VI SA/Wa 1965/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-14
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Czarnecki, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 239 § 1 k.k. (poplecznictwo) może stanowić samodzielną podstawę do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nawet jeśli nie dotyczy ono przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu?Ratio decidendi
Prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 239 § 1 k.k. (poplecznictwo) może stanowić uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co obliguje organ Policji do cofnięcia pozwolenia na broń. Sąd podkreślił, że naruszenie porządku prawnego i bezpieczeństwa publicznego ma szczególny wymiar, gdy sprawca swoim działaniem godzi w wymiar sprawiedliwości. Skazanie za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu (art. 160 § 1 k.k.) również stanowi bezpośrednią podstawę do cofnięcia pozwolenia.Stan faktyczny
Skarżący Z. S. został pozbawiony pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej decyzją organu I instancji, a następnie decyzją Komendanta Głównego Policji. Podstawą cofnięcia pozwolenia było prawomocne skazanie skarżącego wyrokiem Sądu Apelacyjnego za przestępstwa z art. 160 § 1 k.k. (narażenie na niebezpieczeństwo) oraz art. 239 § 1 k.k. (poplecznictwo). Skarżący kwestionował zasadność cofnięcia pozwolenia, argumentując, że jego skazanie nie oznacza automatycznie, iż może użyć broni w celu sprzecznym z porządkiem publicznym, oraz podnosząc zarzuty formalne dotyczące treści decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej oddala skargę
VI SA/Wa 1965/07
Uzasadnienie
Naczelnik Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji, działając na podstawie 268a k.p.a. z upoważnienia Komendanta [...] Policji w W. decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. cofnął Z. S. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej.
Podstawą rozstrzygnięcia był art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.).
Z. S., wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] listopada 2005 r. (sygn. akt II AKa 183/05), wydanym na skutek apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] stycznia 2005 r. (sygn. akt III K 38/04), został uznany za winnego popełnienia przestępstw z art. 239 § 1 k.k. i inne (tj. art. 160 § 1, art. 265 § 1 k.k. i art. 266 § 2 k.k.) za co został skazany na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz sąd orzekł środek karny [...]. [...].
[...]
Powołując się na powyższy wyrok [...], iż określony okres próby nie upłynął, a czyn, za który strona została skazana mieści ją w kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni amunicji co obligowało organ administracji do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy – cofnięcia pozwolenia na broń.
Według oceny organu administracji strona dopuściła się takiego naruszenia porządku prawnego i bezpieczeństwa publicznego, iż utraciła wiarygodność niezbędną do dysponowania bronią. [...]. W związku z tym dalszego posiadania broni, pomimo argumentacji uprawnionego, iż jako wieloletni funkcjonariusz publiczny walczący z przestępczością czuje się zagrożony, nie można było uznać za prawnie dozwolone i zgodne z ustawą o broni i amunicji.
W odwołaniu od tej decyzji Z. S. wnosił o jej zmianę. W ocenie skarżącego decyzja była niezgodna z prawem, gdyż nie wykazano by kiedykolwiek swoim zachowaniem dał uzasadnione podstawy do uznania, iż może użyć broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jego zdaniem nie miało znaczenia skazanie m. in. za przestępstwo z art. 160 § 1 k.k. – narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, gdyż nigdy swoim postępowaniem nie dał podstaw do stwierdzenia, że może użyć broni w takim celu. Natomiast proces karny miał charakter poszlakowy i toczył się pod naciskiem medialnym. Podkreślał, iż jako wieloletni funkcjonariusz publiczny walczył z przestępczością zorganizowaną i obecnie jest publicznie rozpoznawalny, dlatego chciałby mieć możliwość samodzielnej obrony. Podkreślał także, iż pozwolenie na broń posiada od dwunastu lat i nigdy nie było najmniejszego incydentu z tego tytułu, a nie czując się winnym już raz został ukarany, natomiast cofnięcie pozwolenia na broń odbierał jako drugą karą.
Działając z upoważnienia Komendanta Głównego Policji, Dyrektor Biura Prawnego KGP decyzją z dnia [...] września 2007 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Przede wszystkim wskazano, iż skarżący został skazany za popełnienie przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, z którą to kategorią przestępstw ustawa o broni i amunicji wiąże obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. [...]. Zatem takie działanie skarżącego, stwierdzone prawomocnym wyrokiem karnym, zobowiązywało organ administracji do cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, gdyż skarżący należał do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Wyrok skazujący wiązał organ Policji w zakresie ustalenia prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia pozwolenia. [...]
Przekonanie skarżącego, że nie jest osobą mogącą zagrozić porządkowi lub bezpieczeństwu publicznemu nie zmienia faktu złamania prawa przez popełnienie wskazanych w wyroku przestępstw. Także długoletni okres posiadania broni nie mógł zostać uznany za okoliczność uzasadniającą zmianę decyzji.
Na powyższą decyzję Z. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z wnioskiem o uchylenie decyzji oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej, z ostrożności wnosząc także o stwierdzenie nieważności obu decyzji jako wydanych z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 12 ust. 1 pkt 3 i art. 20 ustawy o broni i amunicji.
Skarżący prezentował pogląd, iż oba organy Policji naruszyły art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez sprzeczną z treścią tych przepisów i zasadami składni zdań języka polskiego ich wykładnią. Zdaniem skarżącego sam fakt skazania za przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu nie uzasadnia, że osoba skazana za to przestępstwa może użyć broni w celu sprzecznym z interesem lub porządkiem publicznym, w związku z tym fakt skazania nie mógł stanowić samodzielnej podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń.
W ocenie skarżącego, zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji może mieć zastosowanie wyłącznie w przypadku stwierdzenia, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, iż istnieje uzasadniona obawa użycia w przyszłości broni, przez uprawnionego z pozwolenia, sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Użycie po tym zwrocie znaku interpunkcyjnego w postaci przecinka zamiast średnika oraz wyrażenia "w szczególności", czy wręcz nie wyodrębnienie faktu skazania jako oddzielnej przesłanki nie pozwala na uznanie, że ustawodawca chciał nadać tej okoliczności walor samodzielnej podstawy do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. W związku z tym organy administracji powinny, przy podejmowaniu decyzji, wziąć pod uwagę nie jedynie sam fakt skazania, lecz również okoliczności w jakich doszło do popełnienia czynów oraz inne okoliczności związane z życiem i zachowaniem skarżącego przed popełnieniem przestępstwa. Z zachowania Z. S. przed popełnieniem przestępstwa nie wynika by dawał podstawy do uznania, że może w przyszłości postąpić sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z tych względów decyzje zostały wydane z naruszeniem wymienionych przepisów prawa materialnego.
Uzasadniając zarzut rażącego naruszenia prawa wskazano na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 12 ust. 2 pkt 3 i art. 20 ustawy o broni i amunicji. Rażące naruszenie wymienionych przepisów skarga upatrywała w braku podania w obu decyzjach administracyjnych jakiej decyzji pozwolenia na broń dotyczą oraz jakich jednostek i ilości broni.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie. Popierając swoją argumentację co do poprawności interpretacji przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdzono, iż zarzut rażącego naruszenia art. 107 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 12 ust. 2 pkt 3 i art. 20 ustawy o broni i amunicji był oczywiście bezzasadny. Powołany art. 12 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy dotyczy elementów, jakie powinna zawierać decyzja o wydaniu pozwolenia na broń, a nie decyzja o jego cofnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy).
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.).
Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Skarżący został prawomocnie skazany za popełnienie przestępstw z art. 160 § 1 k.k., art. 239 § 1 k.k., art. 265 § 1 k.k. i art. 266 § 2 k.k.
Przestępstwa określone w art. 265 i w art. 266 k.k. są przestępstwami przeciwko ochronie informacji. Istotne jednak znaczenie w rozpoznawanej sprawie miało skazanie za przestępstwa z art. 239 i z art. 160 k.k.
Pierwsze z nich to przestępstwo zawierające się w Części Szczególnej Rozdziału XXX Kodeksu Karnego - Przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości.
Istota przestępstwa sklasyfikowanego w art. 239 § 1 k.k. polega na utrudnianiu lub udaremnianiu postępowania karnego przez udzielanie sprawcy przestępstwa pomocy w celu uniknięcia odpowiedzialności karnej. Zachowanie określane jako poplecznictwo polegać może na ukrywaniu sprawcy, zacieraniu śladów etc. Skazując skarżącego za popełnienie przestępstwa poplecznictwa sąd karny stwierdził, że skazany obejmował swoją świadomością udzielanie pomocy sprawcy przestępstwa i że pomoc ta spowodowała lub mogła spowodować utrudnienie albo udaremnienie postępowania karnego.
Ocena sądu karnego co do działania skarżącego w ramach przesłanek z art. 239 § 1 k.k. nie nasuwa wątpliwości, iż takie zachowanie godziło w porządek prawny i bezpieczeństwo publiczne. W tych okolicznościach skazanie za to przestępstwo – przeciwko wymiarowi sprawiedliwości – uzasadniało, w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, powzięcie przez organy Policji uzasadnionej obawy o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Naruszenie porządku prawnego i bezpieczeństwa publicznego ma wymiar szczególny, gdy sprawca swoim działaniem godzi w wymiar sprawiedliwości, w szczególności w warunkach nakładających na niego szczególną troskę i odpowiedzialność związaną z nadzorem nad bezpieczeństwem publicznym.
Drugie z przestępstw, za które skarżący został skazany (art. 160 § 1 k.k.), jest wymienione w Części Szczególnej Rozdziału XIX Kodeksu Karnego – Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu. Przepis ten określa odpowiedzialność za bezpośrednie narażenie człowieka na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Mieści się ono zatem wprost w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Nie można się więc zgodzić się z tezą wyrażoną w skardze co do rozumienia powyższego przepisu. Wymieniony art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wskazuje na warunki negatywne, dające organom Policji podstawę do odmowy wydania pozwolenia na broń, natomiast art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, odwołując się do jej art. 15 ust. 1 pkt 6, stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, iż art. 18 ust. 1 ustawy o broni i amunicji stanowi o cofnięciu pozwolenia na broń objętą tym pozwoleniem, wskazuje na to zwrot "której takie pozwolenie wydano". Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji ilekroć w ustawie jest mowa o broni palnej, należy przez to rozumieć broń bojową, myśliwską, sportową, gazową, alarmową i sygnałową. Przy czym stosownie do art. 10 ust. 3 tej ustawy pozwolenie na broń może być wydane w szczególności w celach ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia, łowieckich, sportowych, kolekcjonerskich, pamiątkowych lub szkoleniowych.
Skarżącemu wydano pozwolenie na broń palną bojową w celu ochrony osobistej i to pozwolenie zostało cofnięte.
Podstawą do cofnięcia pozwolenia jest istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy), przy czym przepis ten ową "uzasadnioną obawę" uznaje za stwierdzoną "w szczególności" w przypadku skazania za przestępstwo, między innymi, przeciwko życiu lub zdrowiu.
Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy używając zwrotu "w szczególności", przy wymienianiu wskazanych w nim przestępstw (przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu), nie zamyka katalogu przestępstw kwalifikujących posiadacza broni jako osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jednakże skazanie za popełnienie innego rodzaju przestępstwa zobowiązuje organy Policji do wykazania, mając na względzie cechy osobowościowe posiadacza pozwolenia na broń oraz jego dotychczasowe postępowanie, iż w związku z faktem popełnienia i skazania za konkretne przestępstwo, istnieje uzasadniona obawa użycia w przyszłości broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Jest poza sporem, że skarżący został prawomocnie skazany za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, [...]. W tych okolicznościach organy Policji były obowiązane zachować się zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni amunicji i cofnąć skarżącemu posiadane pozwolenie na broń.
Drugi zarzut skarżącego, podnoszony "z ostrożności procesowej" opierał się na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 107 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 12 ust. 2 pkt 3 i art. 20 ustawy o broni i amunicji.
Przepisy art. 107 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 20 ustawy o broni i amunicji zostały wskazane jako te, które określają formę cofnięcia pozwolenia na broń – jest to decyzja administracyjna. Natomiast art. 12 ust. 2 pkt 3 wymienionej ustawy powołano w zarzucie z uwagi na to, iż w pozwoleniu na broń powinno określać się liczbę egzemplarzy broni, a w decyzji cofającej pozwolenie nie wskazano jaka decyzja (pozwolenie) została cofnięta, w jakiej części i jakich jednostek (ilości egzemplarzy broni) dotyczyła.
Skarżący decyzją z dnia [...] marca 1995 r., na podstawie wówczas obowiązującej ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni amunicji i materiałach wybuchowych (Dz. U. Nr 6 poz. 43 ze zm.), otrzymał pozwolenie uprawniające do posiadania broń palnej krótkiej w celu ochrony osobistej. Pozwolenia udzielono nie określając jednak jaką ilość jednostek tej broni mógł skarżący nabyć, gdyż obowiązujące wówczas przepisy ustawy o broni amunicji i materiałach wybuchowych (art. 5, art. 7 i art. 9 ust. 2) nie zawierały zapisu analogicznego, jak art. 12 ust. 2 pkt 3 obecnej ustawy o broni i amunicji wskazującego liczbę egzemplarzy broni jaką można nabyć na podstawie wydanego pozwolenia. W związku z tym skarżący mógł nabyć, na podstawie posiadanego pozwolenia, taką ilość jednostek broni jaką nabył. Nie oznacza to jednak, że na każdą jednostkę broni miał oddzielne pozwolenie, bowiem to uprawnienie otrzymał jedno i tego pozwolenia dotyczyła zaskarżona decyzja administracyjna.
Ubocznie można zauważyć, iż oddzielną decyzją Nr [...] Zastępcy Komendanta Głównego Policji przydzielono skarżącemu, również do ochrony osobistej lecz jako P. S. w M. S. W. tylko na czas pełnienia tej funkcji, pistolet m-ki GLOCK 17. Na konkretnie tą broń, która była własnością Komendy Głównej Policji, a nie własnością skarżącego, otrzymał pozwolenie serii [...], na co wskazują ustalenia organu administracji – pozwolenie to określało markę broni (GLOCK – 17) oraz jej numer, a także określało pochodzenie broni – KGP. Skarżący przedmiotowego pozwolenia i broni już nie posiada w związku z tym, że wymienią funkcję przestał pełnić. Broń została zdana do magazynu uzbrojenia, a pozwolenie "skasowano" (zostało przekreślone).
Z uwagi na powyższe zarzut naruszenia art. 107 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 12 ust. 2 pkt 3 i art. 20 ustawy o broni i amunicji, jako uzasadniający żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, należało uznać za nietrafny.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło