VI SA/Wa 2034/16
PostanowienieWSA w Warszawie2018-02-09
Skład orzekający: Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rzecznik patentowy, któremu przyznano prawo pomocy, może domagać się wynagrodzenia według stawek dla adwokatów, czy też według stawek dla rzeczników patentowych?Ratio decidendi
Rzecznik patentowy, któremu przyznano prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach dotyczących opłat za czynności rzeczników patentowych, a nie według stawek dla adwokatów. Sąd przyznał wynagrodzenie w kwocie minimalnej określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych, powiększone o podatek VAT.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano wniosek rzecznika patentowego o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Rzecznik patentowy domagał się wynagrodzenia według stawek dla adwokatów, argumentując równoważnością jego pozycji zawodowej. Sprawa dotyczyła skarg na decyzje Urzędu Patentowego RP odmawiające stwierdzenia nieważności wcześniejszych decyzji unieważniających prawo z rejestracji wzoru przemysłowego. Dwie połączone sprawy zostały oddalone wyrokiem sądu.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz rzecznika patentowego L. S. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 1200 zł oraz kwotę 276 zł stanowiącą 23% podatku VAT.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wnioski rzecznika patentowego L. S. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skarg Z. P. na decyzje Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2015 r. nr Sp. [...] i Sp. [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji unieważniającej prawo z rejestracji wzoru przemysłowego postanowił: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz rzecznika patentowego L. S. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 1200 (słownie tysiąc dwieście) złotych oraz kwotę 276 (słownie dwieście siedemdziesiąt sześć) złotych stanowiącą 23% podatku VAT tytułem opłaty za czynności wykonane w ramach zastępstwa prawnego.
W przedmiotowej sprawie decyzją z [...] marca 2011 r. o nr [...] i [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej unieważnił prawo z rejestracji na wzór przemysłowy pt. "[...] " o nr [...] udzielone na rzecz Z. P., na skutek wniosków B. sp. z o.o. z siedzibą w W. i E. sp. z o.o. z siedziba w K. Skarga na tę decyzję złożona przez Z. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została oddalona wyrokiem z dnia 21 grudnia 2011r. sygn. akt VI SA/Wa 1680/11, a następnie skarga kasacyjna uprawnionego została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 listopada 2013 r. w sprawie sygn. II GSK 1136/12.
W dniu 4 grudnia 2013 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynęły wnioski Z. P. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] marca 2011 r.. Urząd Patentowy RP decyzjami z dnia [...] czerwca 2014 r., oznaczonych numerami Sp. [...] i [...], odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] marca 2011 r. nr Sp. [...] i nr Sp. [...]. Po rozpoznaniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy organ decyzjami z dnia [...] lipca 2015 r. nr Sp. [...] i Sp. [...] utrzymał w mocy ww. decyzje z dnia [...] czerwca 2014 r.
Skarżący Z. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na ww. decyzje. Sprawa ze skargi na decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. nr. [...] została zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 2034/16, a sprawa ze skargi na decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. nr. [...] została zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 2035/16 .
Skarżący zwrócił się w obydwu sprawach z wnioskami o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego.
W sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2034/16 postanowieniem Sądu z dnia 2 marca 2017 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego rzecznika patentowego, o wyznaczenie którego Sąd zwrócił się do Krajowej Rady Rzeczników Patentowych. Pełnomocnikiem z urzędu wyznaczony został dla skarżącego rzecznik patentowy L. S.
Natomiast w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2035/16 postanowieniem referendarza sądowego z dnia 24 stycznia 2017 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego rzecznika patentowego. Także w tej sprawie pełnomocnikiem z urzędu wyznaczony został rzecznik patentowy L. S.
Polska Izba rzeczników Patentowych w obydwu sprawach poinformowała o wyznaczeniu rzecznika patentowego L. S. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego.
Ustanowiony pełnomocnik procesowy skarżącego rzecznik patentowy L. S. w złożonym do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2034/16 piśmie z dnia 15 października 2017 r. zawarł wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy Zarazem oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone. Ponadto pełnomocnik skarżącego podniósł, że według art. 244 § 1 i § 2 p.p.s.a. pozycja zawodowa do występowania przed sądem administracyjnym rzecznika patentowego jest równoważna z pozycją adwokata, radcy prawnego i doradcy podatkowego. Ustawodawca w art. 11 ust. 3 ustawy z 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych ustalił, iż rzecznik patentowy podczas i w związku z wykonywaniem czynności zawodowych korzysta z ochrony prawnej przysługującej adwokatowi. Zgodnie zatem z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, występuje nakaz równego traktowania przez sądy administracyjne rzeczników patentowych, adwokatów i radców prawnych w określaniu ich wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną. Mając powyższe na względzie, pełnomocnik skarżącego wniósł o uznanie przez Sąd, że w sprawie ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika będącego rzecznikiem patentowym, za wykonane analizy prawne i za opracowanie niniejszego pisma przygotowawczego i udział w rozprawie mogą i powinny mieć odpowiednio pełne zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r., gdyż zastosowanie innych mniej korzystnych dla rzecznika patentowego przepisów miałoby charakter dyskryminacyjny. Stosownie do przepisu § 14 ust. 1 pkt. 1 ppkt a ww. rozporządzenia - stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego wynosi 1200 zł.
Na rozprawie 22 listopada 2017 r. Sąd, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.) postanowił połączyć sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2034/16 i VI SA/Wa 2035/16 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia dalej pod wspólną sygnaturą VI SA/Wa 2034/16. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2034/16 oddalono obydwie skargi. Na ww. rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącego rzecznik patentowy L. S. ponownie zwrócił się z odnoszącym się do obydwu połączonych spraw wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
W myśl art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W niniejszej sprawie zasady przyznawania wynagrodzenia rzecznikowi patentowemu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 881.).
W przedmiotowej sprawie ustanowiony z urzędu rzecznik patentowy L. S. reprezentował skarżącego w postępowaniu pierwszej instancji przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zakończonym wydaniem postanowienia z dnia 30 sierpnia 2016 r.
Stosownie do treści § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu patentowego – 600 zł. W związku z faktem, iż rzecznik patentowy L. S. został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego w sprawach VI SA/Wa 2034/16 i VI SA/Wa 2035/16, które na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. zostały połączone w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia dalej pod wspólną sygnaturą VI SA/Wa 2034/17, należy przyznać mu wynagrodzenie za zastępstwo prawne w łącznej wysokości 1200 zł, przy czym w myśl § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia kwotę tę należy podwyższyć o stawkę 23% podatku od towarów i usług, tj. kwotę 276 zł.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia w kwocie 1200 zł podwyższonej o kwotę 276 zł stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) wskazać należy, że skarżący w niniejszej sprawie wnosił o przyznanie pełnomocnika z urzędu będącego rzecznikiem patentowym a nie adwokatem. Na mocy postanowienia starszego referendarz sądowego został ustanowiony dla skarżącego rzecznik patentowy zaś Krajowa Rada Rzeczników Patentowych wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie L. S. Z tego też powodu nie jest możliwe zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. Ponadto referendarz sądowy nie znalazł podstaw do przyznania wynagrodzenia ponad minimalną stawkę wskazaną w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. Zgodnie z art. 13a ust. 4 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1314) koszty zastępstwa można ustalić w wysokości wyższej niż stawka minimalna opłaty, stosowana w odniesieniu do czynności danego rodzaju, ale nieprzekraczającej sześciokrotności tej stawki, jeżeli przemawia za tym rodzaj i zawiłość sprawy oraz niezbędny nakład pracy rzecznika patentowego, w tym czynności podjęte w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu. Podkreślić należy, że reprezentowanie tego samego skarżącego w połączonych na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a w sprawach, które są rodzajowo takie same, dotyczą identycznego zagadnienia prawnego a analiza faktyczno-prawna podejmowanej w nich materii, jest oparta o te same mechanizmy interpretacyjne może być zaś podstawą do obniżenia wynagrodzenia pełnomocnikowi a nie jego podwyższenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt I Oz 1614/17).
Wobec powyższego, na podstawie art.250 § 1, art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a, postanowiono jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło