VI SA/Wa 1965/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Czarnecki po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.B. i K. Z. o przywrócenie terminu do złożenia skargi J.B. i K. Z. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2008 r., Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Obiekt Wolnostojący" nr Rp-2350 postanawia odmówić przywrócenia terminu W dniu [...] września 2008 r. J. B. i K. Z. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2008 r. Wraz z wniesioną skargą skarżący złożyli również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w którym podali, iż uchybienie terminu nastąpiło nie z ich winy. Wskazali, iż do dnia [...] sierpnia 2008 r. nie posiadali żadnej wiedzy o toczącym się przeciwko im postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP. Do wniosku skarżący załączyli kopię oświadczenia pełnomocnika, rz. pat. M. B. reprezentującego skarżących w postępowaniu przed organem, z dnia [...] sierpnia 2008 r., w którym wyjaśnił, iż korespondencja nadsyłana przez organ do jego kancelarii prawdopodobnie zaginęła wskutek generalnego remontu biura. Wyjaśnił, iż z tej właśnie przyczyny nie podjął określonych działań zmierzających do powiadomienia swych mocodawców, toteż nie mogli w przewidzianym terminie skutecznie wnieść skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2008 r. Dodatkowo do wniosku dołączyli odwołanie pełnomocnictwa z dnia [...] sierpnia 2008 r., udzielonego rz. pat. M. B., któremu zarzucili brak kompetencji i profesjonalizmu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 87 cytowanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący nie zachowali terminu do wniesienia skargi. Zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi stron w dniu [...] lipca 2008 r., czego dowód stanowi zwrotne potwierdzenie odbioru, podpisane osobiście przez pełnomocnika (k. 33 akt administracyjnych). Tym samym termin 30-dniowy do wniesienia skargi upłynął w dniu [...] sierpnia 2008 r. Tymczasem skarga została złożona w dniu [...] września 2008 r., a więc ze znacznym uchybieniem terminu. Następnie wskazać trzeba, że skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu z zachowaniem terminu wymienionego w art. 87 § 1 p.p.s.a., jeśli przyjąć, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu wskazanym przez skarżących (tj. w dniu [...] sierpnia 2008 r.) oraz dopełnili czynności, której nie dokonali w terminie. Jednakże w ocenie Sądu skarżący nie spełnili równie ważnej przesłanki warunkującej zastosowanie przedmiotowej instytucji regulowanej przepisami art. 86 ww. ustawy, tj. nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na brak ich winy w uchybieniu terminu. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się, zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu, z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (por. orzeczenie Naczelnego Sadu Administracyjnego z 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97). Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, iż niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie, we wniosku o przywrócenie terminu skarżący powołali się na niewiedzę o prowadzonym postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP z wniosku D. R. z dnia [...] kwietnia 2007 r. W celu potwierdzenia tej okoliczności przedstawili kopię oświadczenia pełnomocnika działającego w ich imieniu oraz odwołanie pełnomocnictwa. Analizując powyższe Sąd zauważa, iż zgodnie z aktami administracyjnymi pełnomocnik skarżących dwukrotnie odbierał korespondencję; w dniu [...] kwietnia 2008 r., wezwanie do odpowiedzi na wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru zdobniczego Nr-2350 "Obiekt Wolnostojący", wezwanie na rozprawę na dzień [...] maja 2008 r. oraz w dniu [...] lipca 2008 r., decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2008 r., toteż wyjaśnienia pełnomocnika dotyczące zagubienia korespondencji nie mogą mieć znaczenia, z uwagi na fakt iż był zobowiązany poinformować swych mocodawców o korespondencji, którą otrzymał. Można jednak założyć, iż w niniejszej sprawie chodzi o pełnomocnictwo ogólne w rozumieniu art. 98 Kodeksu cywilnego, w zakresie którego to umocowania pełnomocnik może podejmować różne czynności zwykłego zarządu, w tym dokonywać odbioru korespondencji. Toteż odwołanie pełnomocnictwa poczynione przez skarżących w dniu [...] sierpnia 2008 r., wywołało skutki prawne z datą odwołania, zatem wszelkie czynności jakich dokonywał pełnomocnik w okresie od umocowania w dniu [...] kwietnia 2001 r. do dnia [...] sierpnia 2008 r., należy uznać za dokonane. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, (LEX nr 45637)., brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. W orzecznictwie został przyjęty pogląd, iż skutki działania pełnomocników obciążają niestety mocodawcę, czyli że ponosi on ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika (por. postanowienie SN z 22 marca 1999 r., III CKN 76/99, Biul. SN 1999, nr 6, poz. 11). Odpowiedzialność za skutki zaniechań pełnomocnika obciążają mocodawcę, zaś relacje pomiędzy nimi, a także przyjęty sposób porozumiewania się i zakres przekazywanych informacji nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia żądania stron. (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2008, s. 208). Należy w tym miejscu podkreślić, iż istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Nie zmienia to faktu, iż konsekwencje działań i zaniechań pełnomocnika obciążają mocodawcę. Takie twierdzenie znajduje odzwierciedlenie również w dotychczasowym orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1995 r. sygn. akt SA/Sz 1571/95, wyrok NSA z 19 grudnia 1997 r. sygn. akt I SA/Gd 1144/97 i wyrok NSA z dnia 25 lipca 1995 r. sygn. akt SA/Sz 1345/95). Strona ponosi wszelkie konsekwencje wyboru pełnomocnika, a swych strat związanych z nieprawidłową reprezentacją może dochodzić przed sądem cywilnym. (por. orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2001 r., sygn. akt III SA 771/00). Mając powyższe na uwadze Sąd nie uwzględnił wniosku o przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności procesowej i na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.