VI SA/Wa 2076/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-11
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Piotr Borowiecki, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania licencji pilota samolotowego, oparte na toczącym się postępowaniu karnym dotyczącym nieprawidłowości podczas egzaminu, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania licencji pilota samolotowego, oparte na toczącym się postępowaniu karnym dotyczącym nieprawidłowości podczas egzaminu, jest zgodne z prawem. Rozstrzygnięcie sądu karnego zostało uznane za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., którego wyjaśnienie jest niezbędne do wydania decyzji administracyjnej, a organ prawidłowo zastosował się do wskazań poprzedniego wyroku sądu.Stan faktyczny
Skarżący D. P. złożył wniosek o wydanie licencji pilota samolotowego. W trakcie postępowania administracyjnego Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) zawiesił postępowanie, powołując się na toczące się postępowanie karne przeciwko skarżącemu w związku z podejrzeniem nieprawidłowości podczas egzaminu teoretycznego. Po kolejnych orzeczeniach sądów i organów, Prezes ULC ponownie wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania, uznając rozstrzygnięcie sądu karnego za zagadnienie wstępne. Skarżący zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 10 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2013 r. sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., nr [...], Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej także: "Prezes ULC"), działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) - utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia 29 czerwca 2012 r., nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania D. P. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") licencji pilota samolotowego PLL(A) do czasu zakończenia postępowania karnego toczącego się w sprawie [...], w której skarżący podejrzany jest o popełnienie czynu z art. 229 § 3 k.k.
Zaskarżone postanowienie Prezesa ULC zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] października 2007 r. skarżący D. P. złożył wniosek o wydanie licencji pilota samolotowego turystycznego PPL(A).
Z akt administracyjnych wynika, że skarżący zaliczył egzamin teoretyczny (vide: raport z dnia [...] października 2008 r.), a następnie w dniu [...] stycznia 2009 r. został skierowany na egzamin praktyczny na pilota samolotowego turystycznego. Powyższy egzamin skarżący zaliczył z wynikiem pozytywnym (Protokół z egzaminu praktycznego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r.).
W dniu [...] sierpnia 2009 r. Prezes ULC otrzymał informację z Prokuratury Okręgowej w W. Wydział V Śledczy, że istnieje uzasadnione podejrzenie, iż podczas zdawania egzaminu teoretycznego przez skarżącego doszło do nieprawidłowości.
W konsekwencji uzyskanej z Prokuratury Okręgowej w W. informacji, Prezes ULC decyzją z dnia [...] września 2009 r., działając na podstawie przepisów art. 96 ust. 3 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 6 ustawy - Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130, poz. 1112 ze zm.), odmówił skarżącemu wydania licencji pilota, zaś wskutek rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy - decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymał ww. decyzję w mocy.
W wyniku rozpatrzenia wniesionej przez stronę skarżącą skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 10/10, uchylił w/w decyzję Prezesa ULC z dnia [...] listopada 2009 r. i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] września 2009 r., uznając, że zostały one wydane z naruszeniem wskazanych przepisów ustawy Prawo lotnicze i przepisów procesowych. Sąd wskazał, że w sytuacji, gdy skarżący spełnia kryteria ustawowe do wydania licencji, powoływanie się przez organ na fakt toczącego się postępowania karnego wobec skarżącego w sprawie nieprawidłowości zaistniałych podczas egzaminu teoretycznego nie stanowi podstawy do odmowy wydania ww. licencji. Niemniej jednak WSA w Warszawie zauważył jednocześnie, że ustalenia sądu karnego mogły być rozpatrywane przez Prezesa ULC w kontekście zaistnienia zagadnienia wstępnego pozwalającego na zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania licencji na podstawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Następnie pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. Prezes ULC zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie odmowy wydania mu licencji PPL(A) w związku z podejrzeniem, że nie spełnia on warunków określonych w art. 96 ust. 1 pkt 6 ustawy - Prawo lotnicze.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Prezes ULC, działając z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił postępowanie w sprawie odmowy wydania skarżącemu licencji PPL(A) do czasu zakończenia postępowania karnego toczącego się w sprawie [...].
W uzasadnieniu postanowienia Prezes ULC, odwołując się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 10/10 – uznał za zagadnienie wstępne rozstrzygniecie sądu karnego co do popełniania przez kandydata na pilota przestępstwa mogącego wpływać na prawidłowość przebiegu egzaminu państwowego, o którym mowa w art. 99 ustawy - Prawo lotnicze.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ wydał następnie w dniu [...] sierpnia 2010 r. postanowienie, na podstawie którego utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] czerwca 2010 r.
Następnie, w wyniku rozpoznania wniesionej przez stronę skarżącą do tut. Sądu skargi na w/w postanowienie organu, WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. akt VI SA /Wa 2044/10, uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Prezesa ULC z dnia [...] czerwca 2010 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że jakkolwiek wydając zaskarżone postanowienie organ powoływał się wprawdzie na wyrok WSA z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 10/10, w którym wskazuje się na potrzebę rozważenia, czy w przedmiotowej sprawie nie zachodzi zagadnienie wstępne pozwalające na zawieszenie postępowania z wniosku z dnia [...] października 2007 r. o wydanie licencji PPL(A), to jednakże uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w sposób wadliwy, gdyż organ wszczął z urzędu i prowadził postępowanie w sprawie odmowy wydania skarżącemu licencji PPL(A), podczas, gdy kwestia zagadnienia wstępnego dotyczyła postępowania z wniosku skarżącego D. P. o wydanie licencji PPL(A).
W toku ponownego postępowania, Prezes ULC pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. zwrócił się do Prokuratury Okręgowej w W. Wydział [...] z wnioskiem o udzielnie informacji, na jakim etapie jest postępowanie prowadzone w sprawie o sygn. akt [...] oraz o wskazanie czy zakresem i ustaleniami tego postępowania objęte zostały kwestie dotyczące występowania ewentualnych nieprawidłowości w trakcie przebiegu egzaminu teoretycznego na licencję pilota PPL (A), o którą ubiega się skarżący D. P..
W odpowiedzi na powyższe zapytanie, Prokuratura Okręgowa w W. pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. wyjaśniła, że prowadzi postępowanie przygotowawcze przeciwko D. P., któremu postawiono zarzut, iż w dniu [...] października 2008 r. w K. i w W., działając wspólnie i w porozumieniu z J. Ł. udzielił T. K. - pełniącemu funkcję publiczną w Lotniczej Komisji Egzaminacyjnej powołanej przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do prowadzenia egzaminów teoretycznych na licencje lotnicze korzyść majątkową w kwocie nie mniejszej niż 8.000 złotych w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa, tj. ułatwienie uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu teoretycznego na licencję pilota turystycznego samolotowego PPL(A), polegające na przeprowadzeniu przez T. K. w dniu [...] października 2008 r. państwowego egzaminu teoretycznego z następujących przedmiotów: Osiągi i planowanie lotu, Nawigacja, Zasady lotu, Meteorologia w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami, w szczególności z § 16 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2003 r. w sprawie egzaminów państwowych na licencje łub uprawnienia lotnicze, poprzez informowanie D. P. w trakcie egzaminów, czy udzielił wymaganej do zaliczenia poszczególnych przedmiotów ilości prawidłowych odpowiedzi oraz podawania prawidłowych odpowiedzi na pytania, na które udzielił on błędnej odpowiedzi w ten sposób, że w dniu [...] października 2009 r. około godziny [...] J. Ł. nadał w K. przesyłką konduktorską w pociągu IC K. kwotę korzyści majątkowej przeznaczonej dla T. K. przekazaną mu w tym celu przez D. P., którą to przesyłkę konduktorską T. K. odebrał w tym samym dniu około godziny [...]na dworcu W.
W konsekwencji dokonanych ustaleń Prezes ULC wydał w dniu [...] czerwca 2012 r. postanowienie nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania wszczętego dnia [...] października 2007 r. w sprawie wydania skarżącemu licencji pilota samolotowego turystycznego PPL(A), do czasu zakończenia postępowania karnego toczącego się w sprawie [...], tj. o czyn z art. 229 § 3 k.k.
W uzasadnieniu postanowienia organ powołał się na informację udzieloną przez Prokuraturę Okręgową w W. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r., uznając, że materiał dowodowy zgromadzony dotychczas w trakcie postępowania przygotowawczego prowadzonego w sprawie o sygn. [...] wskazuje na to, że egzamin teoretyczny D. P. na licencję PPL(A), który odbył się w dniu [...] października 2008 r., został przeprowadzony niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wskazał, że w niniejszym postępowaniu administracyjnym zachodzi przesłanka, o której mowa w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem za zagadnienie wstępne, w rozumieniu wspomnianego przepisu k.p.a., należy uznać fakt ewentualnego występowania nieprawidłowości w trakcie przebiegu egzaminu teoretycznego na licencję PPL(A), którą to okoliczność potwierdzają zarzuty prokuratorskie postawione w toku postępowania przygotowawczego stronie skarżącej. Zdaniem Prezesa ULC, jakakolwiek wątpliwość co do poprawności zweryfikowania wiedzy kandydatów i prawidłowości zdanych egzaminów nie pozwala na wydanie licencji, bowiem ewentualne uchybienia w procesie jej wydania mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo ruchu lotniczego. W ocenie organu, w rozpatrywanej sprawie, okoliczności ujawnione w dokumentach przekazanych przez Prokuraturę Okręgową w W. rodzą wątpliwości co do dostatecznego przygotowania strony skarżącej do bezpiecznego wykonywania czynności lotniczych oraz faktycznego zdania przezeń egzaminu teoretycznego, który w myśl art. 96 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze ma być potwierdzeniem posiadanej przez kandydata wiedzy i umiejętności. Organ stwierdził, że wprawdzie dokumentacja administracyjna potwierdza zdanie egzaminu teoretycznego, jednakże zgromadzone w sprawie dowody, tj. dokumenty otrzymane z Prokuratury Okręgowej, wskazują na uzasadnione podejrzenie, że egzamin teoretyczny nie odbył się w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto Prezes ULC, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 10/10, przypomniał, że - zdaniem Sądu - w rozpatrywanej sprawie administracyjnej zainicjowanej wnioskiem skarżącego o wydanie licencji pilota "nic nie stało na przeszkodzie, aby organ skorzystał z instytucji zawieszenia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.". W konsekwencji Prezes ULC uznał, że rozstrzygnięcie sprawy wydania skarżącemu licencji pilota samolotowego turystycznego zależy od uprzedniego zakończenia postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w W. w sprawie [...], co uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W dniu [...] lipca 2012 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie do Prezesa ULC, zarzucając organowi naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. Skarżący stwierdził, że - wbrew stanowisku organu - prowadzenie postępowania karnego nie jest w niniejszej sprawie zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto skarżący zarzucił, że organ uniemożliwił mu zapoznanie się z materiałem dowodowym w sprawie.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes ULC - działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2007 r. w sprawie wydania skarżącemu licencji pilota samolotowego PPL(A) do czasu zakończenia postępowania karnego, w którym D. P. jest podejrzanym.
W uzasadnieniu wydanego postanowienia Prezes ULC, mając na uwadze treść art. 96 ust. 1 pkt 3 i 6 ustawy - Prawo lotnicze, uznał, że rozstrzygniecie sądu karnego co do popełnienia przez kandydata na pilota przestępstwa dotyczącego prawidłowości przebiegu egzaminu państwowego, o którym mowa w art. 99 ustawy - Prawo lotnicze, uznał za zagadnienie wstępne w postępowaniu administracyjnym dotyczącym udzielenia licencji pilota samolotowego turystycznego. Organ wskazał ponadto, że postępowanie przygotowawcze przeciwko skarżącemu D. P., oskarżonemu o popełnienie czynu określonego w art. 229 § 3 k.k., jest w toku, a zatem zakończenie postępowania administracyjnego w sprawie wydania stronie skarżącej licencji pilota samolotowego PPL(A) jest niemożliwe, a powyżej wskazane okoliczności determinują obowiązek zawieszenia postępowania administracyjnego. Organ stwierdził, że postanowienie Prezesa ULC z dnia [...] czerwca 2012 r. nie kończy postępowania w sprawie wydania licencji pilota samolotowego turystycznego PPL(A), a zatem strona nie jest pozbawiona możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prezes ULC wyjaśnił ponadto, że zawieszenie postępowania administracyjnego nie pozbawia strony możliwości zapoznania się z materiałami i dowodami zgromadzonymi w sprawie, gdyż przepis art. 10 k.p.a. odnosi się do postępowania w sprawie wydania skarżącemu licencji pilota samolotowego PPL(A) i dotyczy możliwości zapoznawania się z aktami administracyjnymi tej sprawy w każdej jej fazie.
W dniu [...] września 2012 r. skarżący D. F., działając za pośrednictwem organu, wniósł do WSA w Warszawie skargę na postanowienie Prezesa ULC z dnia [...] września 2012 r., nr [...].
Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, strona zarzuciła organowi naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 10 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuciła, że prowadzenie postępowania karnego nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem skarżącego, zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Skarżący wskazał, że istotę rozstrzygnięcia organu administracji publicznej stanowi autorytatywne orzeczenie, że abstrakcyjna norma prawna znajduje zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym. W ocenie skarżącego, konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Skarżący uznał, że taki przypadek w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca i nie zachodzą wątpliwości co do kwestii prawnych. Ponadto skarżący zarzucił w uzasadnieniu skargi, że Prezes ULC uniemożliwił mu zapoznanie się z materiałem dowodowym, czym dopuścił się naruszenia przepisu art. 10 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Prezes ULC wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów lub czynności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga D. P. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] września 2012 r., nr [...], jak również utrzymane nim w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania skarżącemu licencji pilota samolotowego - nie naruszają prawa.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydając sporne postanowienia, Prezes ULC nie dopuścił się - mającego istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 96 ust. 3 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze.
Ponadto Sąd uznał, że Prezes ULC, wydając przedmiotowe postanowienia, nie dopuścił się również naruszenia pozostałych norm procedury administracyjnej, w tym przede wszystkim przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Przyjmuje się zgodnie, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.
Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku.
Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez sąd istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu (tak m.in. /w:/ wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 marca 2004 r., sygn. akt IV SA 3103/02).
Trzeba ponadto zauważyć, że ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku, oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 506/05, stwierdził, że związanie samego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.
Mając na względzie powyższe należy zauważyć, że w niniejszej sprawie Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 10/10. W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając na uwadze treść przepisów art. 96 ust. 1 pkt 3 i 6 Prawa lotniczego, uznał, że "za zagadnienie wstępne w postępowaniu dotyczącym udzielenia licencji na pilota samolotowego należy uznać rozstrzygnięcie sądu karnego co do popełnienia przez kandydata na pilota przestępstwa dotyczącego prawidłowości przebiegu egzaminu państwowego, o którym mowa w art. 99 pr. lot." W konsekwencji WSA w Warszawie, wydając wspomniany wyrok z dnia 26 marca 2010 r., doszedł do przekonania, że Prezes ULC zobowiązany będzie dokonać "ponownej szczegółowej analizy we wskazanym przez Sąd kierunku z uwzględnieniem rozważenia możliwości zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania karnego".
Podkreślić należy, że obowiązkiem Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego jest nadzór nad lotnictwem cywilnym, sprawdzanie kwalifikacji personelu lotniczego, podejmowanie działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa lotów (art. 21 ustawy - Prawo lotnicze). Ponadto, Prezes ULC sprawuje kontrolę nad przestrzeganiem przepisów oraz decyzji z zakresu lotnictwa cywilnego. Kontroli tego organu podlegają m.in. osoby posiadające licencję członka personelu lotniczego. (art. 27 Prawa lotniczego). Członkiem personelu lotniczego, w świetle art. 94 ust. 2 cyt. ustawy, jest osoba, która posiada ważną licencję lub świadectwo kwalifikacji i jest wpisana do państwowego rejestru personelu lotniczego lub innego odpowiedniego rejestru prowadzonego zgodnie z odrębnymi przepisami. W dalszej części w/w. artykułu ustawodawca wskazał, iż licencja jest świadectwem stwierdzającym posiadanie określonych kwalifikacji oraz dowodem upoważnienia do wykonywania określonych czynności lotniczych. Licencje są wymagane dla pilotów samolotów turystycznych.
Ponadto należy zauważyć, że w świetle art. 96 ust. 1 ustawy - Prawo lotnicze, licencja pilota może być wydana osobie, która łącznie spełnia następujące warunki:
1) korzysta w pełni z praw publicznych;
2) ma pełną zdolność do czynności prawnych;
4) spełnia wymogi w zakresie wieku i wykształcenia;
5) odpowiada wymaganiom w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej, określonym na podstawie art. 104 ust. 2, potwierdzonym orzeczeniem o braku przeciwwskazań do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego, o którym mowa w art. 110;
6) spełnia wymagania i warunki, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 104 ust. 1 pkt 3 i ust. 3, dotyczące ukończenia szkolenia lotniczego, praktyki lotniczej oraz posiadanej wiedzy i umiejętności;
7) uzyskała pozytywny wynik z egzaminu państwowego, o którym mowa w art. 99 ust. 1.
W konsekwencji przyjąć trzeba, że dana osoba może się ubiegać o licencję pilota, gdy spełnia wszystkie wymienione powyżej warunki ustawowe.
Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie licencji pilota samolotu turystycznego PLL(A). Przystąpił zarówno do egzaminu teoretycznego, a w następnej kolejności do egzaminu praktycznego.
Mając na uwadze informację uzyskaną z Prokuratury Okręgowej w W. o wszczęciu postępowania przygotowawczego w sprawie [...] przeciwko skarżącemu D. P. podejrzanemu o popełnienie czynu określonego w art. 229 § 3 kodeksu karnego (polegającego w wersji podstawowej na udzieleniu korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy osobie pełniącej funkcję publiczną w związku z tą funkcją), Prezes ULC ustalił, że istnieje uzasadnione podejrzenie, że podczas zdawania przez skarżącego egzaminów teoretycznych na licencję pilota doszło do nieprawidłowości, które mogą wskazywać na niewystarczające merytoryczne przygotowanie do uzyskania licencji.
Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Wprawdzie pojęcie "zagadnienia wstępnego" użyte w powołanym przepisie jest sporne zarówno w literaturze, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych, niemniej przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., są kwestie (zagadnienia) prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej.
Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie, należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Z przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wynika, że zagadnienie to nie było jeszcze przedmiotem postępowania przed właściwymi organami, albo w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii (vide: A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Dom Wydawniczy Zakamycze, 2000 r., teza 5 komentarza do art. 97 § 1 pkt 4). Prejudycjalność zachodzi tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej, stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Oznacza to, jak słusznie wskazał Prezes ULC, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe.
Zdaniem Sądu, mając zarówno na względzie przepis art. 153 p.p.s.a. oraz pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 10/10, należy w pełni podzielić pogląd Prezesa ULC i uznać w konsekwencji, że w świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy, zaistniały wszelkie podstawy do uznania, że w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione obligatoryjne przesłanki do zawieszenia postępowania z urzędu, o których mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W ocenie Sądu, zgodzić się należy zatem z organem, że pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2007 r. o wydanie licencji pilota a rozstrzygnięciem postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w W. w sprawie [...], występuje zależność, o jakiej mowa w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W tej sytuacji, przyjąć trzeba, że organ administracji, wykonując swoje ustawowe obowiązki, podjął prawidłową decyzję o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania skarżącemu licencji pilota samolotowego PLL(A), słusznie uznając, iż rozstrzygnięcie będące wynikiem odrębnego postępowania (karnego) będzie miało wpływ na wynik toczącego się postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu, organ administracji, dokonując analizy niniejszej sprawy, ustalił w sposób prawidłowy związek przyczynowy, stwierdzając, że wynik postępowania karnego będzie rzutował w sposób bezpośredni na decyzję o przyznaniu licencji pilota samolotowego PLL(A), gdyż ustali okoliczności zaliczenia przez skarżącego egzaminu teoretycznego (czy zaliczenie nastąpiło to zgodnie z prawem, czy też w wyniku przestępstwa). Wynik sprawy karnej będzie miał w związku z tym podstawowe znaczenie dla sprawy administracyjnej w przedmiocie wydania licencji pilota samolotowego turystycznego, gdyż zgodnie z ustawą - Prawo lotnicze, kandydat na pilota w celu uzyskania licencji pilota samolotowego turystycznego musi wykazać się nie tylko wiedzą teoretyczną (sprawdzaną podczas pierwszego etapu egzaminu państwowego), ale także umiejętnościami praktycznymi (drugi etap ww. egzaminu). Zaliczenie obu etapów egzaminu przesądza o wydaniu rzeczonej licencji.
Sąd jednocześnie zauważyła, że Prezes ULC, rozstrzygając w niniejszej sprawie, zastosował się do zaleceń zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2010 r., nie naruszając tym samym dyspozycji przepisu art. 153 p.p.s.a.
Należy podkreślić na marginesie, że w sytuacji, gdy ustąpią przyczyny zawieszenia postępowania, organ administracji publicznej podejmuje postępowanie z urzędu lub na wniosek strony. Sąd zauważa także, że organ administracji publicznej jest obowiązany podjąć postępowanie z urzędu lub na wniosek strony, gdy stwierdzi ustąpienie przyczyny, z powodu której zawieszono postępowanie.
Ustosunkowując się z kolei do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organ przepisu art. 10 k.p.a., Sąd stwierdził, że jest on bezpodstawny, albowiem Prezes ULC w toku spornego postępowania administracyjnego w odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia [...] marca 2012 r., poinformował stronę skarżącą o przebiegu i etapie postępowania (vide: pismo organu z dnia [...] kwietnia 2012 r.).
Zgodnie z art. 10 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Należy zauważyć, że na podstawie art. 10 k.p.a. skarżącemu nadal przysługuje prawo do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, wypowiadania się w stosunku co do zebranego materiału dowodowego oraz prawo do zgłaszania żądań, bowiem postępowanie w sprawie wydania licencji pilota turystycznego samolotu nie zostało zakończone.
Podsumowując ocenę legalności zaskarżonego postanowienia Prezesa ULC, należy - zdaniem Sądu - uznać, że organ ten prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, działając zgodnie z przepisami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
W konsekwencji nie można zarzucić organowi, że dopuścił się w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a.
Z zasady wyrażonej w tym przepisie wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań.
Zdaniem Sądu, ocena dokonana przez Prezesa ULC nie nosiła cech dowolności, albowiem była dokonana w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, zaś poczynione ustalenia znalazły swoje odzwierciedlenie w treści zaskarżonego postanowienia.
Prezes ULC, uzasadniając zawieszenie postępowania w przedmiocie wydania skarżącemu licencji pilota, wyjaśnił precyzyjnie, dlaczego zaszły przesłanki do zastosowania przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie Sądu, dokonując powyższych wyjaśnień, organ zebrał i uwzględnił cały materiał dowodowy, ustosunkowując się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło