VI SA/Wa 2058/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-07
Skład orzekający: Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wniosku o wymagane dokumenty pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku o wymagane dokumenty dotyczące jej stanu majątkowego, nie przedłożyła ich w zakreślonym terminie. Ciężar dowodu spoczywa na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy, a brak wykazania spełnienia przesłanek uzasadnia oddalenie wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej uchwały Krajowej Rady Notarialnej. Wnioskodawczyni podała, że jedynym dochodem rodziny jest wynagrodzenie męża, a rodzina ponosi dodatkowe obciążenia finansowe. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową. Wezwanie to, pomimo dwukrotnego awizowania, nie zostało podjęte przez skarżącą i zwrócono je do sądu. W konsekwencji, skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania M. S. prawa pomocy w żądanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na uchwałę Krajowej rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: odmówić przyznania M. S. prawa pomocy w żądanym zakresie.
M. S.(dalej też jako skarżąca) wniosła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
Z informacji podanych przez skarżącą w formularzu wynika, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem oraz dwoma małoletnimi synami (w wieku 5 i 2 lat). Skarżąca podała, że jedynym dochodem rodziny jest wynagrodzenie otrzymywane przez jej męża wynoszące miesięcznie [...] złotych brutto. Podkreśliła, że oboje z mężem, oprócz zwykłych wydatków na bieżące utrzymanie, ponoszą obciążenia związane ze spłatą kredytu hipotecznego, kart kredytowych, opłat za przedszkole i żłobek.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez przedłożenie:
1. zeznania podatkowego skarżącej i jej męża za rok 2011 ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie;
2. zaświadczenia pracodawcy męża skarżącej potwierdzającego wysokość wynagrodzenia miesięcznego określonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy;
3. zaświadczenia właściwego urzędu pracy o posiadaniu statusu bezrobotnego (oraz ewentualnego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych) przez skarżącą;
4. wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, (w przypadku jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli ani skarżąca ani jej mąż nie posiadają rachunków bankowych, Sąd zobowiązuje skarżącą do złożenia stosownego oświadczenia);
5. dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń;
6. dokumentów potwierdzających wskazane w rubryce 5 i 9 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zadłużenie.
Przedmiotowe wezwanie po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniach 11 i 19 grudnia 2012 r., z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił do Sądu.
Stosownie do postanowień art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.), w razie, gdy nie jest możliwe ani doręczenie właściwe, ani zastępcze pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu.
W niniejszej sprawie spełniono powyższe wymogi, bowiem przesyłka została dwukrotnie awizowana a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieszczono w pocztowej skrzynce oddawczej. Mając powyższe na uwadze zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 3 stycznia 2013 roku uznano przesyłkę za doręczoną z dniem 27 grudnia 2012 r. W konsekwencji termin do przedłożenia żądanych dokumentów upłynął w dniu 10 stycznia 2013 r. Skarżąca tymczasem do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawiła.
Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła.
Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270, dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak tez wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło