VI SA/Wa 2016/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy syn zmarłego ubezpieczonego ma interes prawny do zaskarżenia postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, jeśli postanowienie to było adresowane do zmarłego?Ratio decidendi
Syn zmarłego ubezpieczonego nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, ponieważ postępowanie to dotyczyło wyłącznie osoby zmarłego i nie kształtuje praw ani obowiązków skarżącego. Brak jest związku między zaskarżonym rozstrzygnięciem a własnym, indywidualnym interesem prawnym skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący A. D. wniósł skargę na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej jego zmarłego ojca, T. D., podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Skarżący załączył akt zgonu ojca i argumentował, że ojciec z powodu choroby nie mógł samodzielnie wysyłać korespondencji. Sąd zauważył, że postępowanie administracyjne dotyczyło wyłącznie osoby zmarłego T. D. i nie kształtuje praw ani obowiązków skarżącego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA z uwagi na brak interesu prawnego skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2013 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym postanawia: odrzucić skargę.
A. D. (dalej też jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2013 roku nr [...]. Zaskarżonym postanowieniem, którego adresatem był ojciec skarżącego T. D., Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], ustalającej, że T. D. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 30 września 2011 r.
Do skargi A. D. załączył kopię odpisu skróconego aktu zgonu T. D. wystawionego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w P., z którego wynika, iż T. D. zmarł w dniu 24 maja 2013 r. w P..
W uzasadnieniu skargi A. D. nie zgodził się ze stanowiskiem organu, w myśl którego ojciec skarżącego mógł swobodnie wysyłać korespondencję, wskazując, iż jego ojciec z powodu choroby [...] znajdował się w stanie wymagającym bezpośredniej pieczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 724/13 ze skargi T. D. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2013 roku nr [...], które jest przedmiotem zaskarżenia również w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 września 2013 roku umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w związku ze śmiercią T. D.. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Zaskarżonym postanowieniem Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ustalającej, że T. D. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej. Postępowanie administracyjne dotyczy więc ustalenia okoliczności związanych wyłącznie z osobą skarżącego, który winien mieć możliwość dokładnego wskazania na jego zdaniem istotne zdarzenia, mające wpływ na ukształtowanie jego sytuacji prawnej. Jest to tym bardziej istotne, że w orzecznictwie akcentuje się wyraźnie, że w toku takiego postępowania organ powinien zawsze brać pod uwagę wszystkie zgromadzone w sprawie dowody, które pozwolą na ustalenie faktycznej sytuacji zainteresowanego. Rozstrzygnięcie organu zapadłe we wskazanym powyżej przedmiocie związane jest zatem wyłącznie z osobą T. D., kształtuje tylko jego indywidualną sytuację i nie dotyczy interesu prawnego innych osób. Tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w toku postępowania administracyjnego, którego przedmiot jest ściśle związany z osobą, której dotyczy, a zatem pozostaje w związku wyłącznie z interesem prawnym zmarłego i jako nie podlegający dziedziczeniu ani zbyciu, nie przechodzi na jego następców prawnych.
W tym kontekście skarga A. D. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2013 roku nr [...], którego adresatem był ojciec skarżącego T. D., podlega odrzuceniu z uwagi na brak interesu prawnego skarżącego we wniesieniu skargi.
Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny.
Legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, a to oznacza, że ze skargą może wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a bezczynnością organu administracji publicznej. Musi to być interes własny, indywidualny i wynikający z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Osoba, która nie ma interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przytoczyć w tym przedmiocie należy rozważania poczynione przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 czerwca 2011 r. (II GSK 662/10), gdzie wskazano miedzy innymi, że interes prawny wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu i pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną tegoż podmiotu, przy czym interes prawny musi dotyczyć go bezpośrednio (wyrok NSA z 2 czerwca 1998 r., IV SA 2164/97, wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1998 r., II SA 1351/98).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż adresatem zaskarżonego postanowienia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2013 roku nr[...], był ojciec skarżącego T. D. a zapadło ono w ramach postępowania administracyjnego mającego na celu ustalenie, czy T. D. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Postępowanie to odnosi się zarazem wyłącznie do okoliczności związanych tylko z osobą T. D.. Brak jest tym samym związku między zaskarżonym przez A. D. rozstrzygnięciem organu w powyższym zakresie a chronionym przez przepisy prawa materialnego jego własnym, indywidualnym interesem prawnym. Zaskarżone postanowienie nie nakłada bowiem na skarżącego A. D. żadnego obowiązku ani też nie przyznaje mu żadnych uprawnień.
Również w cytowanym postanowieniu z dnia 16 września 2013 roku umarzającym postępowanie ze skargi T. D. Sąd podkreślił, iż nie było możliwe zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na niemożność zaistnienia przesłanki określonej w art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – tj. zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego.
W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż A. D. nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2013 roku nr[...], którego adresatem był ojciec skarżącego T. D.. Zgodnie natomiast z przyjętym w orzecznictwie stanowiskiem odrzucenie skargi jest możliwe w przypadku oczywistego braku interesu prawnego po stronie skarżącego, co w ocenie Sądu ma miejsce w niniejszej sprawie.
W związku z powyższym skarga jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p. p. s. a. podlega odrzuceniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło