VI SA/Wa 2071/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia p o s t a n a w i a: odmówić K. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych W dniu 15 listopada 2010 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sporządzony na urzędowym formularzu wniosek K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [..] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia. Z podanych przez K. S. w formularzu informacji wynika, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni [...] m2. Prowadzi działalność gospodarczą, z której nie uzyskuje dochodów. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [...] listopada 2010 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiągniętego z prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej w 2010 r. (ewentualnie brak dochodu) – np. odpisu ostatniej złożonej deklaracji o wysokości dochodu (straty) z prowadzonej działalności gospodarczej osiągniętego od początku roku podatkowego, ewentualnie odpisu z księgi przychodów i rozchodów na koniec września br., b) kopii zeznania podatkowego skarżącej za rok 2009 (ewentualnie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego przez skarżącą w ubiegłym roku), c) wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy (w przypadku, w którym skarżąca posiada rachunki bankowe). W wykonaniu wezwania referendarza sądowego skarżąca przy piśmie z dnia 5 stycznia 2011 r. przedłożyła: a) kopie zeznań podatkowych PIT-36 oraz PIT/B za 2009 r., z których wynikało, iż skarżąca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przy przychodzie w kwocie 20.720 zł uzyskała dochód w kwocie 2875 zł b) kopie deklaracji dla podatków od towarów i usług VAT-7za okres styczeń – listopad 2010 r., z których wynikało, iż w okresie tym skarżąca sprzedała usługi o wartości 8200 zł. Skarżąca nie przedłożyła natomiast wyciągów z rachunku bankowego, nie wyjaśnił także, czy jakikolwiek rachunek bankowy posiada. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie natomiast do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym odpowiedź skarżącej była niepełna. Skarżąca nie przedłożyła bowiem wyciągów z rachunków bankowych. Nie wskazała przy tym, iż nie posiada żadnych rachunków bankowych. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, czy skarżąca posiada rachunki bankowe, ani jakie operacje były wykonywane na tych rachunkach oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym, skoro skarżąca nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.