VI SA/Wa 2027/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-17
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Ewa Frąckiewicz, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym podczas jednej kontroli drogowej, dotyczącej działalności prowadzonej przez wspólników spółki cywilnej, organ powinien wydać jedną decyzję administracyjną nakładającą karę pieniężną na oboje wspólników, czy też odrębne decyzje dla każdego ze wspólników?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym podczas jednej kontroli drogowej, dotyczącej działalności prowadzonej przez wspólników spółki cywilnej, organ powinien wydać jedną decyzję administracyjną nakładającą karę pieniężną na oboje wspólników. Wydanie odrębnych decyzji dla każdego ze wspólników stanowi naruszenie procedury administracyjnej, ponieważ prowadzi do sytuacji, w której suma nałożonych kar przekracza limit określony w art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.Stan faktyczny
Skarżący, A. W. i A. W., prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, zostali ukarani karami pieniężnymi w wysokości po 10 000 zł za wykonywanie przewozów okazjonalnych z naruszeniem zakazu umieszczania w pojeździe taksometru oraz umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. Organy administracji nałożyły odrębne decyzje na każdego ze wspólników, co skutkowało łączną karą 20 000 zł. Skarżący podnieśli zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów, naruszenia procedury administracyjnej oraz nałożenia podwójnej kary za to samo zdarzenie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone decyzje Komendanta Policji oraz utrzymane nimi w mocy decyzje Komendanta Rejonowego Policji, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Komendanta Policji na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skarg A. W. i A. W. na decyzje Komendanta Policji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], [...] oraz nr [...], [...] w przedmiocie kar pieniężnych 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz utrzymane nimi w mocy decyzje Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Policji na rzecz skarżących A. W. i A. W. kwotę po 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], [...] oraz nr [...],[...] Komendant Policji, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżących A. W. i A. W. - prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w W. utrzymał w mocy decyzje Komendanta Policji W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] oraz nr [...] nakładające na każdego ze skarżących kary pieniężne w wysokości po 10.000 zł. (dziesięć tysięcy złotych) za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu:
1. umieszczania i używania w pojeździe taksometru,
2. umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] września 2009 roku ok. godziny [...] w [...] przy ul. [...], policjanci z Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Policji dokonali kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Kierowcą i jednocześnie właścicielem pojazdu okazał się Ł. K.. Na dachu pojazdu zainstalowany był baner z napisem "[...]", natomiast w środku samochodu znajdował się włączony, sprawny technicznie taksometr fiskalny nr [...], wyprodukowany przez firmę [...] nazwie [...]- fiskalny. Kierujący przedstawił wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wydanej dla przedsiębiorstwa [...], ważnej do dnia [...] grudnia 2054r., zaświadczenie lekarskie oraz psychologiczne, umowę o współpracy podpisaną z [...], a także wydruk paragonu z kasy fiskalnej z oznaczeniem w/w przedsiębiorcy.
Podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną kontrolowanego pojazdu oraz kserokopię okazanych dokumentów, przesłuchano również w charakterze świadka kierowcę pojazdu na okoliczność zaistniałych naruszeń ustawy o transporcie drogowym. O wszczęciu postępowania organ powiadomił strony postępowania, to jest A. W. i A. W. - prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" spółka cywilna [...].
Organ uznał, że został naruszony przepis art. 18 ust. 5 lit. a ustawy o transporcie drogowym. Naruszenie tego przepisu polegało na wyposażeniu i używaniu w pojeździe nie będącym taksówką osobową, taksometru. Zdaniem organu, naruszenie to wynika zarówno z protokółu kontroli, dokumentacji fotograficznej, jak i z przesłuchania kierowcy pojazdu, który mówił, że opłatę za kurs naliczał zgodnie ze wskazaniem urządzenia [...] - fiskalny. Ponadto w ocenie organu w sprawie niniejszej naruszono również przepis art. 18 ust. 5 lit. c ustawy, bowiem na dachu kontrolowanego pojazdu znajdował się, podłączony do instalacji elektrycznej, baner z napisem "[...]" na co dowodem jest treść protokołu, fotografie z dnia kontroli i zeznanie świadka. Zdaniem organu, istotą omawianego przepisu jest rozróżnienie pojazdów taxi od pojazdów wykonujących okazjonalny transport drogowy osób dlatego też umieszczenie przedmiotowego banera jest zabronione.
W oparciu o powyższe ustalenia Komendant Policji W. nałożył decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] na A. W. i decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] na A. W. karę pieniężną w wysokości po 10000 złotych kary za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu:
1. umieszczania i używania w pojeździe taksometru,
2. umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Następnie skarżący w odwołaniu od powyższych decyzji wnieśli o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. W uzasadnieniu podważono zgromadzony w trakcie postępowania administracyjnego materiał dowodowy, będący podstawą wydania zaskarżonych decyzji, zarzucono organowi I instancji błędną wykładnię art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. Podkreślili również, że w oparciu o tę samą kontrolę i to samo zdarzenie nałożył dwie kary, każda po 10000 złotych na każdego ze wspólników prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. W ocenie skarżących, takie działanie organu jest niedopuszczalne i nie znajduje oparcia w przepisach powszechnie obowiązujących.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Policji uznał, że zawarte w odwołaniu zarzuty są bezpodstawne i dwiema decyzjami utrzymał w mocy decyzje Komendanta Policji W. W uzasadnieniach decyzji organ II instancji stwierdził, iż w chwili kontroli spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, że skarżący wykonując transport drogowy osób dopuścili się naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. a) i c) cyt. ustawy, gdyż z akt wynika jednoznacznie, że skontrolowany pojazd nie będący taksówką osobową wyposażony był w taksometr i umieszczono na dachu pojazdu lampę lub inne urządzenie techniczne. Na poparcie tych faktów organ przedstawił ustalenia kontroli drogowej.
Jednocześnie odnosząc się do zarzutu odwołania w zakresie wydania dwóch decyzji nakładających na każdego ze skarżących będących wspólników spółki cywilnej kary pieniężnej wyjaśnił, że z uwagi na formę prowadzenia działalności gospodarczej wszyscy wspólnicy muszą otrzymać decyzję, natomiast odpowiedzialność wymienionych wspólników polega na odpowiedzialności solidarnej w wysokości kwoty za popełnione naruszenia. W związku z powyższym twierdzenie skarżących, że organ nałożył dwie kary pieniężne za to samo zdarzenie niema przełożenia w ramach prawnych prowadzonego postępowania.
Następnie skarżący - za pośrednictwem organu odwoławczego – wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dwie skargi na ww. decyzje Komendanta Policji. Wnosząc o stwierdzenie nieważności ewentualnie uchylenie zaskarżonych decyzji oraz o wstrzymanie ich wykonania i zawieszenie postępowania, skarżący zarzucili w swoich skargach organom Policji naruszenie:
1. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 75 ustawy o transporcie drogowym poprzez wydanie decyzji w postępowaniu nieznanym ustawie,
2. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, poprzez nałożenie kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej podczas gdy ustawa obliguje organ do nałożenia kary tylko podczas kontroli drogowej lub kontroli w przedsiębiorstwie,
3. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 89 w zw. z art. 87 ustawy o transporcie drogowym poprzez posłużenie się przez organy kontrolujące - celem przypisania naruszenia skarżących - dokumentami, do których kontroli ani wykorzystania organy te uprawnień nie posiadają,
4. art. 7 oraz 77 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
5. art. 77 § 2 kpa w zw. z art. 123 kpa poprzez odmowę dopuszczenia dowodów wnioskowanych przez stronę, które zostały zgłoszone w odpowiednim terminie,
6. art. 11 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym poprzez błędną wykładnię lub jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, iż przedsiębiorca wykonywał przewóz okazjonalny osób, podczas gdy ani z udzielonej licencji, ani z zebranej dokumentacji nie wynika fakt przewozu jakiejkolwiek osoby,
7. art. 18 ust. 5 lit. c) ustawy o transporcie drogowym przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie iż plastykowa puszka zamontowana na dachu pojazdu jest lampą lub innym urządzeniem technicznym w rozumieniu niniejszego przepisu,
8. naruszenie art. 18 ust. 5 lit a) ustawy o transporcie drogowym przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że w samochodzie zainstalowany był taksometr, podczas gdy w samochodzie zainstalowany był drogomierz, tj. urządzenie niezabronione przez ustawę, oraz urządzenie to było jedynie umieszczone, ale nie używane.
Skarżący wnieśli również o zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie o stwierdzenie niezgodności art. 18 ust. 5 u.t.d. z Konstytucją RP, sygn. akt Ts 224/09.
W odpowiedzi na skargi Komendant Policji, wnosząc o ich oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz. 1270 z późn. zm.).
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skargi są zasadne, aczkolwiek nie z przyczyn w nich wskazanych.
Istota problemu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, czy w przypadku wykonywania przewozu drogowego przez wspólników spółki cywilnej prowadzących wspólnie przedsiębiorstwo gospodarcze z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów wymienionych w art. 92 ust. 1 tej ustawy organ nakładający karę pieniężną za stwierdzone naruszenia załatwia w drodze decyzji jedną sprawę administracyjną czy też kilka spraw w zależności od ilości wspólników spółki cywilnej.
W niniejszej sprawie organy wydały oddzielne decyzje w stosunku do A. W. i A. W., nakładając na nich odrębne kary pieniężne za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem art. 18 ust. 5 lit. a i c ustawy o transporcie drogowym.
Z powyższego wynika, że łącznie w wyniku jednej kontroli drogowej skarżący zobowiązani są do uiszczenia łącznej kwoty 20 000 złotych.
Należy przy tym podnieść, że organy nie zachowały przy tym konsekwencji w działaniu, albowiem z uzasadnień decyzji, wydanych przez Komendanta Policji wynika, że "wydanie dwóch decyzji na oboje wspólników" w takiej samej wysokości, spowodowane jest tym, że przedsiębiorstwo to jest spółką cywilną, tak więc wszyscy wspólnicy muszą otrzymać decyzję, natomiast odpowiedzialność wymienionych wspólników polega na odpowiedzialności solidarnej w wysokości kwoty za popełnione naruszenia". W tym stanie rzeczy pogląd wyrażony przez organ II instancji, aczkolwiek słuszny, pozostaje w sprzeczności z wydaniem decyzji w stosunku do każdego ze wspólników, tak jak byłyby to dwie sprawy
administracyjne, wszczęte na skutek jednego zdarzenia tj. kontroli drogowej samochodu, służącego do wykonywania działalności gospodarczej przez wspólników.
W orzecznictwie sądów administracyjnych (patrz wyrok NSA z 11 kwietnia 2008 roku, sygn. akt II GSK 29/08) przeważył pogląd, iż na skutek jednej kontroli i stwierdzenia naruszeń wszczynana jest i prowadzona jedna sprawa administracyjna załatwiona jedną decyzją. W niniejszej sprawie również, mimo, że działalność prowadzą dwie osoby fizyczne w formie spółki cywilnej na skutek jednego zdarzenia tj. kontroli drogowej w czasie której stwierdzono uchybienie przepisom dotyczącym prowadzenie wspólnego przedsięwzięcia mamy do czynienia z jedną sprawą administracyjną, zaś wydana decyzja, nakładająca karę pieniężną powinna być wydana na oboje wspólników.
Oczywiście ta decyzja powinna być doręczona odrębnie każdemu z nich, gdyż są to dwie osoby fizyczne, ale odpowiadają oni solidarnie do wysokości kary za popełnione naruszenia. W przeciwnym bowiem razie doszłoby do naruszenia art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, stanowiącym, że suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 15 000 złotych w odniesieniu do kontroli drogowej.
W tym stanie rzeczy wobec stwierdzonych uchybień procedury administracyjnej, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
Rozstrzygnięcie jak w pkt 2 i 3 wyroku Sąd oparł na art. 152 i 200 p.p.s.a.
Na obecnym etapie sprawy, albowiem zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu, Sąd nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w skargach.
Ponownie rozpoznając sprawę organy zastosują się do oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło