VI SA/Wa 1966/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-16

Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja ta jest przeznaczona dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie ich pozbawionych, które z uwagi na swoją sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący H. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Skarżący wykazał, że jego jedynym dochodem jest emerytura, a jego majątek obejmuje nieruchomości, które są obciążone hipoteką. Ponadto, przeciwko małżonkom prowadzone są postępowania egzekucyjne, a oni sami zalegają z płatnościami za media.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego H. M. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego H. M. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego H. M. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego H. M. adwokata. We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] kwietnia 2013 r.) H. M. (dalej skarżący) zażądał zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Skarżący wniósł o wyznaczenie mu pełnomocnika w osobie adwokata M. N. wykonującego zawód w kancelarii [...] w C. [...]. Z informacji podanych w formularzu wniosku oraz z dokumentów przedłożonych do akt niniejszej sprawy (w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego) wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką. Ich jedynym miesięcznym dochodem jest emerytura skarżącego w kwocie 3.076,13 zł netto (vide wyciąg z rachunku bankowego skarżącego za okres od [...] do [...] maja 2013 r. [...]). Majątek małżonków wyczerpują następujące nieruchomości: dom o powierzchni 146,80 m2, mieszkanie o powierzchni 91,00 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0,3830 ha. Poza ww. składnikami zarówno skarżący, jak i jego żona nie posiadają oszczędności ani majątku ruchomego. Jedna z ww. nieruchomości obciążona jest hipoteką przymusową na sumę 37.754,93 zł (vide zawiadomienie Sądu Rejonowego w C. o dokonaniu wpisu w księdze wieczystej [...]). Skarżący zalega z płatnością rachunków za gaz i energię elektryczną (vide faktura VAT za energię elektryczną z dnia [...] czerwca 2013 r. [...], dowody wpłat za energię elektryczną [...], przedsądowe wezwanie do zapłaty z dnia [...] stycznia 2013 r. dotyczące zaległych płatności za gaz [...], nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia [...] kwietnia 2013 r. wydany na skutek pozwu Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. w W. przeciwko skarżącemu i jego żonie obejmujący kwotę 2.040,75 zł wraz z ustawowymi odsetkami [...]). Skarżący oświadczył, że w sierpniu ubiegłego roku odcięto mu dopływ gazu. Wobec niespłacania pożyczek udzielonych skarżącemu i jego żonie, przeciwko małżonkom prowadzone są postępowania egzekucyjne (pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. z dnia [...] maja 2012 r. [...], zawiadomienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia [...] kwietnia 2013 r. o zajęciu świadczenia emerytalnego skarżącego [...], zawiadomienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego [...], skierowane do małżonki skarżącego zawiadomienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w G. z dnia [...] kwietnia 2013 r. o zajęciu wierzytelności [...]). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09, publ. LEX nr 571981), udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W niniejszej sprawie skarżący, dysponując świadczeniem emerytalnym w kwocie 3.076,13 zł netto, utrzymuje siebie i małżonkę oraz usiłuje spłacać liczne zobowiązania finansowe. O złej sytuacji majątkowej skarżącego i pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żony świadczą w szczególności prowadzone przeciwko małżonkom postępowania egzekucyjne oraz zaległości w regulowaniu przez nich bieżących opłat. Stwierdzić zatem należy, iż skarżący nie ma możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego, w tym spełnienia żądań finansowych wybranego przez siebie profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło