VI SA/Wa 2017/14
WyrokWSA w Warszawie2014-12-08
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Andrzej Czarnecki, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kary pieniężne nałożone na podstawie przepisów, które w dniu kontroli nie obowiązywały, mogą być uznane za zasadne?Ratio decidendi
Kary pieniężne nałożone na podstawie przepisów, które w dniu kontroli nie obowiązywały, są niezgodne z prawem. Sąd administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednich orzeczeniach dotyczących tej samej sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na E. J. za naruszenie przepisów o transporcie drogowym podczas kontroli drogowej w dniu 2 stycznia 2007 r. Organy administracji nałożyły kary, powołując się m.in. na przepisy, które weszły w życie dopiero 3 stycznia 2007 r. Skarżący kwestionował zasadność nałożonych kar, podnosząc m.in. zarzut stosowania przepisów, które nie obowiązywały w dacie kontroli.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Protokolant: ref. staż. Piotr Czyżewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2014 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.), art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3, art. 14 ust. 1, art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 20 ust. 1 i 1a, art. 39 a, art. 39 k, art. 39 m, art. 87 art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz lp. 1.2, 1.7, 1.8.1, 1.8.4, 2.1, 11.2.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 5 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r., o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2006 r., Nr 235, poz. 1701), art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób (Dz. U. Nr 141, poz. 942) po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego przez E. J. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Organ ustalił, że podczas kontroli drogowej w dniu [...] stycznia 2007 r. o godzinie [...]w [...] na przystanku nr [...] przy [...] kontrolowano pojazd należący do przedsiębiorstwa [...]. Był to samochód marki [...] o nr rej. [...] kierowany przez E. J. Podczas kontroli okazał on m.in. wypis z licencji nr [...] wystawionej na ww. przedsiębiorstwo, zezwolenie nr [...] na wykonywanie zarobkowego przewozu osób - przewozy regularne na linii [...] – [...] – [...], wystawione na przedsiębiorstwo [...], zaświadczenie lekarskie wystawione na Pana E. J. Kierowcę przesłuchano w charakterze świadka, a protokół przesłuchania stanowi załącznik nr 1 do protokołu kontroli z dnia [...] stycznia 2007 r.
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w decyzji z dnia [...] maja 2007 r. umorzył postępowanie wobec przedsiębiorcy W. J. i nałożył na przedsiębiorcę E. J. karę pieniężną w wysokości 15.800 złotych. Na podstawie art. 92 ust 2 ustawy o transporcie drogowym sumę kary pieniężnej nałożonej podczas kontroli drogowej ograniczono do 15 000 złotych.
Zdaniem organu podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło:
1) wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji;
2) wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty;
3) wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie:
a) kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne;
b) w zakresie wystawiania oświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą;
• wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia;
• nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem) - za każdą wykresówkę.
Organ wskazał, że stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Biorąc pod uwagę ten przepis stwierdzono, że ww. naruszenia sankcjonowane są następująco:
1) lp. 1.2 załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 8000 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji;
2) lp. 1.7 załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 500 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty;
3) treść lp. 1.8.1 załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 500 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne;
4) treść lp. 1.8.4 załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 500 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawiania oświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą;
5) treść lp. 2.1 załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 6000 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia;
6) treść lp. 11.2.4 załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 100 złotych za każdą wykresówkę sankcjonuje nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem).
Zdaniem organu strona w dniu kontroli wykonywała zarobkowy transport drogowy osób. Wydruk z kasy fiskalnej, zgodnie z którym przewóz wykonywał E. J., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" potwierdza ten fakt. Potwierdził to również sam skarżący, zeznając do protokołu przesłuchania świadka, że wyjechał do W. w celu wykonywania regularnego przewozu na trasie [...] – [...] oraz, że zamontowana w pojeździe kasa fiskalna jest jego własnością. Niezasadnym jest, zdaniem organu, powoływanie się przez skarżącego na fakt, że w protokole kontroli znajduje się zapis, że przewoźnikiem był przedsiębiorca R. J. Zapis ten nosi bowiem cechy oczywistej omyłki w oznaczeniu imienia strony. Zgromadzone w czasie kontroli dokumenty, w szczególności ww. wydruk z kasy fiskalnej, jednoznacznie dowodzą, że przewoźnikiem był Pan E. J. Pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. Starostwo Powiatowe w [...] poinformowało, że zatrzymany do kontroli pojazd, nie został wpisany do posiadanej przez stronę licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Powoływanie się przez stronę, na fakt, że zatrzymany pojazd został zgłoszony do licencji wystawionej dla Pana R. J. jest niezasadny. Przewoźnikiem był bowiem skarżący i to do jego licencji powinien być zgłoszony pojazd. Nie ma zatem żadnego znaczenia dla odpowiedzialności strony fakt, że kontrolowany pojazd był zgłoszony do licencji innego przedsiębiorcy.
Organ wskazał, że naruszenie w postaci nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych stwierdzone zostało na podstawie analizy okazanych wykresówek. Potwierdził to również skarżący, przesłuchany w charakterze świadka. Trudno zatem polemizować z zarzutem strony, że "przełącznik grup czasowych jakbym go nie ustawił swoje rejestruje, stwierdził Pan, który legalizuje tachografy".
Jak wskazał organ w czasie kontroli kierujący okazał jedynie zaświadczenie lekarskie ważne od dnia [...] czerwca 2006 r. do maja 2008 r. Kierujący nie okazał oświadczenia potwierdzającego spełnienie warunków określonych ustawą oraz zaświadczenia o przebytych badaniach psychologicznych.
Kara pieniężna została nałożona na stronę w oparciu o ustalony w sprawie stan faktyczny i obowiązujące przepisy. Okoliczności sprawy, w opinii organu, nie budzą wątpliwości.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że prawidłowo organ pierwszej instancji stwierdził, że miało miejsce wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty oraz z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne. Ponadto nie budzi wątpliwości nałożenie kary pieniężnej za naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia. Warunkiem ważności zezwolenia jest posiadanie aktualnego rozkładu jazdy, a strona takiego rozkładu nie posiadała. Organ odwoławczy nie dał wiary oświadczeniu skarżącego, że w dniu kontroli nie wykonywał on przewozu regularnego, lecz przyjechał do [...] wykupić lekarstwa dla chorej żony i trójki dzieci. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący sam zeznał, iż wykonywał transport osób na linii regularnej. Świadczą o tym również okazane do kontroli dokumenty. W takim wypadku zmiana stanowiska strony musi być potraktowana jako próba uniknięcia odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Organ wskazał, że pomimo wezwania do złożenia zeznań w charakterze świadka odnośnie stwierdzonych naruszeń, skierowanego do strony oraz do R. J. i do W. J. nie stawili się oni w siedzibie WITD w [...]. Organ odwoławczy orzekał zatem na podstawie zgromadzonego dotychczas w sprawie materiału dowodowego. Ocenił, że dalsze próby przesłuchania ww. osób w charakterze świadka zmierzałyby tylko w kierunku nieuzasadnionego przedłużania postępowania.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc, że decyzję wydano opierając się na zmianie ustawy o transporcie drogowym z 17 listopada 2006 r., która nie obowiązywała w dniu kontroli drogowej. Podnosił, iż z protokołu kontroli wynika, że nazwa przedsiębiorcy brzmi: "[...]", a kierowcą E. J. Wskazał, że zgodnie z protokółem zapisano, że z wydruku z kasy fiskalnej wynika, iż wykonującym przewóz przedsiębiorcą był R. J.
Ustanowiony na rzecz skarżącego pełnomocnik wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007 roku w całości. Zarzucił naruszenie art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym poprzez ich błędne wykładnie i niewłaściwe zastosowanie; art. 5 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z roku 2006 Nr 235 poz. 1701 ); art. 39 k w zw. art. 39 m ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez ich zastosowanie mimo nieobowiązywania w dacie kontroli. Wskazano, że w decyzjach administracyjnych wydanych w sprawie w tym będącej przedmiotem zaskarżenia organy wydające ww. decyzje powołują się na zeznania złożone przez skarżącego w charakterze świadka w dniu kontroli, tj. [...] stycznia 2007 r. Zdaniem skarżącego - wykorzystywanie przeciw osobie będącej stroną zeznań złożonych uprzednio przez nią w charakterze świadka jest niedopuszczalne. Uznaje, że odpowiednie zastosowanie powinny znaleźć tu właściwe przepisy kodeksu postępowania karnego i kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, tj. w szczególności art. 389 k.p.k. i art. 74 k.p.s.w.
Konieczność analogicznego zastosowania ww. przepisów wynika stąd, że kara pieniężna za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, nakładana na podstawie art. 92 ww. ustawy jest niewątpliwie sankcją penalizującą wymienione w tym przepisie naruszenia ustawy. Kara pieniężna ma więc charakter zbliżony do kary grzywny z kodeksu karnego czy kodeksu postępowania karnego. Z powyższych względów zasadne wydaje się zastosowanie w niniejszej sprawie innych jeszcze zasad prawa karnego, jak choćby nullum crimen sine lege, czy też wynikający z niej zakaz wykładni rozszerzającej przepisów prawno - karnych na niekorzyść oskarżonego. Uznał, że w momencie kontroli, pojechał do W. po leki dla żony i dzieci. Posiadał tytuł prawny do dysponowania samochodem, którego tego dnia użył, sam prowadził ww. pojazd, przewoził rzeczy (leki) zakupione w aptece na [...], a przy tym nie wykonywał usług turystycznych. Z tego wynika, że w dniu kontroli skarżący nie wykonywał transportu drogowego, lecz jedynie niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne i spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 4 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Skoro skarżący nie wykonywał transportu drogowego, lecz przewóz drogowy na potrzeby własne, co zostało wykazane powyżej, tym bardziej uznać należy, że w momencie kontroli skarżący nie wykonywał regularnego transportu drogowego osób. Nie musiał więc w dacie kontroli posiadać stosownego zezwolenia. W związku z tym uznać należy, że kara pieniężna w wysokości 6.000 zł wynikająca z Ip. 2.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym nałożona została niezgodnie z prawem. Skoro skarżący nie wykonywał transportu drogowego, lecz przewóz drogowy na potrzeby własne, uznać należy, że nie był on zobowiązany do posiadania przy sobie wypisu z licencji. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym do posiadania wypisu z licencji zobowiązany jest jedynie kierowca wykonujący transport drogowy. W związku z tym uznać należy, że kara pieniężna w wysokości 500 zł wynikająca z Ip. 1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym nałożona została na skarżącego niezgodnie z prawem.
Jako podstawę prawną obowiązku posiadania przez skarżącego oświadczenia o spełnieniu wszystkich wymagań określonych ustawą organ powołuje art. 5 ustawy z 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2006 r. Nr 235, poz. 1701). Natomiast jako podstawę prawną obowiązku okazania przez niego zaświadczenia lekarskiego o odbytych badaniach psychologicznych art. 39 k w zw. z art. 39 m ustawy o transporcie drogowym. Skarżący zarzucił, że powyższe podstawy prawne są wadliwe. Ustawa z 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w której znajduje się powoływany art. 5 oraz na mocy której do ustawy o transporcie drogowym wprowadzone zostały art. 39 k i art. 39 m w dacie dokonania kontroli, tj. [...] stycznia 2007 r. jeszcze nie obowiązywała. Weszła w życie dopiero dnia 3 stycznia 2007 r., a więc dzień po dokonaniu ww. kontroli. W związku z tym uznać należy, że kary pieniężne w wysokości 500 zł każda, wynikające z Ip. 1.8. pkt. 1 i 4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym nałożone zostały na skarżącego niezgodnie z prawem. Ponadto biorąc pod uwagę obecnie obowiązujące przepisy należy podkreślić, że o ile można z nich wywieść obowiązek poddania się przez kierowcę wykonującego przewóz drogowy stosownym badaniom psychologicznym oraz obowiązek przedsiębiorcy prowadzącego przewóz drogowy do kierowania kierowców na ww. badania w odpowiednim czasie, pokrywania kosztów tych badań oraz prowadzenia dokumentacji w tym zakresie, o tyle żaden przepis ustawy o transporcie drogowym nie wprowadza obowiązku posiadania takiego zaświadczenia przy sobie i okazywania go uprawnionym organom. W takcie kontroli organ stwierdził jedynie, że kierowca nie posiada przy sobie zaświadczenia o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymał argumentację i wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 662/09, oddalił skargę w sprawie. Stwierdził, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 roku, z tym, że rozdział 9 wchodzi w życie z dniem 1 listopada 2001 r., z wyjątkiem art. 68-75 i art. 80-82, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia. Kontrola miała miejsce w dniu [...] stycznia 2007 r., a więc ustawa o transporcie drogowym jest obowiązującym aktem prawnym w sprawie. Sąd zauważył, że sankcja za naruszenia przewidziana jest w art. 92 ust. 1 cyt. ustawy, a zgodnie z art. 92 ust. 4 wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. W przypadku odpowiedzialności określonej w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym sam fakt naruszenia prawa stanowi podstawę do zastosowania sankcji.
Sąd stwierdził, że na tle ustaleń dokonanych w sprawie w postępowaniu przeprowadzonym przez organy inspekcji drogowej, należało uznać za udowodnione, że prowadzący pojazd naruszył wskazane w decyzji przepisy. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwego przepisu załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Od tego wyroku skargę kasacyjną złożył skarżący i zaskarżając ten wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu orzeczeniu wnoszący skargę zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z roku 2006 nr 235 poz. 1701) oraz art. 39k i art. 39m ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym - poprzez ich zastosowanie mimo nieobowiązywania w dacie kontroli;
2) art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym - poprzez ich błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie; II. naruszenie przepisów postępowania - art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przez wyprowadzenie wadliwych wniosków ze stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji oddalenie skargi która powinna zostać uwzględniona.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1405/10 uwzględnił skargę kasacyjną E. J. i uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 662/09, wydany w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. nakładającą karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
NSA uznał, że okolicznością bezsporną w sprawie była data przeprowadzonej kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...], stanowiącego składnik przedsiębiorstwa pod nazwą "[...]". Kontrolę przeprowadzono w dniu [...] stycznia 2007 r. w W. na przystanku nr [...] przy [...] w [...], przy czym w czasie kontroli pojazd był kierowany przez E. J. Data tej kontroli jest okolicznością faktyczną, która miała oczywisty wpływ na rozstrzygnięcie, a to z uwagi na obowiązujący w tej dacie stan prawny.
NSA zauważył, że w dniu [...] stycznia 2007 r. nie upłynął jeszcze określony w art. 9 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 235, poz. 1701) termin wejścia w życie tej ustawy, bowiem ustawa weszła w życie z dniem 3 stycznia 2007 r., a więc w następnym dniu po dniu przeprowadzonej kontroli. NSA podkreślił, że w dniu 2 stycznia 2007 r. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) obowiązywała w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1462 ze zm.) wprowadzającą zmiany w tekście jednolitym ustawy o transporcie drogowym ogłoszonym w dniu 17 września 2004 r. (Dz. U. Nr 204, poz. 2088). Oznacza to, że w dniu kontroli nie obowiązywał zarówno art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jak i przepisy art. 39k i 39m ustawy o transporcie drogowym. Zatem wadliwy był pogląd Sądu I instancji, że E. J. naruszył wskazane przepisy, skoro określone w nich normy prawne nie zostały w dacie kontroli wprowadzone do obowiązującego porządku prawnego.
W tym stanie rzeczy NSA uznał za usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia prawa materialnego przez bezpodstawne zastosowanie art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jak też art. 39k i art. 39m ustawy o transporcie drogowym.
Ponownie rozpoznając sprawę WSA w Warszawie, wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 608/12, skargę uwzględnił. Na mocy art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.". Sąd uznał się za związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA w wyroku z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1405/10, i powtórzył za ww. wyrokiem NSA wywód prawny świadczący o tym, że w dniu kontroli, tj. w dniu [...] stycznia 2012 r., nie obowiązywał zarówno art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jak i przepisy art. 39k i 39m ustawy o transporcie drogowym.
Sąd uznał, że pozostałe przywołane w zaskarżonej decyzji przepisy, w tym zwłaszcza przepisy ustawy o transporcie drogowym, miały natomiast taki sam kształt w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej, wprowadzającą zmiany w tekście jednolitym ustawy o transporcie drogowym ogłoszonym w dniu 17 września 2004 r., jak i w przywołanym w zaskarżonej decyzji brzmieniu ustalonym w obowiązującym tekście jednolitym powołanej ustawy.
W ocenie WSA w Warszawie nie było przeszkód do zastosowania przepisów w tym brzmieniu o ile został jednoznacznie ustalony stan faktyczny sprawy.
WSA w Warszawie uznał, że zgromadzone w sprawie dokumenty nie dowodzą jednak jednoznacznie charakteru przewozu. W ocenie bowiem skarżącego, zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym przepisów ustawy nie stosuje się do podmiotów niebędących przedsiębiorcami, a zgodnie z art. 4 pkt 4 lit. d) niezarobkowym przewozem drogowym (przewozem na potrzeby własne) jest m.in. przewóz, który nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Ponadto skarżący powołał się na art. 18 ust. 3 ustawy stwierdzając, że dokonany przewóz miał charakter przewozu okazjonalnego, którego wykonywanie nie wymaga zezwolenia.
Zgromadzony materiał dowodowy wymagał więc - zdaniem Sądu wyrokującego w dniu 2 sierpnia 2012 r. - uzupełnienia i uporządkowania, co musiało skutkować uchyleniem decyzji.
Organ wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. przejawiające się w wadliwym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, spowodowane uchyleniem się przez Sąd I instancji od obowiązku wyczerpującego przedstawienia własnego stanowiska oraz motywów, którymi się kierował wydając orzeczenie, a także brakiem wskazań co do dalszego postępowania, mimo uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż za takowe nie sposób uznać zdawkowego stwierdzenia Sądu, że "zgromadzone w sprawie dokumenty nie dowodzą jednoznacznie charakteru przewozu" a "zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wymaga uzupełnienia i uporządkowania", podczas gdy Sąd I instancji w żaden sposób nie wyjaśnił nawet przesłanek swojej oceny, ani też nie wskazał jakie to jeszcze czynności dowodowe mogłyby stać się przedmiotem rozpoznania organu, wobec czego Sąd nie wywiązał się z obowiązku kontroli legalności decyzji administracyjnej, co w rezultacie uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 190 p.p.s.a. przejawiające się w tym, że pomimo, iż ustalenia stanu faktycznego nie były przedmiotem skargi kasacyjnej, a NSA w wyroku z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1405/10 ustaleń tych nie podważył, a jedynie dokonał ich odmiennej oceny prawnej, Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę uznał, że okoliczności faktyczne sprawy nie zostały ustalone należycie, przy czym jednocześnie stwierdził, że nie uległy one zmianie, podczas gdy takie postępowanie Sądu prowadzić może w istocie rzeczy do naruszenia normy prawnej z art. 190 p.p.s.a.
Uzasadniając zarzuty wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że zaskarżony wyrok Sądu I instancji narusza prawo i powinien zostać uchylony, ponieważ ten Sąd nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia, zastępując własne stanowisko ogólną aprobatą stanowiska skarżącego. Sąd nie wskazał żadnych przesłanek, którymi się kierował uznając, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest niekompletny. Nie wiadomo zatem jakie motywy kierowały Sądem, że nie uwzględnił dowodów zgromadzonych przez organy. Ponadto, mimo że Sąd uznał się związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA w wyroku z dnia 17 stycznia 2012 r. stwierdził równocześnie, że materiał dowodowy sprawy wymaga uzupełnienia, co prowadzi do oczywistej sprzeczności.
Przyjęcie przez Sąd I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, że nie zostały należycie wyjaśnione okoliczności stanu faktycznego może prowadzić do naruszenia art. 190 p.p.s.a., a organy narazić na zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a.
NSA, w wyroku z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 76/13, uznał za usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia prawa materialnego przez bezpodstawne zastosowanie art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jak też art. 39k i art. 39m ustawy o transporcie drogowym.
Stwierdzone uchybienie spowodowało konieczność uchylenia wyroku, przy czym sąd kasacyjny wskazał również, że jego uzasadnienie nie w pełni odpowiada wymaganiom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a., bo nie uwzględnia obowiązku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w odniesieniu do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Uchybienie to nie wymagało pogłębionej analizy, gdyż przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd powinien zrealizować obowiązek właściwego uzasadnienia wyroku.
Zdaniem NSA trafny był zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez WSA w Warszawie art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., a polegający na wadliwym uzasadnieniu przez Sąd I instancji podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia. Analiza uzasadnienia wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji zaniechał przedstawienia własnej oceny kontrolowanego rozstrzygnięcia, przy czym to uchybienie mogłoby zostać potraktowane jako niemające wpływu na wynik sprawy, o ile WSA w Warszawie jednoznacznie wskazałby jakie ustalenia faktyczne przyjmuje za podstawę orzekania i jakie z tego wynikają konsekwencje z punktu widzenia właściwych przepisów prawnych obowiązujących w chwili orzekania. Uzasadnienie nie spełnia tych warunków, Sąd I instancji ograniczył się w nim tylko do ogólnych i zdawkowych stwierdzeń w zakresie ustaleń faktycznych i właściwego prawa, które powinno mieć zastosowanie, nie wskazując jakie mają być następstwa zastosowanych regulacji prawnych i jak w ich kontekście należy ocenić kontrolowane decyzje. Skarga kasacyjna trafnie wskazuje, że Sąd I instancji nie musi czynić własnych ustaleń faktycznych, ale musi wskazać jakie przyjmuje ustalenia, które dokonane zostały przez organy i jakiej dokonuje oceny tych ustaleń z punktu widzenia przepisów regulujących postępowanie. Podkreślić należy także i to, że kontrolowany wyrok zapadł w postępowaniu, w którym NSA zajął już stanowisko co do zakresu i sposobu prowadzonej kontroli przez WSA w Warszawie w zakresie decyzji wymierzających karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Stanowisko to sformułowane w wyroku NSA z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1405/10 wyznaczyło granice sprawy sądowoadministracyjnej po uchyleniu wyroku WSA z dnia 22 kwietnia 2010 r. Podkreślono, że NSA uchylając wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2010 r. nie uwzględnił skargi kasacyjnej ze względu na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., zatem przyjąć trzeba, że ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy nie są okolicznością sporną, co słusznie podnosi skarga kasacyjna. W takiej sytuacji Sąd I instancji nie mógł uwzględnić skargi ze względu na konieczność uzupełnienia i uporządkowania materiału dowodowego. W ustalonym stanie faktycznym miał dokonać oceny poprawności zastosowania przepisów prawa materialnego, bo ten błąd został wytknięty przez NSA w wyroku z dnia 17 stycznia 2012 r. Ten obowiązek dla Sądu I instancji wynika wprost z art. 190 p.p.s.a., a niezrealizowanie tego nakazu jest naruszeniem treści art. 190 p.p.s.a., zatem trafnie wskazuje skarga kasacyjna naruszenie tego przepisu jako podstawę znajdującą oparcie w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Skarga kasacyjna celnie zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu wytycznych co do dalszego postępowania. Sformułowanie takich wskazań jest skutkiem oceny ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie z punktu widzenia normy prawnej, która ma być zastosowana. W konsekwencji ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą organ oraz sąd w danej sprawie. Uzasadnienie kwestionowanego wyroku nie posiada tego elementu, a to oznacza, że skarga kasacyjna trafnie podnosi ten brak uzasadnienia jako zarzut kasacyjny.
NSA zaaprobował stanowisko prezentowane w skardze kasacyjnej, że przy ponownym rozpoznaniu skargi przez Sąd I instancji po uchyleniu wyroku na skutek skargi kasacyjnej, Sąd I instancji musi zastosować się do wykładni przepisów dokonanej w wyroku kasacyjnym, co oznacza, że Sąd I instancji ma obowiązek ocenić skarżoną decyzję z punktu widzenia założeń wyznaczonych przez sąd odwoławczy. Niedokonanie takiej oceny jest naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 190 p.p.s.a. i polega na niezastosowaniu tego przepisu w procesie kontroli. Wyrok objęty zaś skargą kasacyjną nie wypełniał tego warunku, gdyż WSA stwierdzając, że niektóre przepisy nie mogły być podstawą prawną orzekania przez organy nie dokonał oceny poprawności (legalności) decyzji, która uczyniła je za taką podstawę, a NSA wskazał, że jako nieobowiązujące w dniu kontroli pojazdu nie mogły być podstawą prawną decyzji.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd I instancji miał dokonać kontroli decyzji objętych skargą z punktu widzenia zarzutów podniesionych w skardze, mając na uwadze ocenę NSA wskazaną w wyroku z dnia 17 stycznia 2012 r. co do zakresu stosowanych przepisów materialnych oraz sposobu uzasadnienia wyroku ze względu na uwagi sformułowane w związku z uwzględnieniem skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, zważył, co następuje.
Istotną okolicznością mającą wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy ma fakt, że sprawa została przekazana do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK , wydanym na skutek skargi kasacyjnej organu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 608/12.
W myśl zaś art. 190 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawę przekazano pozostaje związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia ta obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe.
Oznacza to, że sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia.
Wykładnia prawa, o jakiej mowa w ww. przepisie to wyjaśnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.
Związanie wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny oznacza, że sąd administracyjny nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. To związanie wykładnią prawną dotyczy zarówno sądu rozpoznającego sprawę ponownie, jak i organu administracyjnego, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny NSA staje się nieaktualny.
W tej sytuacji Sąd nie mógł rozpoznawać sprawy z pominięciem oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odmienne stanowisko Sądu stanowiłoby naruszenie art. 190 p.p.s.a., które to naruszenie mogłoby mieć wpływy na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem wyroku w przypadku jego zaskarżenia skargą kasacyjną.
Sąd rozpoznając obecnie sprawę w ww. okolicznościach - i nie znajdując podstaw do zastosowania odstępstw od konieczności podzielenia poglądu prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny - zobowiązany jest wykładnię prawa tam przedstawioną przyjąć i w konsekwencji uwzględnić skargę E. J.
Sąd w tej sprawie przyjął za podstawę swojego rozstrzygnięcia stan faktyczny ustalony przez organy uznając, że w tym zakresie nie doszło do naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym. Stanowisko to potwierdza fakt, że NSA uchylając wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2010 r. nie uwzględnił skargi kasacyjnej ze względu na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., zatem ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy nie są w sprawie okolicznością sporną.
Z tego też powodu w tej sprawie nie mogły już zostać uwzględnione zarzuty zgłoszone na rozprawie w dniu 24 listopada 2014 r., a skierowane przeciwko dokonanym w sprawie przez organy ustaleniom faktycznym.
Przechodząc do rozpoznania zarzutów naruszenia prawa materialnego w ślad za wiążącym w sprawie wyrokiem NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r. - po raz kolejny - wskazać należy, że w dniu 2 stycznia 2007 r. nie upłynął jeszcze określony w art. 9 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 235, poz. 1701) termin wejścia w życie tej ustawy, bowiem ustawa weszła w życie z dniem 3 stycznia 2007 r., a więc w następnym dniu po dniu przeprowadzonej kontroli. NSA podkreślił, że w dniu 2 stycznia 2007 r. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) obowiązywała w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1462 ze zm.) wprowadzającą zmiany w tekście jednolitym ustawy o transporcie drogowym ogłoszonym w dniu 17 września 2004 r. (Dz. U. Nr 204, poz. 2088). Oznacza to, że w dniu kontroli nie obowiązywał zarówno art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jak i przepisy art. 39k i 39m ustawy o transporcie drogowym.
Mając zaś na względzie okoliczność, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez WSA granice sprawy podlegają zawężeniu do granic, w jakich NSA rozpoznał skargę kasacyjną (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r., II OSK 1117/05, LEX nr 238489) i wojewódzki sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, nie może stosować postanowień art. 134 § 1 i art. 135 bez uwzględnienia brzmienia przepisów art. 168 § 3, art. 183 § 1 oraz art. 190 p.p.s.a., Sąd orzekający wskazuje, że w pozostałym zakresie zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Pozostałe przywołane w zaskarżonej decyzji przepisy, w tym zwłaszcza przepisy ustawy o transporcie drogowym, miały taki sam kształt w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej, wprowadzającą zmiany w tekście jednolitym ustawy o transporcie drogowym ogłoszonym w dniu 17 września 2004 r., jak i w przywołanym w zaskarżonej decyzji brzmieniu ustalonym w obowiązującym tekście jednolitym powołanej ustawy w związku z czym organ prawidłowo ustalił - w tym niekwestionowanym przez sądy zakresie – treść prawa, które należało w sprawie zastosować. Ta okoliczność nie była dotychczas w sprawie kwestionowana.
I tak, sankcja za naruszenia przewidziana jest w art. 92 ust. 1 cyt. ustawy stanowiącym, iż kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 zł. Zgodnie z art. 92 ust. 4 wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. W przypadku odpowiedzialności określonej w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym sam fakt naruszenia prawa stanowi podstawę do zastosowania sankcji.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją".
Zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 8 do wniosku o udzielenie licencji, z zastrzeżeniem ust. 4, należy dołączyć wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu, a w przypadku, gdy przedsiębiorca nie jest właścicielem tych pojazdów - również dokument potwierdzający prawo do dysponowania nimi.
Zgodnie z art. 11 ust. 3 organ udzielający licencji wydaje jej wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji. Zgodnie z art. 14 ust. 1 przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego strona w dniu kontroli wykonywała zarobkowy transport drogowy osób. Potwierdza to wykonany wydruk z kasy fiskalnej, zgodnie z którym przewóz wykonywał Pan E. J., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...]". Potwierdził to również sam skarżący, zeznając do protokołu przesłuchania świadka, że wyjechał do [...] w celu wykonywania regularnego przewozu na trasie [...] – [...] oraz, że zamontowana w pojeździe kasa fiskalna jest jego własnością. Zdaniem Sądu, zapis w protokole kontroli, że przewoźnikiem był przedsiębiorca R. J. jest oczywistą omyłką jaką popełnił organ I instancji w oznaczeniu strony z czego ostatecznie się wycofał.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, kartę opłaty drogowej, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, a ponadto w transporcie drogowym osób przy wykonywaniu przewozów regularnych i regularnych specjalnych - odpowiednie zezwolenie i formularz jazdy lub wypis z zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia:
1) w krajowym transporcie drogowym - wydanego, w zależności od zasięgu tych przewozów odpowiednio przez:
a) wójta - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych na obszarze gminy,
b) burmistrza albo prezydenta miasta - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych w komunikacji miejskiej,
c) burmistrza albo prezydenta miasta, któremu powierzono to zadanie na mocy porozumienia, o którym mowa w art. 4 pkt 7a - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych w komunikacji miejskiej w granicach określonych w art. 4 pkt 7a lit. a albo lit. b,
d) burmistrza albo prezydenta miasta, będącego siedzibą związku międzygminnego, o którym mowa w art. 4 pkt 7a - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych na obszarze gmin, które utworzyły związek międzygminny,
e) starostę, w uzgodnieniu z wójtami, burmistrzami lub prezydentami miast właściwymi ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych na obszarze powiatu, z wyłączeniem linii komunikacyjnych określonych w lit. a-d,
f) marszałka województwa, w uzgodnieniu ze starostami właściwymi ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych wykraczających poza obszar co najmniej jednego powiatu, jednakże niewykraczających poza obszar województwa,
g) marszałka województwa właściwego dla siedziby albo miejsca zamieszkania przedsiębiorcy, w uzgodnieniu z marszałkami województw właściwymi ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych wykraczających poza obszar co najmniej jednego województwa,
Zgodnie z art. 15 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, w brzmieniu obowiązującym w chwili kontroli, kierowcy:
zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z oficjalnym czasem kraju rejestracji pojazdu, obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów:
a) czas prowadzenia pojazdu;
b) "inna praca" oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją z art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie organizacji czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego, a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim;
c) "okresy gotowości" zdefiniowane w art. 3 lit. b) dyrektywy 2002/15/WE;
d) przerwy w pracy i okresy dziennego odpoczynku.
Konsekwencją tego rozwiązania, przyjętego w cyt. wyżej art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jest:
1) treść lp. 1.2. załącznika do ww. ustawy, która karą pieniężną w wysokości 8000 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji;
2) treść lp. 1.7 załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 500 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty;
3) treść lp. 2.1 załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 6000 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia;
4) treść lp. 11.2.4 załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 100 złotych za każdą wykresówkę sankcjonuje nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem).
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na charakter decyzji związanych z przekroczeniem przepisów o transporcie drogowym. Decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie administracyjne określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania, jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest, bowiem, przede wszystkim stwierdzenie faktu zaistnienia deliktu administracyjnego i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn - przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Ustawa nie określa jakichkolwiek przesłanek wyłączających odpowiedzialność (możliwość odstąpienia od wymierzenia), bądź prowadzących do jej ograniczenia. Organ inspekcji drogowej działa w takiej sytuacji w warunkach uznania związanego - stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. Zaistnienie określonych ustawą przesłanek odpowiedzialności zobowiązuje właściwy organ do wymierzenia kary.
Na tle przestawionych w części historycznej uzasadnienia (i niespornych) ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu wyjaśniającym przeprowadzonym przez organy inspekcji drogowej należało uznać za udowodnione, że prowadzący pojazd naruszył wskazane wyżej przepisy. Nałożona kara ma na celu przymuszenie przedsiębiorcy, prowadzenia jej na równych prawach z innymi przedsiębiorcami przestrzegającymi obowiązujących w tym zakresie przepisów prawnych.
Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy za naruszenie przepisów prawa niezakwestionowane przez Sąd orzekający, na podstawie właściwego przepisu załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
W zakresie argumentu podniesionego przez skarżącego co do "wykorzystywania przeciw osobie będącej stroną zeznań złożonych uprzednio przez nią w charakterze świadka" Sąd w obecnym składzie podziela pogląd wyrażony w tym zakresie w wyroku z dnia 22 kwietnia 2010 r. i uznaje, że za dowód w postępowaniu administracyjnym mogą być uznane także wyjaśnienia złożone przez świadka, któremu później przyznano w postępowaniu status strony. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż na gruncie postępowania administracyjnego brak w powyższym zakresie formalnych przeciwwskazań normatywnych, a formuła dowodu z art. 75 § 1 K.p.a. jest bardzo pojemna.
Sąd nie mógł także merytorycznie rozpoznać zgłoszonego na rozprawie zarzutu odwołującego się do obowiązku stosowania w sprawie tachografów i wykresówek. Działania organów w tym zakresie zostały bowiem ocenione pozytywnie przez Sąd w wyroku o sygn. akt VI SA/Wa 662/09. Ta zaś ocena Sądu nie została zakwestionowana w skardze kasacyjnej od tego wyroku
Uwzględniając powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz - na zasadzie art. 135 p.p.s.a. - także decyzję organu pierwszej instancji i zobowiązuje organy, aby w ponownym postępowaniu uwzględniły ww. pogląd Sądu wyrażony w niniejszym wyroku, a także stanowiska Naczelnego Sadu Administracyjnego zawarte w obu dotyczących sprawy Skarżącego, i przywoływanych już wcześniej, wyrokach i w konsekwencji uwzględniły w sprawie, że w dotychczasowym postępowaniu wadliwie uznano, że E. J. naruszył art. 5 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z roku 2006 nr 235 poz. 1701) oraz art. 39k i art. 39m ustawy o transporcie drogowym, skoro określone w nich normy prawne nie zostały w dacie kontroli wprowadzone do obowiązującego porządku prawnego. Jeszcze raz Sąd podkreśla, że w dniu [...] stycznia 2007 r. (tj. w dniu kontroli) ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) obowiązywała w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1462 ze zm.) wprowadzającą zmiany w tekście jednolitym ustawy o transporcie drogowym ogłoszonym w dniu 17 września 2004 r. (Dz. U. Nr 204, poz. 2088).
Sąd - pomimo zakwestionowania podstawy prawnej nałożenia na skarżącego kary tylko za niektóre wyodrębnione w zaskarżonej decyzji naruszenia - uchylił zaskarżoną decyzję w całości, uznając że kończąca postępowanie jurysdykcyjne decyzja, którą nałożono karę pieniężną na Skarżącego za naruszenie wynikających z przepisów obowiązków lub warunków, kończy jedną sprawę w znaczeniu materialnoprawnym. Rozstrzygnięcie decyzji jest więc niepodzielne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło