VI SA/Wa 1972/13

PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-08

Skład orzekający: Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), jeśli nie przedstawiła pełnej dokumentacji dotyczącej swojej sytuacji finansowej, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli nie wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia tego spoczywa na wnioskodawcy. Niewystarczające lub niekompletne przedstawienie dokumentacji finansowej, mimo wezwania sądu, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka B. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku z postępowaniem dotyczącym nałożenia kary pieniężnej. Spółka powołała się na trudną sytuację finansową, przedstawiając dane o kapitale zakładowym, stracie za 2014 r. i niewielkich środkach na koncie. Sąd wezwał do uzupełnienia dokumentacji, w tym rocznego sprawozdania finansowego i wyciągów z rachunków bankowych. Spółka przedstawiła jedynie część wymaganych dokumentów, nie wykazując pełnej sytuacji majątkowej. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej – B. sp. z o.o. z siedzibą w W. – przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: odmówić skarżącej – B. sp. z o.o. z siedzibą w W. – przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z 30 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka" lub "skarżąca") od wyroku z 3 września 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1972/13, oddalającego skargę Spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Strona skarżąca pismem z 14 października 2015 r. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z 22 stycznia 2016 r. Sąd odrzucił ww. zażalenie. Strona skarżąca pismem z 4 lutego 2016 r. złożyła zażalenie na ww. postanowienie z 22 stycznia 2016 r. Skarżąca w zażaleniach z 14 października 2015 r. oraz z 4 lutego 2016 r. wnosiła o przyznanie pomocy, a następnie, po wezwaniu Sądu z 26 lutego 2016 r., złożyła sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową oraz brak środków finansowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za 2014 r. zamknęła się w kwocie 413.388,68 zł. Wskazała też, że na jej rachunku bankowym znajdują się środki w kwocie 19 zł. Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przesłane przez skarżąca dokumenty okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z 25 kwietnia 2016 r. wezwano Spółkę, do nadesłania w terminie 14 dni rocznego sprawozdania finansowego spółki za 2014 r., dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. i w 2016 r. oraz wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Powyższe wezwanie doręczono skarżącej w dniu 7 maja 2016 r. Spółka przy piśmie z dnia 11 maja 2016 r. nadesłała kopię PIT-8 – zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. oraz rachunek zysków i strat za okres styczeń-luty 2016 r. Postanowieniem z 21 lipca 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżąca pismem z 28 lipca 2016 r. w ustawowym terminie złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu Spółka podniosła, że transakcje dokonywane na rachunku bankowym skarżącej są próbą ratowania Spółki, która w celu dalszego funkcjonowania musi otrzymywać pomoc finansową z zewnątrz. Skarżąca zaznaczyła, że w obecnej sytuacji finansowej wydatkowanie nawet najdrobniejszych kwot jest dla Spółki dotkliwe i może prowadzić do dotkliwych konsekwencji, w tym do likwidacji Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Mając powyższe na uwadze, należy odnotować, że z dniem 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), która wprowadziła szereg zmian w tym również w zakresie przyznawania prawa pomocy. Jednocześnie w myśl postanowień art. 2 przywołanej ustawy przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy zmieniającej stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, a w pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. W konsekwencji powyższego, w związku z wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego przed 15 sierpnia 2015 r., w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Stosownie do postanowień art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści przytoczonego przepisu wynika wprost, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy, odnotować należy, że informacje przekazane przez Spółkę we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do dokonania oceny czy skarżąca nie ma możliwości pokrycia kosztów postępowania, w związku z czym okazało się konieczne uzupełnienie przekazanych wcześniej informacji o roczne sprawozdanie finansowe spółki za 2014 r., dokument wskazujący na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. i w 2016 r. oraz wyciągi z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w tym terminie. Spółka w wyznaczonym terminie przedstawiła jedynie dokumenty wskazujące na poniesione przez nią straty w 2015 r. i 2016 r. W pozostałym zakresie Spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów ani na wystosowane wezwanie, ani wraz ze sprzeciwem od postanowienia z 21 lipca 2016 r., co powoduje, że brak jest możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy. Odnotować w tym miejscu należy, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą wydanie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy na podstawie innych przesłanek niż sytuacja materialna wnioskodawcy jest niedopuszczalne jako nieznajdujące uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 118/05). Z uwagi na niewykazanie pełnej informacji o stanie majątkowym Spółki w niniejszej sprawie niemożliwe ustalenie, czy skarżąca wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy. W związku z powyższym Sąd działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło