VI SA/Wa 2009/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-16
Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, decydując o karze pieniężnej, gdy w trakcie postępowania zmienił się stan prawny, a organ nie uzasadnił w sposób wystarczający, dlaczego zastosował przepisy względniejsze dla strony, a nie obowiązujące w dacie orzekania? Czy organ mógł nałożyć karę pieniężną za nieokazanie zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu, jeśli ustawa nie nakłada na przedsiębiorcę obowiązku przechowywania takiego dokumentu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stosując przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie wydania decyzji pierwszej instancji zamiast przepisów obowiązujących w dacie orzekania, musi w sposób wyczerpujący uzasadnić, dlaczego nowe przepisy są mniej korzystne dla strony. Brak takiego uzasadnienia stanowi naruszenie prawa. Ponadto, organ nie może nakładać kar pieniężnych za nieokazanie zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu, jeśli ustawa nie nakłada na przedsiębiorcę obowiązku przechowywania takiego dokumentu, co potwierdza orzecznictwo NSA.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na P. Sp. z o.o. karę pieniężną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, prowadzenia pojazdów i dokumentacji. Po rozpoznaniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do WSA w Warszawie, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie przepisów, które weszły w życie po dacie naruszenia, bez odpowiedniego uzasadnienia, a także naruszenie przepisów dotyczących obowiązku okazywania zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz P. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w E. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz P. Sp. z o.o. z siedzibą w E. kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził w P. Sp. z o.o. w E., zwanej "skarżącą" kontrolę prawidłowości przestrzegania regulacji prawnych związanych z wykonywaniem transportu drogowego rzeczy i czasem pracy kierowców - za okres od 8 grudnia 2005 r. do 23 grudnia 2005 r.
Kontrola została zakończona sporządzeniem protokołu z kontroli z dnia [...] sierpnia 2006 r., podpisanym przez przeprowadzającego kontrolę oraz przedstawiciela skarżącej. Z uwagi na stwierdzone w czasie kontroli przypadki naruszenia prawa w zakresie objętym kontrolą [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w dniu 2 października 2006 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne.
Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 35.400 zł, ograniczając wysokość wymienionej kary do 30.000 zł, z tytułu następujących naruszeń prawa:
1. przekroczenia w ośmiu przypadkach maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do 1 godziny - uchybienie to jest sankcjonowane karą pieniężną w kwocie 150 zł oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę 200 zł - co stanowi łącznie kwotę 9200 PLN (art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8, art. 92 ust. 4 oraz Ip. 10.4. lit. a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym).
2. skrócenia w trzynastu przypadkach dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę, co zagrożone jest karą pieniężną w kwocie 100 zł i 200 zł, a zatem łączna kara z tego tytułu wynosi 8500 PLN (art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8, art. 92 ust. 4 oraz Ip. 10.2. lit. a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym.) Nakładając powyższe kary organ stwierdził, iż strona w przedstawionych wyjaśnieniach nie ustosunkowała się do powyższych nieprawidłowości.
3. nieokazania 3 wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie za okres: 18 grudnia 2005 r. i 19 grudnia 2005 r. - kierowca J. B. oraz 18 grudnia 2005 r. kierowca S. R. - za każdy dzień, co zagrożone jest karą pieniężną w kwocie 500 zł za każde naruszenie, a łącznie 1500 PLN (art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8, art. 92 ust. 4 oraz Ip. 11.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym). Według ustaleń organu skarżąca nie okazała wspomnianych wykresówek podczas kontroli, mimo żądania kontrolującego. W wyjaśnieniach złożonych w trakcie postępowania skarżąca stwierdziła, że wskazane okresy były okresami, w których kierowcy nie wykonywali żadnych przejazdów. Na potwierdzenie złożyła zwolnienie lekarskie dla kierowcy S. R. za okres od 5 grudnia 2005 r. do 12 grudnia 2005 r., a za pozostałe okresy zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu. Organ stwierdził, iż doszło do naruszenia przepisu art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370), stosownie do którego przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki, ułożone w odpowiednim porządku, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek, kopie wykresówek. Wykresówki są okazywane lub przekazywane na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Według ustaleń organu w okresie objętym kontrolą skarżąca nie okazała w prowadzonym postępowaniu wymaganych wykresówek zaś okazanie wykresówki lub zaświadczenia winno nastąpić w trakcie czynności kontrolnych przedsiębiorstwa.
4. wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie i psychologiczne. Organ stwierdził brak badań psychologicznych u kierowców A. Ł. i Z. M.. Powyższe nieprawidłowości naruszają art. 39e ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym co jest penalizowane karą pieniężną w wysokości 500 zł. za brak każdego badania, zatem łącznie kwotą 1000 PLN. Organ odrzucił argumentację strony, która brak badań wyjaśniła sezonem urlopowym u lekarzy i niemożliwością przeprowadzenia badań w normalnym terminie.
5. okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - w przypadku kierowcy J. B. 10 wykresówek, S. R. 9 wykresówek, J. P. 7 wykresówek, K.S. 2 wykresówek. Organ stwierdził, ze nieprawidłowości powyższe naruszają art. 15 ust. 1, 2, 6 rozporządzenia Rady EWG 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym zgodnie, z którym jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu, kierowca nie jest w stanie używać urządzenia rejestrującego wówczas stosowne okresy aktywności nanosi ręcznie, automatycznie lub w inny sposób, czytelnie i bez zabrudzenia wykresówki. Powyższa nieprawidłowość jest zagrożona karą pieniężną w kwocie 500 zł za każdą wykresówkę czyli łącznie 14000 PLN (art. 92 ust. 1 pkt 2, art. 92 ust. 4 oraz Ip. 11.4.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym). Organ odrzucił wyjaśnienia strony zgodnie, z którymi kierowcy nie dokonywali stosownych zapisów z powodu błędnego pouczenia na szkoleniach
6. nieuzasadnionego użycia kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu - kierowca J. B. dwa przypadki, kierowca S. R. cztery przypadki - za każdy dzień 200 zł czyli łącznie 1200 PLN (art. 92 ust. 1 pkt 2, art. 92 ust. 4 oraz Ip. 11.2.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym). Organ stwierdził, iż użycie dwóch tarcz w ciągu jednego okresu prowadzenia pojazdu narusza art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85.
Organ na podstawie art. 92 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy ograniczył wysokość kary do 30.000 PLN (suma kar cząstkowych wynosiła 35.400 PLN).
W odwołaniu skarżąca zarzuciła decyzji naruszenia art. 6 k.p.a. polegające na niewłaściwej interpretacji przepisów oraz nieprawidłowej analizie zebranego materiału dowodowego. W uzasadnieniu wskazała, iż zaskarżona decyzja w sposób nie dość precyzyjny i nasuwający wątpliwości określa za jakie przewinienia wymierzono kary. Zarzuciła organowi błędną interpretację rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 oraz rozporządzenia Rady EWG 3820/85 w związku z czym zmaksymalizowno kary za poszczególne naruszenia. Podniosła, iż organ z jednej strony karze stronę za skrócenie odpoczynku dobowego z drugiej przy przekroczeniu okresów jazdy dziennej sumując te okresy uznaje, iż kierowca nie odebrał jakiegokolwiek odpoczynku. Wskazała, że żaden przepis nie nakazuje skarżącej gromadzenia zaświadczeń oraz przechowywania ich blisko pół roku po dacie faktycznego przewozu. Odnosząc się do zarzutu nieodnotowywania na wykresówkach pełnych okresów dotyczących aktywności kierowcy podniosła, iż obowiązek rejestrowania wykresówek przestaje istnieć w przypadku niepozostawania kierowcy do dyspozycji pracodawcy, bowiem poza miejscem pracy pracodawca nie ma możliwości dokonania kontroli, czy kierowca prawidłowo wypełnia wykresówkę. Wskazała, iż w tej sytuacji za naruszenie ponosi winę jedynie kierowca. Zakwestionowała legalność używanego przez organ do odczytywania zapisów wykresówek przyrządu pomiarowego. Wskazała na przekroczenie przez organ terminów przewidzianych procedurą administracyjną na załatwienie sprawy.
W następstwie odwołania skarżącej decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. Odnosząc się do zarzutów strony wskazał, iż w przypadku naruszeń skrócenia dziennego czasu odpoczynku oraz przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia zastosował obowiązujące w chwili popełnienia ww. naruszeń rozporządzenia Rady EWG 3820/85 nie zaś rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 marca 2006 r., które weszło w życie w dniu 11 kwietnia 2006 r. a więc obowiązywało w dniu orzekania w II instancji. Podniósł, że skrócenie odpoczynku dziennego powoduje zliczenie czasu pracy kierowcy zaś nie mógł zastosować art. 12 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, który dopuszcza możliwość nieprzestrzegania norm czasu pracy ponieważ kierowcy nie odnotowali na wykresówkach przyczyn ich nieprzestrzegania, do czego byli zobowiązani zapisami powyższego rozporządzenia. Organ wskazał, iż w przypadku braku zapisów aktywności kierowców na tarczach tachografu, to przedsiębiorca ponosi, na zasadzie ryzyka pracodawcy, odpowiedzialność za działanie osób, którymi przy wykonywaniu działalności się posługuje.
W obszernej skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca zarzuciła:
– naruszenie prawa materialnego,
– zastosowanie sankcji finansowych odnoszących się do błędnie ustalonego stanu faktycznego,
– naruszenie art. 11 w nawiązaniu do art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie stanowiska przedstawionego w trakcie postępowania bez merytorycznego uzasadnienia,
– naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez zastosowanie celowej wykładni przepisów w oparciu o interpretację sprzeczną z obowiązującym prawem,
– naruszenie art. 35 § 1 k.p.a. bez podania przyczyny zwłoki.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca wywodziła jak w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zarzuciła organowi naruszenie art. 7, 77 k.p.a. polegające na niedokonaniu pełnych ustaleń okoliczności stwierdzonych naruszeń. Wskazała, iż kontrolujący podczas kontroli oparli swe ustalenia jedynie o wykresówki, tymczasem na kartach dziennych można było znaleźć zapisy dotyczące przyczyn popełnienia większości wykroczeń, za które kierowca ani przedsiębiorca nie ponoszą w myśl art. 12 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006. Podniosła, że organ nie dokonał oceny prawnej ani merytorycznej sprawy pod kątem zastosowania art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Skarżąca podtrzymała wcześniejszy zarzut, iż może ona kontrolować prawidłowość wypełnienia wykresówki jedynie gdy kierowca znajduje się do jej dyspozycji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w pełni stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Według ugruntowanych w orzecznictwie i doktrynie poglądów organ II instancji powinien oceniać sprawy według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeżeli przepisy prawa materialnego ulegają zmianie w czasie między wydaniem decyzji w I instancji, a rozpoznaniem odwołania, organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego. W takiej sytuacji niezbędny jest przepis przejściowy, który stanowi, że do spraw będących w toku mają być w dalszym ciągu stosowane przepisy dotychczasowe (wyrok NSA z 24 marca 2003 r. II SA 2057/01, LEX Nr 121774).
W niniejszej sprawie organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 11 kwietnia 2007 r. a więc w czasie między wydaniem decyzji w I instancji, a rozpoznaniem odwołania, weszło w życie rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. uchylające m.in. rozporządzenie Rady EWG 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. i naruszenie jego przepisów, stanowiło podstawę do nałożenia kary pieniężnej na skarżącą przez organ I instancji. Organ podniósł, że wprawdzie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 561/2006 powinno, na etapie postępowania odwoławczego, jako obowiązujące w chwili orzekania, zgodnie ze wskazaną powyżej zasadą, znaleźć zastosowanie, to jednak mając na uwadze, iż przepisy obowiązujące w chwili naruszenia, były dla strony skarżącej względniejsze postanowił w przedmiotowej sprawie zastosować przepisy dotychczas obowiązujące, tj. rozporządzenie Rady EWG 3820/85.
W ocenie Sądu uznać należy za dopuszczalne zastosowanie w decyzji odwoławczej, w drodze wyjątku od wskazanej powyżej zasady, przepisów obowiązujących w dacie naruszenia nie zaś przepisów obowiązujących w dacie orzekania w II instancji, przy założeniu, że są one względniejsze dla strony skarżącej. Należy jednak wskazać, iż takie rozstrzygnięcie należy właściwie uzasadnić, tego zaś organ odwoławczy, zdaniem Sądu, nie uczynił.
W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 561/2006 brak jest przepisów intertemporalnych pozwalających na zastosowanie przez organ odwoławczy do spraw będących w toku przepisów uchylonego ww. aktem rozporządzenia Rady EWG 3820/85. W takiej sytuacji zastosowanie w postępowaniu odwoławczym przepisów wcześniejszych, a już nie obowiązujących, możliwe jest tylko w sytuacji, gdy organ odwoławczy stwierdzi, iż przepisy wcześniej obowiązujące są dla strony korzystniejsze. Należy bowiem wskazać, iż strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji wynikających ze zmiany stanu prawnego w trakcie trwania postępowania administracyjnego, w sytuacji kiedy korzysta z zapewnionych jej ustawowo środków weryfikacji wydanego w I instancji aktu prawnego w postaci odwołania od tego rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji odwoławczej w oparciu o nowe mniej korzystne dla strony przepisy, które weszły w życie po wydaniu decyzji w I instancji, rodziłoby konsekwencji w postaci naruszenia fundamentalnej zasady prawa administracyjnego tj. zakazu wydania przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść strony odwołującej się (zakaz reformationis in peius). Zastosowanie jednak tej instytucji, rozumianej jako wyjątku od ogólnej zasady, powinno być w sposób nie budzący wątpliwości uzasadnione przez organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu.
W sprawie niniejszej Główny Inspektor Transportu Drogowego jako organ odwoławczy dla uzasadnienia zastosowania w zaskarżonym rozstrzygnięciu przepisów rozporządzenie Rady EWG 3820/85, które obowiązywało w chwili stwierdzenia naruszeń oraz wydania w dniu [...] listopada 2006 r. decyzji w I instancji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nie zaś rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, które obowiązywało od dnia 11 kwietnia 2007 r., a więc także w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy, podał fakt, iż przepisy te są względniejsze dla strony. Uzasadnienie zaś tego stwierdzenia ograniczył jedynie do zacytowania stosownych przepisów obu aktów prawnych. Zastosowanie przepisów, które obowiązywały w dacie wydania decyzji w I instancji, a nie obowiązują w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy, jako względniejszych dla strony jest wprawdzie, jak wskazano powyżej, dopuszczalne, jednakże wymaga od organu szczegółowego uzasadnienia. Organ nie może się w tej sytuacji ograniczyć jedynie do zacytowania przepisów obu aktów. Jego obowiązkiem jest szczegółowe i jednoznaczne doprecyzowanie w jakim zakresie przepisy już nieobowiązujące w stosunku do aktualnie obowiązujących są korzystniejsze dla strony skarżącej. Musi wykazać z czego wynika jego przekonanie, iż rozstrzygnięcie na podstawie nowych przepisów byłoby dla strony mniej korzystne i naruszałoby zasadę reformationis in peius. Tylko bowiem dokonana pod takim kątem ocena obu aktów przez organ, która znaleźć powinna wyraz w treści uzasadnienia, pozwalałaby na ocenę przez Sąd czy zasadne było odstąpienie przez organ od ogólnej zasady stosowania w trakcie orzekania aktualnego stanu prawnego na rzecz stosowanej w drodze wyjątku instytucji orzekania na podstawie przepisów względniejszych dla strony.
Sąd w pełni podziela także argumentację zawartą w skardze, trafnie zarzucającą organowi odwoławczemu naruszenie prawa, poprzez brak rozpoznania sprawy z punktu widzenia przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99 poz. 661). Przepis ten wszedł w życie w dniu 20 czerwca 2007 r., a więc przed datą wydania zaskarżonej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, przepis art. 3 pkt 4 lit. b wspomnianej noweli nie był objęty przepisami przechodnimi. Zatem, w odniesieniu do powołanego wyżej przepisu ma zastosowanie zasada bezpośredniego jego zastosowania, także do stanu faktycznego sprzed wejścia w życie tego przepisu, tym bardziej w sytuacji, gdy przepis ten jest korzystniejszy dla strony postępowania administracyjnego w porównaniu do poprzedniego stanu prawnego. W takim zakresie organ sprawy nie rozpoznał co czyni uzasadnionym zarzut naruszenia art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a.
Na tle sprawy wyłania się również istotna kwestia, czy w czasie kontroli w przedsiębiorstwie organ mógł zasadnie domagać się od przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy okazania, obok wykresówki, również zaświadczeń o nieprowadzeniu w danym dniu pojazdu przez kierowcę, pod rygorem nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w Ip. 11.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Przepis ten wskazuje na taką możliwość. W świetle bowiem tego przepisu, o czym była już mowa, zagrożone jest karą pieniężną w kwocie 500 zł za każdy dzień nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.
Powyższa regulacja niejako wymusza na przedsiębiorcy wykonującym transport drogowy obowiązek przechowywania, obok wykresówek, co nie jest kwestionowane, także wspomnianych spornych zaświadczeń. W obowiązujących przepisach prawa brak jest jednakże wyraźnie takiego obowiązku po stronie wspomnianego przedsiębiorcy w odniesieniu do dokumentu (zaświadczenia) o nieprowadzeniu w danym dniu pojazdu przez kierowcę. I tak, ustawa o transporcie drogowym w art. 39L ust. 1 pkt 3, precyzując dokumenty jakie obowiązany jest przechowywać przedsiębiorca wykonujący transport drogowy, nie wymienia zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę. Takiego obowiązku nie nakłada na przedsiębiorcę również ustawa o czasie pracy kierowców. Natomiast na mocy art. 14 ust. 2 powołanego rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym obowiązek przechowywania ograniczony jest zasadniczo do wykresówek. Innymi słowy, nie ma, przynajmniej dostatecznie sprecyzowanego normatywnie, obowiązku przechowywania przez przedsiębiorcę zaświadczeń o nieprowadzeniu danego dnia pojazdu przez kierowcę. W świetle wyroku NSA z 4 lipca 2007 r., I OSK 1144/06, pracodawca nie ma obowiązku przechowywania, a tym samym okazania organowi kontroli zaświadczeń potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu, a zatem nie ma podstaw do nałożenia z tego tytułu kary pieniężnej. Sąd w niniejszej sprawie podziela to stanowisko.
Nie jest jednak uzasadnionym zarzut niezastosowania przez organ przepisu art. 12 powołanego rozporządzenia Rady EWG nr 3820/85 dla usprawiedliwienia odstąpienia od norm czasu pracy kierowcy. Jak to trafnie ustaliły organy skarżąca nie zastosowała się do wstępnych wymogów proceduralnych jakie są wymagane dla powołania się na okoliczności wskazane w omawianym przepisie. W myśl tego przepisu kierowca musi bowiem podać rodzaj i powód odstąpienia od rejestracji w wykresówce przyrządu kontrolnego lub w swojej karcie dziennej. W każdym zaś razie skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek dla niezastosowania się do obowiązujących przepisów w zakresie przestrzegania przez kierowcę czasu pracy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 po myśli art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło