VI SA/Wa 2047/08

PostanowienieWSA w Warszawie2010-07-29

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. Sąd rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy niezależnie od wcześniejszych rozstrzygnięć w innych sprawach, kierując się literą prawa i swoim doświadczeniem.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. O. złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) po tym, jak jej poprzednie wnioski zostały odmówione. Wnioskodawczyni podniosła, że jej wniosek został pobieżnie rozpoznany i załączyła odpis postanowienia z innej sprawy, w której przyznano jej prawo pomocy. Sąd rozpoznał sprzeciw wnioskodawczyni od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Ewa Frąckiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skarg J. A., B. P., M. Z., S. L., M. S. i K. W. na uchwały Rady Miejskiej w P. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] oraz z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nadania nazwy ulicy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem Sądu z dnia 27 maja 2009 r. odmówiono przyznania M. O. (dalej też jako wnioskodawczyni) prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skarg J. A., B. P., M. Z., S. L., M. S. i K. W. na uchwały Rady Miejskiej w P. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] oraz z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nadania nazwy ulicy. W dniu 8 lutego 2010 r. wpłynął do Sądu kolejny wniosek M. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W wyniku rozpoznania niniejszego wniosku, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 czerwca 2010 r. odmówiono przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie czesiowym obejmującym ustanowienie adwokata. Na powyższe postanowienie wnioskodawczyni złożyła sprzeciw. Do którego załączyła odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 298/09 zmieniające postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2009 r. w zakresie przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Dodatkowo w sprzeciwie podniosła, że jej wniosek został pobieżnie rozpoznany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) – cytowana dalej jako "p.p.s.a." od zarządzeń i postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; por. też postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). Podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być rozpoznany w świetle unormowań zawartych w art. 165 p.p.s.a. - zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne - i oceniony pod kątem zmiany okoliczności, jakie zaszły od czasu rozpoznania pierwszego wniosku (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 262/09). Warunkiem zastosowania powyższego uregulowania jest jednak zaistnienie "zmiany okoliczności sprawy" w okolicznościach faktycznych lub w obowiązującym prawie. Zatem bez zmiany okoliczności sprawy Sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FZ 290/09). Na podstawie poprzednio złożonych dokumentów i informacji przedstawionych przez wnioskodawczynię stwierdzono, że prowadziła gospodarstwo domowe razem z mężem. Posiadała dom jednorodzinny o powierzchni [...] m2, który ma charakter letniskowy. Dodatkowo posiadała dwie nieruchomości gruntowe o łącznej powierzchni [...]. Ponadto oświadczyła, iż posiada jednostki funduszu inwestycyjnego o wartości [...] zł. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, iż jej mąż pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł, a koszty utrzymania i leczenia jej oraz męża wynoszą około [...] zł miesięcznie. Wskazała również, że opłaca rachunki telefoniczne w wysokości [...] złotych na miesiąc. Na podstawie danych przedstawionych przez wnioskodawczynię w obecnie analizowanym wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że nadal dysponuje jednostkami funduszu inwestycyjnego w wartości [...] tysięcy złotych, przy czym z przedstawionych dokumentów i opisu jej sytuacji majątkowej nie wynika, iż sprzedaż jednostek celem uzyskania środków na opłacenie kosztów postępowania sądowego spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego dla wnioskodawczyni Na możność pokrycia kosztów sądowych z powyższego źródła nie wpływa też zmiana okoliczności polegająca na zwiększonych wydatkach. Są one bowiem pokrywane z bieżących dochodów. Jednocześnie nadmienić należy, że zawarte w sprzeciwie stanowisko wnioskodawczyni dotyczące przyznania jej prawa pomocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w innej sprawie nie obliguje w żaden sposób sądu administracyjnego do tożsamego i bezkrytycznego działania w sprawie niniejszej. Sąd rozpoznając niniejszy wniosek jest niezawisły i rozpoznając go kieruje się literą prawa – ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i swoim doświadczeniem życiowym. Dlatego też analizując niniejszy wniosek, w oparciu o powyższe kryteria oraz przedstawione przez wnioskodawczynię informacje stwierdził, że nie można uznać, iż przy posiadanych środkach pieniężnych wnioskodawczyni nie była w stanie zgromadzić środków niezbędnych do dochodzenia swoich praw przed sądem. Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 oraz 165 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło