawnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., odrzuceniu podlega wniosek o przywrócenie terminu spóźniony albo niedopuszczalny z innych przyczyn. W myśl art. 210 § 1 p.p.s.a., strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych jej kosztów, co oznacza, że wniosek w tej sprawie strona powinna złożyć do momentu zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że na odpisie zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu z [...] listopada 2007 r. (karta nr 22 akt), doręczonym do rąk ojca skarżącej w dniu 28 listopada 2007 r., jej obecnego pełnomocnika, zawarte zostało pouczenie o treści powołanego art. 210 § 1 p.p.s.a. Dodatkowo ustawodawca nie przewidział wyjątków od przyjętej w art. 210 § 1 p.p.s.a. zasady działania na wniosek przy zasądzaniu kosztów postępowania, które mogłyby mieć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Odnosząc się do złożonego pismem z [...] października 2009 r. wniosku o przywrócenie terminu stwierdzić należy, że instytucja procesowa przywrócenia terminu ma na celu ochronę strony postępowania sądowoadministracyjnego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej. Samo przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym może mieć miejsce tylko wówczas, gdy strona bez swej winy nie dokonała określonej czynności w ciągu zakreślonego terminu ustawowego lub sądowego, przy uwzględnieniu, że termin ten w ogóle kwalifikuje się do przywrócenia. Analizując wniosek pełnomocnika skarżącej w pierwszej kolejności należało ocenić jego dopuszczalność i dostrzec różnicę pomiędzy dokonaniem określonej czynności w zakreślonym dla niej przepisem terminie (np. trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej - art. 177 § 1 ustawy p.p.s.a.), a dokonaniem pewnej czynności w określonej fazie postępowania, czego dotyczy przedmiotowy wniosek. Orzecznictwo sądowe, odnosząc się do tej ostatniej sytuacji, prezentuje jednolite stanowisko, że termin taki nie podlega przywróceniu, gdyż określenie go poprzez konkretną datę, godzinę czy zdarzenie lub czynność procesową, nie mieści się w granicach instytucji, o której mowa w art. 86 p.p.s.a. (np. data posiedzenia sądu, okres wyznaczony przez pewne i określone zdarzenie, jak również okres czasu do zamknięcia rozprawy). Podobne zdanie odnośnie do charakteru terminu, o którym mowa powyżej, odnaleźć można w postanowieniu WSA w Gliwicach z 19 marca 2007 r. (sygn. akt IV SA/GL 426/06, niepubl.), gdzie Sąd uznał, że jest on terminem nieprzywracalnym. Podobne stanowisko prezentuje doktryna utrzymując, iż nie jest możliwe przywrócenie terminu na dokonanie takiej czynności, która mogła być podjęta tylko do określonego momentu (por. H. Knysiak-Molczyk, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie administracyjne., s. 204; J. Krajewski, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz pod red. J. Jodłowskiego i K. Piaseckiego, Warszawa 1989 r., str. 267 - 275). Termin dla dokonania określonej czynności ograniczony przez konkretną fazę postępowania lub inną czynność procesową jest terminem prekluzyjnym, czyli nieprzekraczalnym i nieprzywracalnym. Podsumowując powyższe rozważania zaznaczyć trzeba, że niedopuszczalne jest żądanie przywrócenia terminu do dokonania takiej czynności, jak złożenie wniosku o zwrot kosztów, która stosownie do treści art. 210 p.p.s.a. mogła być przedsięwzięta najpóźniej do momentu zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia. Innymi słowy po upływie tego terminu, strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zamykacze, 2005 r. - tamże komentarz do art. 88). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 88 p.p.s.a., złożony przez pełnomocnika skarżącej wniosek podlega odrzuceniu.