VI SA/Wa 1960/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016 roku wniosku A. M. i S. M. o wstrzymanie wykonania decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w sprawie ze skargi A. M. i S. M. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi postanowił: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...]maja 2015 r. nr [...]. A. M. i S. M. (dalej też jako skarżący) w skardze na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2015 roku nr [...] wnieśli o wstrzymanie jej wykonania. Zaskarżoną decyzją organ wymierzył skarżącym karę w wysokości 448 440 złotych za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi części pasa drogowego drogi krajowej. Skarżący podnieśli, że wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadnione i konieczne, bowiem jej wykonanie spowoduje znaczną szkodę w ich majątku, gdyż nie posiadają oszczędności a cały majątek trwały nie pokryje orzeczonej kwoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne ku temu okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści cytowanego przepisu wynika jednoznacznie, że postanowienie Sądu wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji ma charakter wyjątkowy, tzn. jest odstępstwem od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, przy czym obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa na stronie, która domaga się wydania takiego orzeczenia. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może nastąpić jedynie wtedy, gdy ujawnione zostaną okoliczności uzasadniające jej zastosowanie, albowiem zasadą jest wykonywanie zaskarżonych aktów, zwłaszcza decyzji administracyjnych. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w cyt. powyżej przepisie odnoszą się do sytuacji, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia. Natomiast trudne do odwrócenia skutki są to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I GZ 211/13; dostępne w CBOSA). Podkreślenia wymaga, że wprawdzie obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy, jednakże nie wynika z niego brak obowiązku Sądu dostrzeżenia innych obiektywnych okoliczności, które mając podstawę w aktach toczącej się sprawy, wskazują na możliwość udzielenia ochrony z art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym świetle zauważyć należy, że postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 kwietnia 2016 roku zwolniono skarżących A. M. i S. M. od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1000 zł. W uzasadnieniu postanowienia referendarz sądowy, w oparciu o przedłożone przez skarżących dokumenty źródłowe, wskazał, że skarżący wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, mając na utrzymaniu córkę. Skarżąca A. M. z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w wysokości ok. 3800 zł netto miesięcznie (załączono zaświadczenie pracodawcy potwierdzające powyższe). Skarżący wspólnie prowadzą działalność gospodarczą pod nazwą B. s.c., z której w okresie styczeń-październik 2015 r., przy przychodzie 71.877,20 zł uzyskali dochód w wysokości 7142,45 zł (załączono dokument "Zestawienie sum miesięcznych" potwierdzający powyższe). Skarżący oprócz ww. działalności gospodarczej prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 3,19 ha. Według oświadczenia skarżącego uprawia on orzechy, ale w 2015 r. z powodu bardzo chłodnej wiosny i suszy w lecie poniósł on straty z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Córka skarżących studiuje (załączono kopię legitymacji studenckiej potwierdzającej powyższe). Na skarżących ciąży obowiązek spłaty kredytu hipotecznego, którego miesięczna rata wynosi ok. 1000 zł (załączono kopie poleceń przelewu oraz zestawienie potwierdzających powyższe). Skarżący w dniu 23 października 2015 r. sprzedali nieruchomość gruntową za kwotę 63.480 zł (załączono kopię aktu notarialnego potwierdzającego powyższe). Według oświadczenia skarżących z ww. kwoty skarżący spłacili kredyty odnawialne oraz zadłużenia na posiadanych rachunkach bankowych (powyższe potwierdza analiza transakcji na przedłożonych przez skarżących rachunkach bankowych). Referendarz sądowy skonstatował, że w sytuacji, w której skarżący uzyskują stały dochód z tytułu wynagrodzenia uzyskiwanego przez skarżącą (ok. 3800 netto miesięcznie), uzyskują niewielkie dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (przy niewielkiej skali przychodów), ponieśli straty z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego, zważając na konieczność spłaty przez nich kredytu hipotecznego oraz fakt zbywania przez skarżących części składowych majątku celem spłaty zadłużenia na rachunkach bankowych, zasadne jest przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżących od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę uiszczonych już 1000 zł. Mając na uwadze, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może skutkować egzekucją kwoty 448 440 złotych oraz biorąc pod uwagę oświadczenia i dokumenty złożone na potrzeby rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy może spowodować po stronie skarżących niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przybiera formę ochrony tymczasowej przed ewentualnymi negatywnymi skutkami wykonania decyzji, której legalność może zakwestionować sąd administracyjny. W związku z powyższym na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p. p. s. a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.