VI SA/Wa 2020/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-21
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Zdzisław Romanowski, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak należytego oznakowania drogi publicznej tabliczką T-34, informującą o obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia tej opłaty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak odpowiedniego oznakowania drogi publicznej tabliczką T-34, informującą o obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, uniemożliwia użytkownikowi zorientowanie się w sytuacji i dokonanie wyboru między drogą płatną a bezpłatną. W takiej sytuacji, korzystający z drogi płatnej, która nie została prawidłowo oznakowana, nie może być obciążany odpowiedzialnością za nieuiszczenie opłaty i wymierzanie kary pieniężnej. Obowiązkiem organu było ustalenie, czy wjazd na drogę był należycie oznakowany, czego nie uczynił.Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną w wysokości 3.000 zł na J. N. za wykonywanie przejazdu zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony bez uiszczenia opłaty elektronicznej na odcinku drogi ekspresowej S8. J. N. podniósł, że nie zdawał sobie sprawy z obowiązku opłaty, a także kwestionował prawidłowe oznakowanie drogi, wskazując na złe warunki pogodowe i powszechne przekonanie, że opłaty dotyczą głównie pojazdów ciężarowych. Organ utrzymał decyzję w mocy, uznając, że ignorancja prawa nie jest usprawiedliwieniem, a oznakowanie drogi nie jest decydujące dla wymierzenia kary.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. N. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej na [...] w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego zwanej dalej k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., zwanej dalej u.d.p.) oraz załącznika nr 1 pkt 12 lit. c do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433 z późn. zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 1265, zwanej dalej u.t.d.).
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] kwietnia 2013 r. na odcinku drogi ekspresowej S8 [...], inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli zespół pojazdów składający się z samochodu marki [...]. Pojazdem kierował J. N. Dopuszczalna masa całkowita (dalej dmc) kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t, co zostało ustalone na podstawie okazanego przez kierowcę dowodu rejestracyjnego (dmc samochodu wynosiła 2735 kg, a przyczepy 1000 kg). Pojazd nie był wyposażony w urządzenie do poboru opłaty elektronicznej (viaBox), co zostało stwierdzone przez funkcjonariuszy Inspekcji Transportu Drogowego za pomocą skanera urządzenia kontrolnego (DSCR), a następnie potwierdzone kontrolą samochodu. Droga, na której został ujawniony przejazd ww. pojazdu, jest wymieniona w załączniku nr 1 pkt 12 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek elektronicznej (Dz. U., z 2013 r. poz. 1263 z późn. zm.).
J. N. przesłuchany w dniu [...] kwietnia 2013 r. oświadczył, że nie zdawał sobie sprawy, że poruszając się po płatnych odcinakach dróg krajowych zespołem pojazdów o dmc przekraczającym 3,5 t podlegał systemowi elektronicznego poboru opłat. Dodatkowo, złożył pisemne wyjaśnienia (uznane za złącznik nr 2 do protokołu kontroli), w których wskazał, iż nie zdawał sobie sprawy, że kierowany przez niego pojazd razem z przyczepą przekracza dopuszczalną masę
3,5 t oraz, że odcinek drogi, po którym się poruszał podlega opłacie viatoll. J. N. przybliżył również swoją sytuację majątkową i rodzinną, wskazując, że: "nie stać go na opłacenie tak wielkiej kwoty kary." Dodatkowo kierujący zwrócił uwagę na zbyt słabą informację dla kierowców o konieczności opłat za przejazd niektórymi odcinkami dróg krajowych samochodami osobowymi z przyczepą. Zgodnie z twierdzeniem strony "w powszechnej świadomości opłata dotyczy samochodów ciężarowych i dostawczych".
Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...], który został podpisany przez J. N. bez wnoszenia do niego bezpośrednio zastrzeżeń.
J. N. w dniu przeprowadzenia kontroli, został zawiadomiony
o wszczęciu z urzędu wobec niego postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Jednocześnie
z zawiadomieniem strona została pouczona o przysługujących jej prawach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a.
W dniu [...] kwietnia 2013 r. GITD wydał decyzję, którą, na podstawie art. 13 k ust. 4, art. 131 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. oraz art. 104 k.p.a., nałożył karę pieniężną na J. N. w wysokości 3000 zł. W uzasadnieniu decyzji przywołał treść relewantnych przepisów oraz zrelacjonował stan faktyczny, zgodnie z ustaleniami poczynionymi wyżej uznając, że spełnione są w niniejszej sprawie przesłanki do ukarania kierującego J. N. karą pieniężną w wysokości 3000 zł.
J. N. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym zarzucił organowi naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 15 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uznanie, że: "nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 3000 zł (...) jest jedyną słuszną dolegliwością, jaką może ponieść sprawca niniejszego naruszenia, podczas gdy wszechstronne wyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy nasuwa istotne wątpliwości, co do słuszności zastosowanej kary". W części motywacyjnej wniosku, J. N. expressis verbis przyznał, iż do przedmiotowego naruszenia doszło. Zaznaczył jednak, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez organ słusznego interesu obywatela. W ocenie strony, organ nie uwzględnił incydentalności naruszenia oraz niewielkiego stopnia przekroczenia dmc (zaledwie o 6,7 %). J. N. zaznaczył, że: "wszelkie postępowania w Polsce znają zasady jego umorzenia i odstąpienia od ukarania z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość, możliwość udzielenia pouczenia bądź zastosowania innego środka o charakterze wychowawczym." Strona podniosła również, że: "jego postawa, właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności przykładał szczególną staranności przy poruszaniu się drogami publicznymi określonymi w art. 13 u.d.p." Niezależnie od powyższego, strona wskazała, iż w dniu [...] kwietnia 2013 r. panowały bardzo złe warunki pogodowego i nie zauważył oznaczenia, iż przejazd przedmiotowym odcinkiem drogi podlega opłacie. Strona wniosła również ogólne zastrzeżenia, co do sposobu oznaczania płatnych odcinków oraz informowania kierowców o ich lokalizacji,
w szczególności braku czytelnego oznaczenia w języku polskim informującego, że użytkownik wjeżdża na odcinek drogi płatnej dla pojazdów o dmc powyżej 3,5 t oraz położeniu alternatywnych darmowych dróg. Podnosząc ww. zarzuty i argumenty strona wniosła o "uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie wszczętego postępowania, jako bezprzedmiotowego z uwagi na słuszny interes obywatela na podstawie art. 105 § 2 k.p.a.".
GITD decyzją z dnia [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ ponownie zrelacjonował stan faktyczny (który co do zasady nie jest przedmiotem sporu pomiędzy organem i stroną), przywołał obowiązujące przepisy prawa, a także wyjaśnił zasady odpowiedzialności administracyjnej za naruszenie przepisów o opłatach za przejazd po wybranych odcinkach dróg. Organ wskazał, iż kary administracyjne są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń prawa, przyczyny, dla których nie została uiszczona opłata są prawnie obojętne. Organ nie bada winy i stopnia zawinienia kierującego. GITD zaznaczył, iż decyzje o wymierzeniu kary administracyjnej za przejazd odcinkiem drogi bez wymaganej opłaty mają charakter związany, to znaczy, że w przypadku stwierdzenia braku uiszczenia opłaty organ musi wydać decyzje nakładającą karę pieniężną. Podkreślił, że w ustawie nie przewidziano okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenia obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p. W zakresie podnoszonego braku wiedzy odnośnie konieczności uiszczenia opłaty organ wskazał, że ignorancja prawa nie może być usprawiedliwieniem do naruszania przepisów. Obowiązkiem kierującego jest znajomość podstawowego zakresu przepisów dotyczących dróg publicznych. Dodatkowo organ podkreślił, iż ustawa wprowadzająca opłaty za przejazd po wybranych odcinkach dróg była wprowadzana w życie z blisko trzy letnim okresem vacatio legis – wystarczającym by zapoznać się z nowymi regulacjami. Podkreślił, że protokół kontroli jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Od powyższej decyzji J. N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący zarzucił organowi naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na:
1. braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy,
2. przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów,
3. naruszeniu zasady prawdy obiektywnej między innymi poprzez ustalenie, iż kierujący nie wnosił zastrzeżeń do protokołu kontroli, podczas gdy "takie zastrzeżenia wyraźnie zostały przez skarżącego podane do protokołu wyjaśnień kontrolowanego",
4. braku przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez skarżącego m.in. zaniechanie uzyskania informacji z IMiGW o warunkach pogodowych, jakie występowały w chwili dokonywania przedmiotowego przejazdu.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że organ poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że doszło do naruszenia przepisu prawa i nie wziął pod uwagę okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego twierdząc, iż ocena tych okoliczności jest bez znaczenia. W ocenie skarżącego, przeprowadzona ocena dowodów jest dowolna, albowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie został w pełni rozpatrzony, co w szczególności uwidoczniło się w twierdzeniu organu, iż kierujący nie zgłaszał zastrzeżenia do protokołu kontroli, podczas gdy w swoich pisemnych wyjaśnieniach wyraźnie kontestował między innymi słabą informacje kierowców
o konieczności uiszczenia opłaty za przedmiotowy odcinek drogi. Skarżący podkreślił, iż zaniechanie ustaleń odnośnie panujących w dniu przejazdu warunków atmosferycznych było błędne, albowiem miały one wpływ na widoczność znaków drogowych, w tym informujących o konieczności opłaty. Strona zajęła stanowisko, iż dla kierującego pojazdem wyznacznikiem zasad obowiązujących na drodze są znaki drogowe występujące na danym odcinku jezdni, nie musi on wcześniej sprawdzać w innych źródłach miejsc występowania znaków. Dla J. N. nieczytelne znaki drogowe – zasypane przez śnieg, bądź niewidoczne podczas intensywnych opadów śniegu są okolicznością, "którą bezwzględnie należałoby rozstrzygnąć na korzyść skarżącego". W oparciu o ww. zarzuty i argumenty skarżący wniósł o "uchylenie zaskarżonej decyzji, jako naruszającej prawo".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, na poparcie którego przywołał szereg orzeczeń tutejszego WSA. Odnosząc się bezpośrednio do stawianych zarzutów organ wskazał, iż kwestia właściwego oznakowania drogi objętej obowiązkiem opłaty nie jest decydująca dla oceny zasadności wymierzenia kary administracyjnej Organ wskazał, że relewantne znaki drogowe pełnią jedynie funkcję informującą, obowiązek opłaty wynika z u.t.d. oraz rozporządzenia wykonawczego, a nie ze znaku. Odnosząc się do kwestii zbadania warunków pogodowych organ wskazał, iż strona wbrew twierdzeniom, nie zgłosiła żadnego wniosku dowodowego. GITD jednocześnie wskazał, iż załatwienie sprawy wydaniem decyzji w dniu stwierdzenia naruszenia znajduje uzasadnienie w treści art. 35 § 2 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W przedmiotowej sprawie niespornym jest, że skarżący korzystając z odcinka drogi publicznej – ekspresowej S8 [...], wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r., nr 80, poz. 433 ze zm.), wykonując przejazd samochodem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony był zobligowany do poniesienia opłaty. Wymaganej opłaty nie uiścił.
Skarżący zarzucił w niniejszej sprawie, że drogi krajowe nie były odpowiednio oznakowane informacją o wjeździe na odcinek drogi krajowej, który podlega opłacie. Główny Inspektor Transportu Drogowego kategorycznie zauważył, w kwestii oznakowania dróg, po których jazda wymaga uiszczenia opłaty elektronicznej, że to nie oznaczenie, za pomocą znaków drogowych regulowana jest kwestia dróg krajowych lub ich odcinków, po których jazda wymaga uiszczenia stosownej opłaty, a przepisy powszechnie obowiązujące, tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Skarżący, jako kierowca powinien był zapoznać się ze stosownymi regulacjami przed rozpoczęciem wykonywania przejazdu, czego zaniechał. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, czy też ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszenia przepisów.
Zatem w stanie faktycznym niniejszej sprawy podstawowe znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy przesłanką wymierzenia kary pieniężnej określonej w art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych jest odpowiednie oznakowanie drogi publicznej, czy też brak takiego oznakowania nie ma wpływu na wymierzenia tej kary. Jaki jest w związku z tym obowiązek organu przy wyjaśnianiu stanu faktycznego dla załatwienia sprawy.
Regulacja prawna dotycząca obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej przedstawia się następująco.
|Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 i art. 13 ha ust. 1 u.d.p., korzystający z dróg publicznych obowiązani są do ponoszenia opłaty |
|elektronicznej za przejazdy po drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 |
|czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U z 2012 t. poz. 1137, dalej prawo o ruchu drogowym), za które uważa się także zespół|
|pojazdów, składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym |
|autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ust. 6 wymienionego przepisu, w|
|dniu 22 marca 2011 r. zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się |
|opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia opłatę elektroniczną pobiera się |
|na drogach krajowych lub ich odcinkach klasy – określonych w załączniku nr 1 i 2 do tego rozporządzenia. Z kolei rozporządzenie |
|Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. |
|Nr 170,poz.1393) wydane na podstawie art. 7 ust. 2 prawa |
|o ruchu drogowym – określa znaki i sygnały drogowe obowiązujące w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres obowiązywania. Konkretne |
|znaczenie znaku |
|z wyjątkiem znaków ostrzegawczych, wynika z treści danego znaku lub objaśnienia zawartego w treści rozporządzenia. Zgodnie z § 1 ust. 4|
|w związku z § 2 ust. 4 rozporządzenia napis lub symbol umieszczony na tabliczce pod znakiem drogowym stanowi integralną część znaku. |
|Natomiast z § 65 ust. 3 rozporządzenia wynika, że umieszczona pod znakiem E-15a, E-15c albo E-15d, tabliczka T-34 oznacza, że za |
|przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym pobiera się opłatę elektroniczną. Przepis ten został dodany na podstawie |
|rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w|
|sprawie znaków i sygnałów drogowych (DZ.U. Nr 124, poz.705). Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 3 prawa o ruchu |
|drogowym, uwzględniając konieczność zapewnienia czytelności i zrozumiałości znaków i sygnałów drogowych dla uczestników ruchu |
|drogowego, Minister Infrastruktury rozporządzeniem z dnia 3 lipca 2003 r. określił szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów|
|drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz. 2181) . Następnie |
|rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 czerwca 2011 r. zmieniającym powyższe rozporządzenie, ustalono, że tabliczkę T-34 |
|umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E - 15c, drogi |
|ekspresowej E – 15d lub innej drogi krajowej E – 15a, występującym samodzielnie (§ 6.3.7.9.). |
|Przywołując powyższą regulację prawną Naczelny Sąd Administracyjny |
|w wyroku z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt II GSK 1467/12 zauważył, że z "unormowań prawnych wynika, że zarządcy dróg zobowiązani |
|zostali do oznakowania dróg, na których pobierana jest opłata elektroniczna tabliczkami T-34. Znaki kierunku i miejscowości wraz z |
|tabliczką T-34, stanowią dla użytkowników dróg informację, na jakiej drodze się znajdują i czy za przejazd tą drogą pobierana jest |
|opłata elektroniczna. Znaki te jednocześnie umożliwiają uczestnikom ruchu podjąć decyzję, co do wyboru drogi, płatnej bądź bezpłatnej. |
|Oznacza to, że znak drogowy w postaci tabliczki T-34 wskazuje odcinek drogi, na którym pobierana jest opłata. Przejazd po drodze |
|oznaczonej znakiem T-34 bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej stanowi naruszenie treści tego znaku. W konsekwencji należy |
|uznać, że obok funkcji informacyjnej znak T-34 zawiera zakaz poruszania się po drodze krajowej bez opłaty, a zatem łączy w swojej |
|treści zarówno funkcję informacji, jaki i zakazu lub zobowiązania do określonego zachowania. Zgodnie z art. 7 ust. 1 prawo o ruchu |
|drogowym, znaki i sygnały drogowe wyrażają ostrzeżenia, zakazy, nakazy lub informacje. Wykładnia językowa cytowanego przepisy nie daje |
|podstaw do kwestionowania rozwiązania polegającego na połączeniu w treści znaku kilku funkcji. Wymienione w tym przepisie funkcje |
|znaków zostały ujęte w postaci alternatywy zwykłej, co oznacza, że znak może pełnić kilka funkcji w nim określonych. Za taką wykładnią |
|przepisu art. 7 ust. 1 prawa o ruchu drogowym opowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. akt |
|P9/03. Zdaniem Trybunału pogląd, że poszczególne kategorie znaków drogowych wymienione w treści art. 7 ust. 1 ustawy wykluczają się nie|
|jest uzasadniony. Językowa wykładnia treści tego przepisu nie wklucza funkcjonowania znaków drogowych łączących w swojej treści kilka |
|funkcji, np. informacji i zakazu. Jeżeli bowiem zastanowić się nad rolą normatywną znaków drogowych, to regułą jest konstruowanie |
|treści określonych nakazów czy zakazów postępowania w oparciu nie o jeden (i to realizujący tylko jedną funkcję) znak drogowy, ale o |
|kilka z nich, wzajemnie się uzupełniających. Trybunał wskazał na przykłady znaków informacyjnych, które także służyć mogą do |
|dekodowania norm nakazujących lub zakazujących, a których treść wcale tego rodzaju zakazów lub nakazów expressis verbis nie wyraża (np.|
|znak informujący o początku pasa ruchu dla autobusów, znak początek pasa ruchu powolnego)". |
|Czyniąc powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że umieszczona pod znakiem drogowym tabliczka T-34 konkretyzuje |
|obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym. Brak odpowiedniej informacji o |
|płatnym odcinki drogi, uniemożliwia użytkownikowi drogi zorientowanie się, na jakiej drodze znajduje się i dokonania odpowiedniego |
|wyboru pomiędzy drogą płatną, a alternatywną drogą bezpłatną. Korzystającego w takiej sytuacji z drogi płatnej, nieoznaczonej tabliczką|
|T-34, nie można obciążać odpowiedzialnością za nieuiszczenie opłaty i wymierzać karę pieniężną. Przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. |
|funkcjonuje w określonym otoczeniu prawnym, zatem jego znaczenie powinno być odczytywane w łączności z innymi przepisami i celami, |
|jakie ustawodawca chciał osiągnąć określoną regulacją prawną. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i|
|zakazów. Wyrażona w powołanym art. 2 Konstytucji zasada opiera się, zgodnie |
|z orzecznictwem Trybunału, na "pewności prawa a więc takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce |
|bezpieczeństwo prawne; umożliwiają jej decydowanie o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów |
|państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie ich działania mogą pociągnąć za sobą. Jednostka winna mieć możliwość określenia zarówno |
|konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego jak też oczekiwać, że |
|prawodawca nie zmieni ich w sposób arbitralny. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia więc |
|przewidywalność działań organów państwa, a także prognozowanie działań własnych" (wyrok z 14 czerwca 2000 r., sygn. P 3/00, OTK ZU nr |
|5/2000, poz. 138). |
|Podsumowując swoje rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie można poprawnie stosować prawa bez ustalenia znaczenia, |
|czyli sensu przepisów prawa i norm prawnych, a więc bez przeprowadzenia ich wykładni. Zgodnie z regułami wynikającymi z art. 2 |
|Konstytucji, warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. jest doprowadzenie do stanu zgodnego z |
|zasadami państwa prawa poprzez odpowiednie oznakowanie drogi, tak, aby korzystający z dróg publicznych mieli świadomość ciążącego na |
|nich obowiązku. |
|Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego. |
|W rozpoznawanej sprawie pozostaje niesporne, że skarżący korzystając |
|z odcinka drogi publicznej wymienionej w rozporządzeniu wykonując przejazd samochodem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony|
|był zobligowany do poniesienia opłaty. Ta niebudząca wątpliwości okoliczność nie oznacza jednak, |
|w realiach tej sprawy, że uchybienie temu obowiązkowi czyni zgodną z prawem decyzję nakładającą na skarżącego karę pieniężną za |
|przejazd po drodze publicznej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Obowiązkiem organu było ustalenie w ramach wyjaśnienia stanu |
|faktycznego sprawy, czy wjazd na drogę publiczną był w dniu kontroli należycie oznakowany w sposób wskazaną wyżej regulacją prawną, |
|czego nie uczynił Organ w swych ustaleniach nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że skarżący winien był zapoznać się ze stosownymi |
|regulacjami prawnymi przed rozpoczęciem wykonywania przejazdu. Usprawiedliwieniem dla naruszenia wyżej wskazanych przepisów może być |
|brak stosownego oznakowania o wjeździe na drogę publiczną, za który należy uiścić opłatę elektroniczną. A ta kwestia nie została w |
|niniejszej sprawie należycie wyjaśniona, jest przedmiotem sporu i w rezultacie przedmiotem złożonej skargi. Organ ograniczył się tylko |
|do stwierdzenia, że "to nie oznaczenie za pomocą znaków drogowych regulowana jest kwestia dróg krajowych lub ich odcinków, po których |
|jazda wymaga uiszczenia stosownej opłaty, a przepisy powszechnie obowiązujące tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca |
|2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty |
|elektronicznej". |
|Rozpoznając ponownie sprawę organ ustali, czy wjazd na przedmiotową drogę był należycie oznakowany, zgodnie z wyżej przedstawiona |
|regulacją prawną. W zależności od dokonanych ustaleń oceni, czy uchybienie obowiązkowi uiszczenia opłaty czyni zgodną z prawem decyzję |
|nakładającą na skarżącego karę pieniężną za przejazd po drodze publicznej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. |
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 §1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżona decyzje stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. W kwestii wykonalności uchylonej decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło