VI SA/Wa 208/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: odmówić przyznania skarżącemu W. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W. S. (dalej też jako skarżący) wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynika, iż skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, przy czym wskazał, że jedynym jego dochodem jest renta w kwocie 426 złotych. Skarżący wśród koniecznych miesięcznych wydatków wymienił między innymi koszt leków sięgający kwoty 150 złotych. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a. wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiada, jeżeli skarżący nie posiada rachunków bankowych, zobowiązano skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia), b. dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość otrzymywanej przez niego renty. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 9 czerwca 2016 roku, przy czym skarżący do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. W odpowiedzi z dnia 15 czerwca 2016 roku wskazał przy tym, że nie składał wniosku o przyznanie prawa pomocy a tylko o zwolnienie od kosztów sądowych. Dlatego też, w ocenie skarżącego, brak jest podstaw do przedłożenia żądanych dokumentów. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 718, dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tamo - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się do argumentacji skarżącego negującej zasadność wezwania go do przedłożenia określonych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, stwierdzić należy, że nie ma ona podstaw prawnych. Zgodnie bowiem z art. 244 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei w myśl art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Tak więc skarżący wnosząc o zwolnienie go od kosztów sądowych wnosi o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, przy czym skarżący wnosząc swój wniosek złożył go na urzędowym formularzu zatytułowanym "wniosek o przyznanie prawa pomocy". Tym samym, zobowiązany był do przedłożenia żądanych w wezwaniu dokumentów, czego nie uczynił. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.