VI SA/Wa 2012/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 2008 r., którą organ ten, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art.20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity - Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.) oraz art. 268a k.p.a., cofnął M. R. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W świetle powołanego wyżej przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 tej ustawy. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy przewiduje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Stosownie natomiast do art. 20 ustawy, cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni (...) następuje w drodze decyzji administracyjnej. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu [...] lutego 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia M. R. pozwolenia na broń palną myśliwską. Podstawą wszczęcia ww. postępowania stanowiły informacje zawarte w centralnej bazie Krajowego Systemu Informacji Policji. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że M. R. zwany dalej skarżącym, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w R.z dnia [...] stycznia 2008 r., sygn. akt [...] (k. 75 akt administracyjnych) został uznany winnym popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k., tj. tego, że w dniu [...] stycznia 2008 r., około godz. [...] w R.na ulicy P. prowadził samochód osobowy marki [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości 2,24 promila alkoholu etylowego w wydychanym powietrzu na urządzeniu alcomat. Za powyższy czyn Sąd Rejonowy w R.wymierzył skarżącemu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny 50 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na 20 zł. Wykonanie kary pozbawienia wolności zawieszono na okres 2 lat. Ponadto wobec skarżącego orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 lat jak również świadczenie pieniężne w kwocie 1000 zł na rzecz S. w K.. Sąd orzekł także podanie wyroku do publicznej wiadomości przez okres miesiąca. Do wyroku dołączono m.in. notatkę urzędową sporządzoną przez funkcjonariuszy Policji (k. 74 akt administracyjnych), z której wynika iż wobec skarżącego podczas zatrzymania w dniu [...] stycznia 2008 r. użyto środków przymusu bezpośredniego ze względu na jego agresywne zachowanie. Ponadto do organu wpłynęły pisma Polskiego Związku Łowieckiego oraz Koła Łowieckiego [...] w R. zawierające pozytywne opinie o skarżącym (k. 45-46 akt administracyjnych). Uzyskano także z Komisariatu Policji w R. pozytywną opinię o skarżącym w miejscu jego zamieszkania (k. 62 akt administracyjnych). Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 2008 r. cofnięto M. R. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Zdaniem organu I instancji skarżący decydując się na jazdę samochodem w stanie nietrzeźwości 2,24 promila alkoholu etylowego w wydychanym powietrzu, dowiódł o braku poszanowania dla życia i zdrowia swojego oraz innych osób. Okoliczność powyższa świadczy o wysokim stopniu nieodpowiedzialności skarżącego oraz lekceważącym podejściu do obowiązujących go przepisów nałożonych jako posiadaczowi uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym. Tym samym utracił wiarygodność co do przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji, w szczególności przepisów dotyczących bezpiecznego jej używania i posiadania. Skoro bowiem skarżący będąc pod wpływem alkoholu nie kontrolował swego zachowania wsiadając za kierownicę pojazdu - nie może gwarantować, że nie użyje broni niezgodnie z jej przeznaczeniem. W ocenie organu powyższe, a w szczególności brak roztropności strony w zakresie swojego postępowania po spożyciu alkoholu, wskazuje, że zasadne jest zaliczenie jej do grona osób, co do których istnieje obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skarżący nie daje gwarancji, że w takim stanie nie sięgnie po broń. W ocenie organu powyższego nie zmienia pozytywna opinia z miejsca zamieszkania skarżącego oraz wypowiedzi koła łowieckiego i Polskiego Związku Łowieckiego wskazujące na odpowiedzialne i zgodne z zasadami bezpieczeństwa obchodzenie się z bronią myśliwską. Organ wskazał, iż w związku z dokonanym czynem ustalono, iż skarżący charakteryzuje się brakiem poczucia odpowiedzialności, ignorancją i lekceważeniem obowiązujących zasad, brakiem poszanowania dla dóbr powszechnie uznanych-za szanowane i chronione, jakimi są zdrowie i życie. M. R. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc o uchylenie ww. decyzji w całości i umorzenie postępowania I instancji ewentualnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji poprzez zaliczenie go do kręgu osób wymienionych w ww. przepisach w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalają na uznanie, iż istnieje obawa, że użyje on broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem skarżącego jednorazowy fakt spożycia alkoholu, poza przypadkami uzależnienia, nie może być przesłanką pozwalającą stwierdzić, iż w tym stanie dana osoba użyje broni. Ponadto postawił zarzut, iż w uzasadnieniu decyzji organ I instancji użył przesłanek pozaustawowych wskazując, iż doszło do utraty jego wiarygodności w sytuacji, gdy ustawa nie przewiduje takiej przesłanki. Obawa użycia broni w sposób wskazany w art. 15 ust. 1 pkt. 6 cytowanej ustawy musi być uzasadniona i realna Skarżący zarzucił także organowi, iż wziął pod uwagę wyłącznie okoliczności obciążające tj. fakt skazania prawomocnym wyrokiem, a pominął inne okoliczności. Wskazywał, iż pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej posiada od 2000 r. i przez ten okres nie popełnił żadnego przewinienia łowieckiego, czego dowodem jest opinia wystawiona przez jego macierzyste koło łowieckie. Powołał się ponadto na szczególny charakter jego pracy zawodowej (jest górnikiem strzałowym i konwojentem materiałów wybuchowych), która wiąże się z wykazaniem takich cech charakteru jak rozwaga i ostrożność, a w której nigdy nie postąpił w sposób, który mógłby podważyć zaufanie pracodawcy do niego. Podniósł także, iż pozytywnie świadczy o nim omawiany wyrok Sądu w R., ponieważ wymierzając karę z warunkowym wykonaniem jej zawieszenia uznano. iż dotychczasowy tryb jego życia i warunki osobiste gwarantują, że nie będzie dążył do powrotu do przestępstwa Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podniósł, iż przepisy omawianej ustawy nie warunkują cofnięcia pozwolenia na broń (lub odmowy jego wydania) od popełnienia (lub zarzutu popełnienia) jakiegokolwiek przestępstwa przy użyciu broni. Druga część art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy jest jedynie wytyczną interpretacyjną wskazującą, w jakich szczególnie sytuacjach zachodzi obawa, o której mowa w tym przepisie. Katalog określonych w nim okoliczności, w tym przestępstw uzasadniających tę obawę nie jest więc zamknięty. W ten sposób ustawodawca przyznał organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń prawo do rozszerzenia kręgu przesłanek wzbudzających tę obawę także o skazanie lub podejrzenie (oskarżenie) o popełnienie innych przestępstw. Komendant Główny Policji dodatkowo wskazał iż organy nie zostały zobowiązane przepisami omawianej ustawy do udowodnienia, iż faktycznie posiadacz pozwolenia na broń posłużył się lub użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wystarczające jest bowiem samo domniemanie takiego zachowania, którego podstawą może być fakt skazania lub podejrzenia (oskarżenia) o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na jego rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych, a zatem wykluczającego możliwość posiadania broni nawet, gdy jest ono jednorazowe, a inne zebrane w postępowaniu dowody korzystnie o takiej osobie świadczą. Organy Policji przyjęły więc, iż do przesłanek nakazujących je cofnąć należy zaliczyć m. in. przestępstwo z art. 178 a § 1 kk, tj. przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, ze względu na wysoki stopień szkodliwości tego przestępstwa, jego ewentualne następstwa (zagrożenie dla życia i zdrowia nie tylko sprawcy, ale także innych uczestników ruchu drogowego), umyślność czynu - sprawca świadomie godzi się na popełnienie przestępstwa, a także na ewentualne jego skutki, np. śmierć lub kalectwo ludzi lub uszkodzenie mienia. Sprawca takiego przestępstwa charakteryzuje się rażącą nieodpowiedzialnością i brakiem wyobraźni co do następstw swego działania spowodowanych brakiem samokontroli, wynikającej ze spożycia alkoholu. Wskazano, iż w przedmiotowej sprawie skarżący ponad czterokrotnie przekroczył wskazany w art. 115 § 16 k.k. próg nietrzeźwości, ponieważ stężenie alkoholu w wydychanym przez niego powietrzu wyniosło 2,24 promila, dodatkowo po zatrzymaniu do kontroli zachował się agresywnie, co spowodowało, że funkcjonariusze musieli wobec niego użyć środków przymusu bezpośredniego. Zdaniem organu, w związku z powyższym, powinna mieć odebrane prawo do posiadania broni, albowiem innemu rozstrzygnięciu sprawy przez organy Policji sprzeciwia się bowiem interes społeczny, któremu pierwszeństwo - poprzez obligatoryjną dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji - przyznał sam ustawodawca. Organ nadmienił, iż nawet pozytywna opinia o skarżącym w miejscu zamieszkania i wśród myśliwych, jak również zgodne z przepisami przechowywanie broni nie dają podstaw do zachowania skarżącemu pozwolenia na broń. M. R. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości, powtarzając zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo podniósł, iż na istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego może wskazywać sposób działania sprawcy wskazujący na takie cechy jak agresja, gwałtowność, brak opanowania, skłonność do nieposzanowania interesów osób trzecich (wyrok NSA dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 141/07 ). Ustawa o broni amunicji wymienia przykładowy katalog przestępstw, w przypadku których w szczególności należy cofnąć pozwolenie na posiadanie broni. Skarżący nie popełnił żadnego z wymienionych przestępstw. Zdaniem skarżącego organy administracji wychodząc zatem poza wskazany przykładowy katalog ustawowy, uznały jakoby z urzędu, że skazany za jakiekolwiek przestępstwo może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Twierdzenie to uznać należy za bezpodstawne, ponieważ skarżący nie wykazywał skłonności do agresji czy nadpobudliwości. Odnosząc się do faktu, iż organ II instancji wziął również pod uwagę jako okoliczności obciążające ewentualne następstwa popełnionego przez skarżącego przestępstwa, wskazał, iż żadne następstwa nie miały miejsca, a zatem rozważania organu mają charakter czysto hipotetyczny. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6. Natomiast stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Sformułowanie art. 18 ust. 1 "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne. Oznacza ono obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych art. 15 ust. 1-6. Zdaniem Sądu w przypadku skarżącego zaistniała przesłanka przewidziana w pkt 6 ust.1 art. 15 ustawy. W świetle cytowanych przepisów uzasadniona obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego przez skarżącego posiadającego pozwolenie na broń wynikała z faktu uprzedniego skazania go prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo określone w art.178a § 1 kodeksu karnego oraz okoliczności związanych z popełnionym przestępstwem. Fakt skazania skarżącego M. R. wyrokiem karnym w niniejszej sprawie jest bezsporny. Skarżący skazany został wyrokiem Sądu Rejonowy w R. z dnia [...] stycznia 2008 r., za przestępstwo określone w art.178a § 1 k.k. polegające na tym, iż skarżący dniu [...] stycznia 2008 r. kierował samochodem osobowym marki [...] będąc w stanie nietrzeźwości. Ponadto wskazać należy, że skarżący posiadał 2,24 promila alkoholu we krwi, a w myśl art. 115 § 16 k.k. stan nietrzeźwości zachodzi, gdy stężenie alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila w wydychanym powietrzu lub prowadzi do stężenia przekraczającego te wartości, a zatem skarżący przekroczył więc ponad 4-krotnie próg trzeźwości. Trafnie zatem organ II instancji podniósł w zaskarżonej decyzji, iż świadczy to o lekceważącym podejściu skarżącego do porządku prawnego i stwarza domniemanie, iż w taki sam sposób może potraktować zasady bezpieczeństwa posiadania broni.. Na lekceważenie zasad porządku prawnego wskazuje także fakt, iż przy zatrzymaniu skarżącego, ze względu na jego agresywne zachowanie, funkcjonariusze Policji użyli środków przymusu bezpośredniego. Skarżący nie tylko więc nie przestrzegał obowiązującego prawa, ale w czasie zajścia, za które następnie został skazany, zachowywał się w sposób groźny, agresywny i nieopanowany. Osoba o takich cechach charakteru stwarza realne niebezpieczeństwo użycia broni w sposób wskazany w art.. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej. Powyższy pogląd znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie, w tym w cytowanym przez skarżącego w skardze wyroku NSA dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 141/07. Zdaniem Sądu organy Policji, badając stan faktyczny sprawy, trafnie przyjęły, iż skarżący dopuszczając się popełnienia wskazanego przestępstwa, za które został skazany prawomocnym wyrokiem, we wskazanych okolicznościach, tj. pijąc świadomie duże ilości alkoholu, 4-krotnie przekroczył próg trzeźwości i kierował samochodem osobowym w tym stanie, należy do katalogu osób o których mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skarżący wobec rodzaju naruszenia prawa oraz okoliczności w których się jego dopuścił nie daje gwarancji, iż nie użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dopuścił się bowiem w okolicznościach wskazujących na lekceważenie zasad porządku publicznego czynu godzącego bezpośrednio w ochronę tegoż porządku, za który to czyn został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu. Podkreślić należy, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jedynie przykładowo wymienia - jako okoliczność budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego – prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazuje na to użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności skazanym (...)". Zatem katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty (niewyczerpujący). Czyn objęty przepisem art. 178 a § 1 k.k., usytuowany jest wprawdzie w rozdziale XXI k.k., zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji", jednak przedmiotem ochrony tego przepisu jest życie i zdrowie człowieka. Tego rodzaju zachowanie (tj. prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości) często wywołuje tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwo ludzi. Niewątpliwie broń jest towarem szczególnie reglamentowanym; a dostęp do jej posiadania ograniczony jest przepisami ustawy o broni i amunicji. Broń nie może bowiem stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, a zagrożenie takie niewątpliwie występuje w przypadku posługiwania się bronią przez osobę, która ma nad nią ograniczoną kontrolę, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub odurzenia. Dopuszczenie się przez skarżącego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (okoliczność stwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu), przy wysokim stężeniu alkoholu w jego organizmie oraz wynikającej z pism skarżącego braku świadomości naganności swojego postępowania oraz skutków jakie mogło ono spowodować, rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie może on korzystać z posiadanej broni, czyli w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ponadto, co podkreśla się w orzecznictwie, "kwestia posiadania broni palnej, z uwagi na skutki - często nieodwracalne - jakie powoduje jej użycie, ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni "w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2003.01.14 sygn. akt III SA 1173/01 LEX nr 126764). Ponadto organy, badając stan faktyczny sprawy słusznie przyjęły, odnosząc się do zawartych w aktach administracyjnych opinii oraz zarzutów skarżącego, iż pozytywne postrzeganie strony w miejscu zamieszkania, przez kolegów myśliwych i przełożonego, jak również zgodne z przepisami przechowywanie broni nie eliminuje faktu, ze skarżący dopuścił się czynu przestępczego i to o znacznym stopniu szkodliwości, bowiem jego następstwa mogły mieć tragiczne skutki. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.