VI SA/Wa 199/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-06
Skład orzekający: Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową?Ratio decidendi
Spółce odmawia się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, co uniemożliwia ocenę spełnienia ustawowych przesłanek przyznania pomocy. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na problemy z płynnością finansową. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, jednak spółka nie zastosowała się do wezwania, a przesyłka z wezwaniem została zwrócona przez pocztę. W związku z brakiem wymaganych dokumentów, sąd nie był w stanie ocenić sytuacji majątkowej spółki.Rozstrzygnięcie
Odmówiono stronie skarżącej M. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym p o s t a n a w i a: odmówić stronie skarżącej M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
We wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca – M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. - wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że w chwili obecnej spółka odnotowuje znaczne problemy z płynnością finansową. Na dzień [...] maja 2015 r. strona skarżąca posiadała na rachunkach bankowych kwotę 102.405.60 zł. Zobowiązania wobec podwykonawców na dzień 13 maja 2015 r. wynosiły 1.815.503,85 zł, natomiast należności od klientów – 1.130.105,02 zł. Ponadto spółka jest winna klientom zwrot środków z tytułu faktur VAT korygujących w kwocie 44.077,66 zł. Strona skarżąca wskazała, że jej zobowiązania rosną z każdym z dniem, m.in. w związku z realizacją projektów, jednakże spółka spłaca zobowiązania podatkowe, gromadzi na subkoncie środki w celu wypłaty poborów za dany miesiąc dla pracowników, jak również przygotowuje się do spłaty kredytu obrotowego.
W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych to 618.409,33 zł, a zysk za okres styczeń-grudzień 2014 r. według bilansu wyniósł 18.192,21 zł. Ponadto skarżąca wskazała stany 11 posiadanych przez nią kont bankowych, z których wynika, że posiada na ww. kontach środki pieniężne w kwocie 89.606,95 zł.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] lipca 2015 r. wezwano skarżącą spółkę, do nadesłania w terminie 14 dni:
a/ rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2013,
b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2014 i 2015 r. np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2014 r. oraz koniec czerwca 2015 r.
c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie.
Wezwanie Sądu, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniu 14 sierpnia i 28 sierpnia 2015 r. z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił w dniu 1 września 2015 r.
Skarżąca żądanych dokumentów nie przedstawiła, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej cyt. jako p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527).
W niniejszej sprawie nienadesłanie przez stronę skarżącą na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącej uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej jest jej stan majątkowy. Wydanie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy umotywowane innymi przyczynami niż sytuacja materialna wnioskodawcy jest niedopuszczalne, ponieważ nie znajduje uzasadnienia w art. 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy (patrz; postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 118/05 – niepubl.). W związku z powyższym Sąd musi ustalić, czy ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy osoba prawna wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego strony skarżącej.
Dodatkowo podnieść należy, że wezwanie z dnia 10 sierpnia 2015 r. do nadesłania przez stronę skarżącą dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniu 14 sierpnia i 24 sierpnia 2015 r. z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił w dniu 1 września 2015 r do Sądu.
W myśl art. 73 § 1 i 2 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w wyżej wskazanym siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia (§ 3 ww. przepisu). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia ww. czternastodniowego okresu (§ 4 ww. przepisu).
W niniejszej sprawie spełniono wymóg dwukrotnego awizowana. Tym samym termin do nadesłania ww. dokumentów biegł od dnia 28 sierpnia 2015 r. i upłynął w dniu 11 września 2015 r.
Należy również podkreślić, iż dla skuteczności doręczenia w trybie określonym w art. 73 p.p.s.a. niezbędne jest zaznaczenie przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił zawiadomienie dla adresata: w skrzynce na korespondencję, na drzwiach mieszkania, w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń czy na drzwiach biura lub innego pomieszczenia (tak Bogusław Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II, str. 188, powołując się na wyrok SN z dnia 4 lipca 2002 r., I CKN 861/00, niepubl).
Na gruncie niniejszej sprawy, jak wynika z adnotacji poczynionej przez osobę doręczającą przesyłkę na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru, zawiadomienie dla adresata zostało umieszczone w drzwiach adresata.
Tym samym uznać należy, iż doręczenie w trybie art. 73 p.p.s.a. wezwania z dnia 10 sierpnia 2015 r. nastąpiło z zachowaniem kryteriów, od których spełnienia uzależniona jest jego prawidłowość
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło