VI SA/Wa 1967/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-05
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Piotr Borowiecki, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wycofaniu z obrotu oleju napędowego z powodu niespełnienia wymagań jakościowych (zaniżona temperatura zapłonu i zawyżona zawartość estrów metylowych kwasów tłuszczowych) jest zasadna, gdy skarżąca podnosi zarzuty dotyczące wadliwości procedury pobierania i przechowywania próbek oraz rozbieżności w wynikach badań laboratoryjnych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Rozbieżności w wynikach badań laboratoryjnych próbek podstawowych i kontrolnych, zarówno w zakresie temperatury zapłonu, jak i zawartości estrów metylowych kwasów tłuszczowych, mieściły się w granicach odtwarzalności określonych w odpowiednich normach, co oznacza, że nie wymagały dodatkowych wyjaśnień co do przyczyn tych różnic. Niespełnienie wymagań jakościowych, w szczególności zaniżona temperatura zapłonu, uzasadniało konieczność wycofania paliwa z obrotu ze względu na bezpieczeństwo konsumentów, niezależnie od przyczyny powstania wadliwości.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Prezesa UOKiK nakazującą wycofanie z obrotu oleju napędowego z powodu niespełnienia wymagań jakościowych (zaniżona temperatura zapłonu i zawyżona zawartość estrów metylowych). Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące wadliwej procedury pobierania i przechowywania próbek, braku możliwości zapoznania się z protokołem kontroli oraz rozbieżności w wynikach badań laboratoryjnych próbek podstawowych i kontrolnych. Organy administracji uznały, że badania potwierdziły niespełnienie wymagań jakościowych, a zarzuty strony są bezzasadne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2013 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wycofania z obrotu oleju napędowego oddala skargę
B. Sp. z o.o. z siedzibą w O. (skarżąca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2012 r. [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji zarządzającą aby skarżąca wycofała z obrotu 9100 litrów oleju napędowego znajdującego się w zbiorniku Nr 3 w stacji paliw "B." Sp. z o.o. w [...] ul. [...] w związku z niespełnieniem wymagań jakościowych tego paliwa w zakresie temperatury zapłonu, wobec uznania, że jest to konieczne z uwagi na bezpieczeństwo konsumentów.
Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 5 ust. 2 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2001 r., poz. 25 ze zm.).
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2012 r. na stacji paliw w miejscowości [...] ul. [...], należącej do przedsiębiorcy B. Sp. z o.o. z siedzibą w O., inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] pobrali do badań, z partii liczącej 7400 litrów próbki oleju napędowego, tj. próbkę podstawową numer [...] i próbkę kontrolną numer [...] w ilości 4 litrów każda, na podstawie protokołu pobrania próbek paliw nr 000530.
Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane laboratorium Ośrodek Badawczo - Rozwojowy Przemysłu Rafineryjnego S.A. w [...]. wykazały, że oferowany w dniu kontroli tj. [...] marca 2012 r. olej napędowy (o numerze próbki podstawowej [...]) nie spełniał wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2003 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2008 r., Nr 221, poz. 1441), zwanego dalej: "rozporządzeniem w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych", z uwagi na:
-zaniżoną temperaturę zapłonu, wynoszącą <40(C przy wymaganiach powyżej 55(C,
- zawyżoną zawartość estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME) wynoszących 7,9 % (V/V) przy wymaganiach max. 7% (V/V).
Protokół z badań numer [...] przesłano faksem do siedziby firmy w O., oraz poinformowano telefonicznie prokurenta firmy o wynikach badań próbki oleju napędowego pobranego w dniu [...] marca 2012 r.
W związku z negatywnymi wynikami jakości oleju napędowego pobranego w dniu [...] marca 2012 r. organ wydał w dniu [...] marca 2012 r. postanowienie o zabezpieczeniu 9100 litrów oleju napędowego na czas badań laboratoryjnych pobranych w tym dniu próbek oleju napędowego.
Pismem z dnia 20 marca 2012 r. strona złożyła wniosek o zbadanie próbki kontrolnej numer [...] pobranej w dniu [...] marca 2012 r. na stacji paliw w miejscowości [...].
Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne Specjalistyczne Laboratorium Badania Paliw i Produktów Chemii Gospodarczej UOKiK w [...] (protokół z badań nr [...] z dnia [...] marca 2012 r.) wykazały, że oferowany w dniu kontroli olej napędowy (o numerze próbki podstawowej [...]) nie spełnia wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia, z uwagi na:
- zaniżoną temperaturę zapłonu, wynoszącą <40°C przy wymaganiach powyżej 55°C,
-zawyżoną zawartość estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME) wynoszących 8,3% (V/V) przy wymaganiach max. 7% (V/V).
Z kolei w dniu [...] marca 2012 r. z uwagi na nową dostawę oleju napędowego na stację paliw w miejscowości [...], inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, ponownie pobrali do badań z partii liczącej 9100 litrów próbki oleju napędowego, tj. próbkę podstawową numer [...] i próbkę kontrolną numer [...] w ilości 4 litrów każda, na podstawie protokołu pobrania próbek paliw nr [...].
Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane niezależne Specjalistyczne Laboratorium Badania Paliw i Produktów Chemii Gospodarczej UOKiK w [...] (protokół z badań nr [...] z dnia [...] marca 2012 r.) wykazały, że oferowany w dniu kontroli olej napędowy (o numerze próbki podstawowej [...] protokół przyjęcia do badania Nr [...]) nie spełnia wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia, z uwagi na zaniżoną temperaturę zapłonu, wynoszącą 43,5°C przy wymaganiach powyżej 55°C.
Pismem z dnia 23 marca 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej poinformował przedsiębiorcę o wynikach badań próbki podstawowej oleju napędowego pobranego w dniu [...] marca 2012 r. o numerze [...], przekazał protokół z badań numer [...] z dnia [...] marca 2012 r. ww. próbki oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o zbadanie próbki kontrolnej.
Przedsiębiorca skorzystał z przysługującego mu prawa i pismem z dnia 30 marca 2012 r. złożył wniosek o zbadanie próbki kontrolnej nr [...] pobranej w dniu [...] marca 2012 r.
Badania laboratoryjne próbki kontrolnej o numerze [...] przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium Przemysłowy Instytut Motoryzacji w [...] (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r.) wykazały, że oferowany w dniu kontroli tj. [...] marca 2012 r. olej napędowy (o numerze próbki kontrolnej [...]) nie spełnia wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia, z uwagi na zaniżoną temperaturę zapłonu, wynoszącą 44°C przy wymaganiach powyżej 55°C.
Przedsiębiorca został poinformowany o treści art. 10 § 1 k.p.a., skorzystał z prawa zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz otrzymał kopie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.
Pismami z dnia 27 marca 2012 r. oraz z dnia 2 kwietnia 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przedłużył czas trwania kontroli rozpoczętej [...] marca 2012 r. ostatecznie do dnia [...] kwietnia 2012 r., z uwagi na okoliczność złożenia przez kontrolowanego w dniu 30 marca 2012 r. wniosku o zbadanie próbki kontrolnej i oczekiwaniem na wyniki badań laboratoryjnych próbki kontrolnej.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. w związku z negatywnymi wynikami badań próbki paliwa pobranego w dniu [...] marca 2012 r., [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] wydał na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej decyzję nakazującą wycofanie z obrotu 9100 litrów oleju napędowego znajdującego się na stacji paliw w miejscowości [...].
W odwołaniu od tej decyzji spółka wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie zapoznania się z protokołem kontroli z dnia [...] marca 2012 r. oraz uniemożliwienie uczestnictwa w pobraniu próbek oleju osoby upoważnionej przez kontrolowanego. Według strony organ naruszył art. 6, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. w związku z art. 20 ust. 1a, 1b, 1d ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej w związku z wydaniem decyzji w oparciu o protokół kontroli z dnia [...] marca 2012 r., który nie został przedstawiony do podpisu, doręczony ani podpisany przez żadną z osób wymienionych w art. 2 pkt 11 ww. ustawy, co w konsekwencji uniemożliwiło zgłoszenie uwag przez odwołującego.
W dniu 14 czerwca 2012 r. w Urzędzie Ochrony Konkurencji i Konsumentów D. M. prokurent strony, zapoznał się z aktami postępowania administracyjnego w sprawie odwołania, złożonego przez przedsiębiorcę B. Sp. z o. o. z siedzibą w O. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. (sygn. [...]).
Z kolei z dnia 20 czerwca 2012 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie wniosków dowodowych a mianowicie:
1. zobowiązanie [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej do wskazania procedury przyjmowania, przechowywania oraz wydawania pojemników do pobierania próbek paliwa przez kontrolujących;
2. zwrócenie się do Komendy Powiatowej Policji w [...] o przekazanie dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania przygotowawczego wszczętego na skutek złożonego przez B. Sp. z o.o. zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, na stacji paliw w miejscowości [...], polegającego na ingerencji osób trzecich w zawartość zbiorników znajdujących się w przedmiotowej stacji paliw;
3. przesłuchanie w charakterze świadka K. W. (wezwanie na adres B. Sp. z o.o. w O.) - na okoliczność podania telefonicznej informacji przez inspektora - który dokonał czynności kontrolnych - o możliwości zmiany parametrów kontrolowanego oleju, poprzez dolanie nawet 5 litrów benzyny.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Prezes UOKiK odmówił uwzględnienia ww. wniosków dowodowych strony w uzasadnieniu podając powody swojego rozstrzygnięcia.
W odniesieniu do pierwszego z wymienionych wniosków Prezes UOKiK stwierdził, że do akt kontroli zostało dołączone oświadczenie obecnego przy pobieraniu próbek pracownika skarżącej spółki wskazujące iż, okazane naczynia bezpośrednio przed pobraniem próbek były: czyste, suche i schłodzone.
Odmowa uwzględnienia wniosku opisanego w pkt 2 nastąpiła ze względu na to, iż prowadzone przez Policję postępowanie nie ma znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia administracyjnego gdyż przedmiotem tego postępowania jest wycofanie z obrotu partii paliwa, niezależnie od przyczyny która spowodowała, że paliwo nie spełnia wymogów jakościowych. Z kolei odmowa uwzględnienia wniosku o przesłuchanie świadka nastąpiła z tego powodu, że przedmiotem tego dowodu są okoliczności niemające znaczenia dla sprawy.
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Prezes UOKiK) uznał wniesione odwołanie za pozbawione usprawiedliwionych podstaw i opisaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.
Po przytoczeniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200 ze zm.) zgodnie z którym wymagania jakościowe dla paliw zostały określone ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach.
Nadto powołując się na przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2001 r., Nr 4, poz. 25 ze zm.) stanowiący, iż Wojewódzki Inspektor może zarządzić w toku kontroli, w drodze decyzji, m. in. wycofanie z obrotu produktów, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa.
Prezes UOKiK stwierdził, że w przedmiotowym przypadku, przesłanką wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r., zarządzającej wycofanie z obrotu 9100 litrów oleju napędowego były negatywne wyniki badań próbek tego paliwa pobranych do badań w dniu [...] marca 2012 r. oraz w dniu [...] marca 2012 r., tj. z uwagi na zaniżoną temperaturę zapłonu. Podniósł, iż spalanie oleju napędowego niespełniającego wymagań jakościowych w zakresie zaniżonej temperatury zapłonu ma niekorzystny wpływ na eksploatację silnika, w związku z czym uzasadniony interes ekonomiczny konsumentów nakazuje wycofanie zakwestionowanego paliwa z obrotu.
Organ odwoławczy zaakcentował, że badania próbek oleju napędowego pobranych do badań w dniu [...] marca 2012 r. oraz w dniu [...] marca 2012 r. przeprowadzone przez laboratorium Ośrodek Badawczo-. Rozwojowy Przemysłu Rafineryjnego S.A. w [...] oraz Specjalistyczne Laboratorium Badania Paliw i Produktów Chemii Gospodarczej UOKiK w [...] wykazały, iż paliwo to nie spełniało wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2008 r., Nr 221, poz. 1441), zwanego dalej: "rozporządzeniem w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych" z uwagi na zaniżoną temperaturę zapłonu. Organ wskazał, że również badania próbek kontrolnych przeprowadzonych na wniosek skarżącej paliwa potwierdziły niewłaściwą jakość kwestionowanego paliwa.
Prezes UOKiK uznał za chybione zarzuty skarżącej spółki naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Organ podkreślił, że zarówno w dniu [...] marca 2012 r. jak i w dniu [...] marca 2012 r. przed przystąpieniem do czynności kontrolnych inspektorzy okazali upoważnienia do przeprowadzenia kontroli oraz legitymacje służbowe. W obu przypadkach zostały sporządzone protokoły kontroli, które zostały przekazane stronie. Przedsiębiorca został również poinformowany o możliwości zbadania próbek kontrolnych, z czego skorzystał i wnioskował pismami z dnia 20 marca 2012 r. oraz 30 marca 2012 r. o ich zbadanie. Strona została również poinformowana o możliwości zapoznania się oraz zgłoszenia uwag do protokołów z kontroli, co uczyniła składając pisma w dniu 26 marca 2012 r., 3 kwietnia 2012 r. oraz 7 maja 2012 r.
Zgodnie również z art. 9 i art. 10 k.p.a. przedsiębiorca był również informowany o okolicznościach faktycznych i prawnych podczas toczących się kontroli oraz, iż może brać czynny udział w każdym stadium postępowania, a w szczególności wypowiedzieć się co do zebranych w sprawie dowodów i zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem, o czym świadczą pisma z dnia 15 marca 2012 r. (sygn. [...]), z dnia 21 marca 2012 r. (sygn. [...]), z dnia 23 marca 2012 r. (sygn. [...]), z dnia 26 marca 2012 r. (sygn. [...]), z dnia 28 marca 2012 r. (sygn. [...]), z dnia 29 marca 2012 r. (sygn. [...]), z dnia 2 kwietnia 2012 r., z dnia 4 kwietnia 2012 r. (sygn. [...]), z dnia 10 kwietnia 2012 r. (sygn. [...]).
Odnosząc się do zarzutów strony, iż wydanie decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. nastąpiło z naruszeniem zasad wynikających z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, iż są one bezzasadne. Organ przypomniał, że skarżący zarzucił: "organ kontrolny podczas prowadzenia postępowania zupełnie pominął zgłaszane przez odwołującego wnioski dowodowe i zastrzeżenia, co do okoliczności i sposobu przeprowadzonej kontroli na stacji paliw w miejscowości [...]" wskazując, iż obecna podczas kontroli pracownica stacji nie posiadała żadnej wiedzy na temat metod kontroli i sposobu przygotowania pojemników przeznaczonych do kontroli. Odwołujący podniósł również, iż z obserwacji dokonanej podczas przeglądu akt w siedzibie organu w dniu [...] marca 2012 r. wynikało, że naczynia do pobierania próbek oleju napędowego są ogólnie dostępne dla osób postronnych nie biorących udziału w czynnościach kontrolnych. Naczynia do pobierania próbek znajdowały się na zabrudzonych półkach, stojących bezpośrednio na podłodze co mogło mieć wpływ na wyniki przeprowadzonych badań. Zdaniem skarżącego, organ I instancji pomimo złożonych wniosków dowodowych o przedstawienie w jaki sposób naczynia do pobierania próbek są przechowywane oraz co się dzieje z nimi od momentu ich pobrania przez kontrolujących do momentu pobrania próbki paliw na stacji, nie zajął stanowiska i nie odpowiedział na pytania odwołującego oraz nie rozpatrzył żadnego wniosku dowodowego. Ponadto strona złożyła wniosek o przesłuchanie pracownika stacji paliw w miejscowości [...] na okoliczność podpisania druku oświadczenia o stanie pojemników wykorzystanych do pobrania próbek oleju napędowego.
Według organu odwoławczego, wskazane wyżej wnioski zostały wzięte pod uwagę przed wydaniem zaskarżonej decyzji i uznane - w części dotyczącej sposobu postępowania z pojemnikami od momentu ich pobrania przez kontrolujących do momentu pobrania próbki paliw na stacji - za bezprzedmiotowe. W ramach realizacji wniosku strony w przedmiocie dopuszczenia dowodu z przesłuchania pracownika stacji w miejscowości [...], w dniu [...] kwietnia 2012 r. inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej uzyskali od pracownika stacji oświadczenie złożone pisemnie, w którym potwierdza, iż pojemniki, do których zostały pobrane próbki oleju napędowego były czyste, suche i schłodzone. Biorąc pod uwagę powyższe, organ wydający decyzję uznał, iż dla udowodnienia nieistnienia okoliczności podnoszonych przez stronę, dotyczącą potencjalnego zagrożenia zanieczyszczenia pojemników wystarczające jest udokumentowanie ich stanu w momencie bezpośrednio poprzedzającym, pobranie próbek. Stosowny zapis, odnoszący się do przedmiotowych wniosków dowodowych został ujęty w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu I instancji. Prezes UOKiK ponadto podkreślił, iż dokonanie wizualnej oceny metalowego pojemnika jest czynnością która nie wymaga szczególnej wiedzy, której posiadanie jest niezbędne dla prawidłowego pobrania próbek.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] kwietnia 2012 r. podczas gdy protokół kontroli rozpoczęty [...] marca 2012 r. zakończono w dniu [...] kwietnia 2012 r. a doręczono 30 kwietnia 2012 r., co uniemożliwiło zgłoszenia przez stronę zastrzeżeń i uwag do prowadzonej kontroli. Prezes UOKiK wskazał, że zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej, na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję "Wojewódzki Inspektor może zarządzić w toku kontroli wycofanie z obrotu produktów". Według organu odwoławczego, z samej konstrukcji cytowanego przepisu wynika, że wydanie decyzji na jego podstawie powinno nastąpić w toku kontroli, a nie po jej zakończeniu. Wskazał, że protokół kontroli ma charakter deklaracyjny, opisuje czynności faktyczne stwierdzone przez prowadzących kontrolę, w oparciu o sporządzone lub uzyskane dokumenty. Przedmiotową decyzję wydano na podstawie okoliczności faktycznych, udokumentowanych w aktach kontroli wynikami przeprowadzonych badań. Akta kontroli w całości udostępniono stronie w dniu 27 marca 2012 r. Strona po zapoznaniu się z aktami złożyła w dniu 3 kwietnia 2012 r. "Wyjaśnienia i wnioski dowodowe", do których Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] odniósł się w zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r.
Zdaniem organu, powołanie się strony w zakresie dotyczącym niedopuszczalności prowadzenia działań kontrolnych, wobec osoby nieupoważnionej przez kontrolowanego i przez niego niezatrudnionej uzasadnia przyjęcie, iż skarżąca spółka neguje fakt zatrudnienia osoby obecnej podczas kontroli na stacji paliw w miejscowości [...]. Stanowisko odwołującego w tym przedmiocie nie uwzględnia oświadczenia, złożonego w formie pisemnej w trakcie kontroli w dniu [...] marca
2012 r., w którym stwierdza, iż osoba ta jest pracownikiem firmy "B." Sp. z o.o.
W skardze do tutejszego Sądu na powyższą decyzję skarżąca spółka zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 12 k.p.a. w zw. z art. 35 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. Ponadto zarzuciła obrazę przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 marca 2004 r., w sprawie sposobu pobierania próbek poprzez nieuznanie za wadliwy sposobu pobierania próbek; obrazę przepisów normy PN- EN ISO 3170 z października 2008 r. Ciekłe przetwory naftowe. Ręczne pobieranie próbek, poprzez nieuznanie za wadliwy sposobu pobierania próbek.
Wnosząc zarówno o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jak i o jej uchylenie skarżąca spółka zaakcentowała, że na jej wniosek PWIIH w [...] zlecił zbadanie próbek kontrolnych o nr [...] oraz [...]. Wynik badania obu próbek kontrolnych, był różny od wyniku badania próbek podstawowych (pomimo pobrania ich z tych samych źródeł)!:
1. próbka kontrolna [...] zawierała zawyżoną zawartość estrów: 8, 3 % (V/V) podczas gdy próbka podstawowa miała 7, 9% (V/V);
2. próbka kontrolna [...] miała zniżoną temperaturę zapłonu: 44(C podczas gdy próbka podstawowa miała 43,5(C.
Strona podkreśla, że organ, pomimo ciążącego na nim obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie podjął się ustalenia przyczyny różnic w wynikach przeprowadzonych badań. Skarżąca wskazuje, że przyczyną tą (podobnie jak przyczyną w ogóle nie zgodnych z normami wyników badań) było niewłaściwe przechowywanie pobranych próbek paliwa przez PWIIH w [...] oraz w laboratorium.
Będąc w siedzibie [...] Inspektoratu Inspekcji Handlowej prokurent skarżącej osobiście zauważył, że pojemniki do pobierania i przechowywania próbek kontrolowanego paliwa znajdują się w miejscu ogólnie dostępnym dla osób postronnych, nie są właściwie oznakowane i zabezpieczone przed zanieczyszczeniami z zewnątrz (w szczególności mają styczność z innymi substancjami). Oczywistym jest, że takie zaniedbanie mogło doprowadzić do zmiany parametrów badanych próbek paliwa. Stąd też koniecznym do przeprowadzenie było wnioskowane przez skarżącą zobowiązanie PWIIH w [...] do wskazania procedury przyjmowania, przechowywania oraz wydawania pojemników do pobierania próbek paliwa przez kontrolujących.
Zgodnie z raportem badań Nr [...] udostępnionym skarżącej przez "L" S. A. olej napędowy sprzedany skarżącej spełniał wszelkie wymogi jakościowe. "Zepsucie" oleju musiało nastąpić albo na stacji paliw, albo badana próbka paliwa została zanieczyszczona w siedzibie PWIIH w [...] lub w laboratorium. W związku z tym, że na podstawie inwentaryzacji przeprowadzonej na stacji paliw w [...] stwierdzono brak 614,3 litrów oleju napędowego, koniecznym było także zweryfikowanie możliwości dolania benzyny do zbiornika z olejem. Stąd też konieczność zwrócenia się do Komendy Powiatowej Policji w [...] o przekazanie dokumentacji postępowania przygotowawczego wszczętego w przedmiotowej sprawie.
Zatem odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów skarżąca uznała za naruszenie przepisów procedury administracyjnej.
Strona podkreśla, że organ nie zbadał ani przyczyny rozbieżności w wyniku badań próbek podstawowych i kontrolnych, ani nie przeprowadził wnioskowanych przez skarżącą czynności, które mogły doprowadzić do wyjaśnienia tej niedopuszczalnej różnicy. Organ nie zbadał okoliczności sprawy w sposób wyczerpujący, co uzasadnia brak zaufania skarżącej do organu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Odnosząc się do zarzutu strony, w zakresie rozbieżności pomiędzy wynikami badań próbki i próbki kontrolnej, organ podkreślił, iż podstawę do wycofania paliwa z obrotu, stanowią wyniki badań laboratoryjnych pobranej w dniu [...] marca 2012 r. próbki oleju napędowego, które udokumentowano protokołem z badań nr [...]. Badania te zostały wykonane przez akredytowane, niezależne laboratorium Ośrodek Badawczo - Rozwojowy Przemysłu Rafineryjnego S.A. w [...]. Niewłaściwą jakość paliwa potwierdziły - przeprowadzone na wniosek Przedsiębiorcy - badania próbki kontrolnej, które udokumentowano protokołem z badań nr [...]. Te z kolei badania zostały wykonane przez akredytowane, niezależne Specjalistyczne Laboratorium Badania Paliw i Produktów Chemii Gospodarczej UOKiK w [...]. W zakresie parametru temperatura zapłonu, wynik badania wyniósł w przypadku próbki [...], zaś w przypadku próbki kontrolnej [...]. W zakresie parametru zawartość estrów metylowych kwasów
tłuszczowych (FAME) wynik badania wyniósł w przypadku próbki [...], zaś w przypadku próbki kontrolnej [...]
Według organu zbieżności pomiędzy wynikami badań, w zakresie zawartość estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME) uzyskanymi w różnych laboratoriach są naturalne i wynikają z warunków odtwarzalności, w jakich wykonywane są badania. Zdaniem Prezesa UOKiK, powyższe wynika z zapisów pkt 10.3 normy PN-EN14078 "Ciekłe przetwory naftowe. Oznaczanie estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME) w średnich destylatach. Metoda spektrometrii w podczerwieni" zgodnie z którym "Różnica pomiędzy dwoma pojedynczymi i niezależnymi wynikami oznaczeń, otrzymanymi z zastosowaniem identycznych próbek, przez różnych wykonawców, w różnych laboratoriach z zastosowaniem normalnych i poprawnych procedur, może przekroczyć wartość przedstawioną w Tablicy 1 tylko w jednym przypadku na dwadzieścia". Zgodnie ze wzorem zamieszczonym w Tablicy 1 Odtwarzalność R = 0,0499X+0,0231. Oznacza to, że R=0,42 % (V/V) a różnica pomiędzy wynikiem próbki nr [...] a wynikiem próbki kontrolnej nr [...] wynosi 0,40 % (V/V). Nie ma zatem podstaw do badania przyczyn różnic pomiędzy wynikami badań próbek ponieważ mieszczą się one w granicy odtwarzalności podanej w pkt 10.3 Tablicy 1 ww. normy
Odnosząc się do zarzutu strony, w zakresie rozbieżności pomiędzy wynikami badań próbki i próbki kontrolnej pobranej w trakcie kontroli [...] marca 2012 r., organ podkreślił, że badania te zostały wykonane przez akredytowane, niezależne Specjalistyczne Laboratorium Badania Paliw i Produktów Chemii Gospodarczej UOKiK w [...]. Niewłaściwą jakość paliwa potwierdziły - przeprowadzone na wniosek Przedsiębiorcy - badania próbki kontrolnej, które udokumentowano protokołem z badań nr [...]. Te z kolei badania zostały wykonane przez akredytowane, niezależne laboratorium Przemysłowy Instytut Motoryzacji w [...]. W zakresie parametru temperatura zapłonu, wynik badania wyniósł w przypadku próbki [...], zaś w przypadku próbki kontrolnej [...]. Z tego względu zarzut o niewyjaśnieniu różnic pomiędzy wynikami badań próbek należy uznać za bezzasadny.
Z uwagi na podnoszoną przez stronę kwestię różnic pomiędzy wynikami badań w dwóch rożnych laboratoriach, organ zaakcentował, iż badany olej napędowy nie spełniał wymagań jakościowych - w zakresie parametru temperatura zapłonu zaś rozbieżności pomiędzy wynikami badań, w zakresie parametru temperatura zapłonu są naturalne i wynikają z warunków odtwarzalności, w jakich wykonywane są badania.
Według organu, powyższe wynika z zapisów pkt 13.3 normy PN-EN ISO 2719 "Oznaczenie temperatury zapłonu Metoda zamkniętego tygla Pensky'ego-Martensa", zgodnie z którym "Różnica pomiędzy dwoma pojedynczymi i niezależnymi wynikami uzyskanymi przez różnych wykonawców, pracujących w różnych laboratoriach, na identycznym materiale badawczym, w długim czasie, przy normalnym i poprawnym wykonaniu oznaczenia, może przekroczyć wartości podane w Tablicach 3 (Wartości odtwarzalności dla Procedury A) i 4 (Wartości odtwarzalności dla Procedury B) tylko w jednym przypadku na dwadzieścia". W omawianym przypadku odtwarzalność dla próbki i próbki kontrolnej nie przekroczyła wartości podanych w Tablicy 3 ww. normy, które zgodnie ze wzorem powinno wynosić R=0,071X. Oznacza to, że w omawianym przypadku próbki [...] oraz próbki kontrolnej [...] R=3,11°C, a różnica pomiędzy ww. próbkami wynosi 0,5°C. Nie ma zatem podstaw do badania przyczyn różnic pomiędzy wynikami badań próbek oleju napędowego.
Z tego względu zarzut o niewyjaśnieniu różnic pomiędzy wynikami badań próbek organ uznał za bezzasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach zakładowych powinny spełniać wymagania jakościowe określone dla danego paliwa, ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach.
W myśl przepisu art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor może zarządzić w toku kontroli, w drodze decyzji, ograniczenie wprowadzania do obrotu, wstrzymanie wprowadzanie do obrotu lub wycofanie z obrotu produktów, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów.
Zdaniem organu w celu zapewnienia bezpieczeństwa konsumentów koniecznym było wycofanie przedmiotowego paliwa z obrotu ze względu na niespełnienie wymagań jakościowych w zakresie temperatury zapłonu (stwierdzono obniżenie temperatury zapłonu).
Należy zgodzić się z organem, że obniżona wartość temperatury zapłonu jest bezwzględnie niebezpieczna. Zbyt niska temperatura zapłonu paliwa stwarza bowiem dla wszystkich użytkowników oleju napędowego większe zagrożenie pożarowo-wybuchowe niż typowy (o właściwych parametrach) olej napędowy. Obniżona temperatura zapłonu stawarza poważne niebezpieczeństwo wybuchu par oleju (szczególnie w okresie letnim, przy wysokich temperaturach), w tym w szczególności podczas nalewania paliwa z dystrybutora do baku pojazdu.
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że organ prawidłowo uzasadnił konieczność wycofania z obrotu spornego paliwa.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej spółki, iż organ nie wyjaśnił znaczenia stwierdzonej różnicy w wyniku badania próbek kontrolnych i próbek podstawowych co stanowiło zdaniem strony naruszenie art. 7, 77, 8 k.p.a. należy wskazać, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozpiętość rejestrowanych wyników badań próbki podstawowej i kontrolnej jest bowiem dopuszczalna jeśli wyniki oscylują na górnej granicy parametrów i mieszczą się w tzw. tolerancji zwanej odtwarzalnością.
"Odtwarzalność" (czyli precyzja metody w badaniach między laboratoryjnych) jest wielkością charakteryzującą metody analityczne. Z kolei "granica odtwarzalności" jest to wartość, której z prawdopodobieństwem 95 % nie przekracza wartość bezwzględna różnicy między dwoma wynikami badania otrzymanymi w spełnionych warunkach odtwarzalności.
Ze względu na to, że w rozpatrywanej sprawie rozbieżność pomiędzy wynikami badań w zakresie temperatury zapłonu mieściła się w granicy odtwarzalności (zgodnie z pkt 13.3 normy PN-EN ISO 2719) a rozbieżność w zakresie zawartości estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME) mieściła się w granicy odtwarzalności podanej w pkt 10.3 Tablicy 1 Normy PN-EN 14078 uznać należy, iż wskazane wyżej rozbieżności - jako mieszczące się w granicy odtwarzalności (tolerancji) - nie wymagają dodatkowych wyjaśnień, co do przyczyn tych różnic.
Nie można zatem podzielić poglądu spółki B., że przyczyną różnic w wynikach badań było niewłaściwe przechowywanie pobranych próbek paliwa.
Powyższy pogląd nie znajduje także uzasadnienia w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w szczególności protokołów z badań przedmiotowych próbek, gdzie nie stwierdzono wystąpienia nieprawidłowości w zakresie ich przechowywania.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skarżącej spółki organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i zastosował właściwe przepisy prawa materialnego.
Należy podzielić pogląd organu, że wnioski dowodowe zgłoszone przez spółkę w toku postępowania administracyjnego należało oddalić.
Kwestia ewentualnej ingerencji osób trzecich w zawartość zbiorników z olejem napędowym znajdujących się w przedmiotowej stacji paliw (np. poprzez dolanie benzyny) jest prawnie obojętna dla wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie.
Ustawa o systemie monitorowania i kontrolowania paliw zabrania wprowadzania do obrotu paliw niespełniających wymagań jakościowych. W razie stwierdzenia przez organ nieprawidłowości w zakresie wymagań jakościowych produktu (w tym przypadku stwierdzono nieprawidłowość parametrów oleju napędowego), jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów organ zarządza m.in. wycofanie z obrotu wadliwej partii produktu.
Tak więc dla wydania decyzji na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nie ma znaczenia jaka była przyczyna stwierdzonej nieprawidłowości.
Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji naruszenia przepisów postępowania jak również przepisów prawa materialnego dlatego skargę spółki B. należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło