VI SA/Wa 2031/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-14
Skład orzekający: Pamela Kuraś - Dębecka, Dorota Wdowiak, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz drogowy wykonywany przez kierowcę zatrudnionego w innej firmie, który został użyczony na jeden kurs, może być uznany za przewóz na potrzeby własne przedsiębiorcy, jeśli pojazd należy do tego przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Przewóz drogowy wykonywany przez kierowcę niebędącego pracownikiem przedsiębiorcy, nawet jeśli został on użyczony na jeden kurs, nie spełnia przesłanek przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Definicja pracownika zawarta w Kodeksie pracy jest stosowana w tym kontekście, a jej niespełnienie oznacza konieczność posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na spółkę karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Kontrola wykazała, że pojazd należący do spółki był prowadzony przez kierowcę zatrudnionego w innej firmie, który został użyczony na jeden kurs. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy, uznając, że taki przejazd nie jest przewozem na potrzeby własne. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. K.M., S.S. Spółka Jawna w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M. Spółkę Jawną K. M. i S. S. (dalej jako spółka M.) karę pieniężną w łącznej wysokości 9.400 zł w tym: kwotę 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek, kwotę 1.000 zł za wykonywanie transportu drogowego z opłatą uiszczoną w wysokości niższej niż wymagana dla danego pojazdu samochodowego (albo pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy) oraz kwotę 400 zł za nie okazanie 2 sztuk wykresówek.
Podstawę faktyczną decyzji stanowiły wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2005 r. na drodze krajowej nr [...] w P. Kontrolowanym pojazdem marki V. [...], nr rej. [...] wraz z przyczepą, będących własnością spółki M. były przewożone puste opakowania. Podczas tej kontroli kierowca J.S. okazał m.in. wypis zaświadczenia na wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne wydane firmie M. Spółka Jawna K. M., S. S. oraz zaświadczenie, z którego wynikało, iż kierowca ten zatrudniony jest w firmie T. Spółka Jawna [...] (dalej jako spółka T.). W toku postępowania administracyjnego zostały przez stronę złożone pisemne wyjaśnienia, iż kierowca J. S. został użyczony na jeden kurs z firmy T. Spółka Jawna.
Podstawę prawną tej decyzji stanowiły przepisy art. 5, ust. 1, art. 42 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4, art. 92 ust.1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088), lp. 1.1.1, lp. 1.4.3, lp. 1.11.11 ust. 1 lit b załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) 881/92-rzeczy i art. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady EWG 11/98-osoby oraz co do wykresówek art. 15 ust .7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31.12.1985 r. - dalej jako rozporządzenie Rady EWG Nr 3821/85) a także przepisy § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 150, poz. 1684 z późn. zm).
Powołując się na definicję niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne -, zawartą w przepisie art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym organ wskazał, że pojazd nie był kierowany przez pracowników kontrolowanej firmy. Konsekwencją tego jest konieczność posiadania odpowiedniej licencji, której spółka M. w toku postępowania administracyjnego nie przedłożyła.
Na skutek rozpoznania odwołania strony w zakresie kwoty 8.000 zł decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając w oparciu o przepisy art. 4 pkt 3 i pkt 4a, art. 5 ust. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w kwestionowanej wysokości 8.000 zł. W ocenie Głównego Inspektora działanie organu pierwszej instancji było zgodne z prawem.
W uzasadnieniu podkreślono, że zarzuty skarżącej są niezasadne. Dokonując wykładni zastosowanych przepisów ustawy o transporcie drogowym organ stwierdził, że skoro kierowca J.S. jest zatrudniony w firmie T. i został użyczony na jeden kurs firmie M., zatem biorąc pod uwagę treść tych przepisów nie mógł on wykonywać przewozu na potrzeby własne na rzecz firmy M. bowiem nie był jej pracownikiem. Powołując się na przepisy kodeksu pracy organ wskazał, że pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. W tej sytuacji słuszne jest stanowisko organu I instancji, iż strona w dniu [...] kwietnia 2005 r. wykonywała transport drogowy i powinna posiadać wymaganą licencję.
W skardze do Sądu, obejmującej kwotę 8.000 zł nałożonej kary pieniężnej za brak licencji, spółka M. wnosząc o uchylenie decyzji podtrzymała w całości swoje zarzuty opisane w odwołaniu. Zarzuciła też rażące naruszenie art. 4 pkt 4 a ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, iż przedsiębiorca musi prowadzić pojazd osobiście. Natomiast w rozpatrywanej sprawie kierowca- co prawda nie był pracownikiem skarżącego- ale posiadał wszelkie uprawnienia do prowadzenia pojazdu. W ocenie skarżącej interpretacja art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, dokonana przez organ jest interpretacją wadliwą, co prowadzi do naruszenia art. 8 k.p.a. Zdaniem strony skarżącej również uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów k.p.a. gdyż ogranicza się w większości do cytowania treści przepisów ustawy nie odnosząc się do stanu faktycznego sprawy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego nie podzielił zarzutów strony i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając zatem sprawę pod tym kątem stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji uznały, iż wykonywany w dniu [...] kwietnia 2005r. przejazd pojazdem marki [...], stanowiącym własność skarżącej spółki M. nie spełniał przesłanek niezarobkowego przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym ( tekst jednolity Dz.U.04.204.2088 z późn. zm.) i z tego tytułu obciążyły skarżącego karą pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Zgodnie z treścią powołanego przepisu niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej
w zakresie usług turystycznych.
Z cytowanego przepisu wynika, iż dla uznania przewozu za przejazd na potrzeby własne konieczne jest spełnienie wszystkich wskazanych powyżej przesłanek.
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, iż wykonywany w dniu [...] kwietnia 2005r. przewóz samochodem stanowiącym własność skarżącej był wykonywany przez osobę nie będącą pracownikiem spółki M. Bezsporna bowiem w sprawie była okoliczność, że kierowca Pan J.S. był pracownikiem innej firmy pod nazwą T. i został "użyczony" stronie skarżącej na jeden kurs.
Zdaniem Sądu słusznie organ II instancji definiując pojęcie pracownika, odwołał się do definicji zawartej w art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy, zgodnie z którą pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.
W ocenie sądu powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 18.10.1994r. K 2/94; OTK 1994/2/36 podkreślił, iż kodeksom przysługuje szczególne miejsce w systemie prawa ustawowego i dlatego terminy i pojęcia używane przez kodeksy traktuje się jako wzorcowe i istnieje domniemanie, iż inne ustawy nadają im takie samo znaczenie. Jest niesporne, że zarówno aksjologia, jak i technika tworzenia prawa traktuje kodeksy w sposób szczególny. Również Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 15 stycznia 1993 r. (III ARN 89/32, POP 1393/4/70) wyraził pogląd, że " uznaną regułą wykładni jest odstępowanie od potocznego znaczenia słów i pojęć, gdy ustawodawca słowa lub pojęcia (terminy) definiuje w języku prawnym, tworząc tzw. definicje normatywne."
Takie też rozwiązanie przyjęto w rozpoznawanej sprawie, uznając iż skoro ustawodawca nie zdefiniował pojęcia pracownika na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym - zasadne jest odwołanie się do legalnej definicji pojęcia pracownika sformułowanej w kodeksie pracy.
Powyższe nie zmienia jednak faktu, iż w art.4 ust 4 lit a) ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym ustawodawca posłużył się pojęciem pracownika, nie zaś np. osoby zatrudnionej wobec czego nie można uznać, iż wykonywany w dniu kontroli przejazd pojazdem stanowiącym własność skarżącego spełniał warunki, o których mowa w ustawie, a zatem zasadne było nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie można też przyjąć, iż pojazd był kierowany przez przedsiębiorcę, skoro w przepisie tym chodzi o stan faktyczny stwierdzony w toku kontroli.
Ponadto w ocenie Sądu, tak precyzyjne określenie warunków jakim ma odpowiadać przewóz na potrzeby własne miało na celu z jednej strony opisanie sytuacji, w której przedsiębiorca realizuje nieodpłatnie przewóz na własne potrzeby, jako działalność pomocniczą w stosunku do podstawowej działalności nie wykonując go w celach zarobkowych i dlatego nie musi ubiegać się o licencję na wykonywanie transportu drogowego, z drugiej natomiast zapobiec sytuacjom gdy osoba pod pozorem wykonywania przewozów na potrzeby własne w rzeczywistości świadczy usługi transportowe. Tym samym przyjąć należy, iż również na przedsiębiorcy, który bez konieczności uzyskiwania licencji może przewozić wyprodukowane, wynajęte ,wydzierżawione czy też przez siebie zakupione towary - ciąży obowiązek szczególnego przestrzegania warunków jakim ustawodawca obwarował wykonywanie przewozów na potrzeby własne.
W tym stanie rzeczy argumenty strony skarżącej, podnoszone w skardze, a dotyczące wadliwości uzasadnienia decyzji, nie miały istotnego wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło