VI SA/Wa 2084/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...] o nałożeniu na skarżącą – Z. Sp. z o.o. z siedzibą w T. - kary pieniężnej w wysokości 500 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. W dniu [...] lutego 2008 r. w miejscowości P. na drodze krajowej nr [...]. zatrzymano do kontroli drogowej zespół pojazdów, należący do firmy Z. z siedzibą w T., składający się z samochodu ciężarowego [...] oraz przyczepy [...]. Pojazdem kierował [...] – pracownik ww. firmy. Jak ustalono w dniu kontroli pojazdem wykonywany był przewóz na potrzeby własne bez ładunku. Na żądanie funkcjonariuszy kierowca okazał do kontroli: prawo jazdy, dowody rejestracyjne pojazdów, wraz z polisami ubezpieczenia OC, tygodniową kartę opłaty, 25 szt. wykresówek, potwierdzoną notarialnie kserokopię wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, zezwolenie dla przewoźnika na przewoź żywych zwierząt, zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu. Z podpisanego przez kierującego pojazdem protokołu kontroli nr [...] wynika, iż nie okazano do kontroli wymaganego oryginału wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Pismem z dnia 13 lutego 2008 r. nr [...] organ poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie, pouczając jednocześnie stronę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W odpowiedzi na zawiadomienie strona przedstawiła odpis z KRS, zaświadczenie o nadaniu nr NIP, REGON oraz umowę o pracę Pana [...]. W wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 500 złotych. W odwołaniu od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie, skarżąca zarzuciła organowi sprzeczność istotnych ustaleń organu I instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenie art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, a także art. 79 pkt 2 i art. 96-99 ustawy prawo o notariacie. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, iż w dniu kontroli przedstawiła notarialnie poświadczoną kopię wypisu z zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne, co zostało ujęte w protokole kontroli. Wskazując na treść art. 87 ustawy o transporcie drogowym podniosła, iż nie zawiera on sformułowania, iż kierowca zobowiązany jest do posiadania przy sobie oryginału ww. dokumentu. Ponadto skarżąca powołując się na treści art. 109 w związku z art. 112 ustawy prawo o notariacie podniosła, iż poświadczony przez notariusza odpis ma moc oryginału. Rozpatrując odwołanie, decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając w oparciu o art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 87 ust. 4, art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – utd - (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zmianami) oraz lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji stwierdzając, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezspornie pozwalał przyjąć, iż w trakcie przeprowadzonej kontroli wykonywany był transport drogowy z naruszeniem wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty sankcjonowany karą pieniężną w wysokości 500 złotych. Wskazując na treść art. 87 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym organ podkreślił, iż podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Stosownie natomiast do treści art. 87 ust. 2 ww. ustawy podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 utd. Organ podkreślił, iż w sprawie bezspornym pozostaje, iż dniu kontroli, kierowca okazał na żądanie funkcjonariuszy m. in. potwierdzoną notarialnie kserokopię wypisu nr 0002 z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne. Nie okazał natomiast oryginału ww. wypisu. Powyższe w ocenie organu pozwala przyjąć, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa dotyczących wyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty. Fakt ten potwierdza m. in. protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. oraz materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania. Odpierając argumenty strony podniesione w odwołaniu, a dotyczące zarzutu wydanie decyzji organu pierwszej instancji z naruszeniem art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym oraz z art. 79 pkt 2 i art. 96-99 ustawy prawo o notariacie, organ uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Jak podkreślił, art. 87 ust. 2 faktycznie nie zawiera w swej treści słowa "oryginał" mimo to wykładnia językowa art. 87 ust 2 ustawy o transporcie drogowym pozwala stwierdzić, że kontrolowany obowiązany jest do posiadania przy sobie i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli oryginału wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Zgodnie z informacją zawartą na wypisie z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne przedsiębiorcy wydaje się wypis z zaświadczenia na każdy pojazd. Ponadto, jak podkreślił organ, wypis ten powinien znajdować się w pojeździe przez cały czas trwania przewozu i być okazywany przez kierowcę na żądanie uprawnionego organu kontroli. W ocenie organu, w interesie przedsiębiorcy leży posługiwanie się oryginalnym wypisem z zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne, a nie notarialną poświadczoną kserokopią wypisu z zaświadczenia na przewozy własne, która nie odpowiada warunkom określonym w ustawie o transporcie drogowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięciu organu zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, art. 96-99 oraz 109 w zw. z art. 112 ustawy prawo notariacie - poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 pkt. 2, art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 Kpa - poprzez ich niezastosowanie. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca ponownie wskazała m. in., iż okazana podczas kontroli drogowej, poświadczona notarialnie za zgodność z oryginałem kserokopia wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe miała moc dokumentu urzędowego i brak było podstaw do odmówienia jej rangi dowodowej oryginału dokumentu. W ocenie strony, możliwość posługiwania się kserokopią ww. wypisu poświadczoną przez notariusza jest oczywista zwłaszcza, że ustawodawca nigdzie nie wskazał obowiązku okazywania dokumentu oryginalnego. Skarżąca podniosła ponadto, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie odniósł się merytorycznie do kwestii posłużenia się dokumentem notarialnie poświadczonym. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują zatem kontrolę decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawna zaskarżonej decyzji stanowi m. in. art. 87 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) – utd. Zgodnie z treścią ust. 1 ww. artykułu, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Stosownie natomiast do treści art. 87 ust. 2 utd podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 utd. Istota sporu na gruncie niniejszej sprawy sprowadza się zatem do ustalenia, czy stosownie do treści art. 87 ust. 3 utd w zw. z lp. 1.1.7 załącznika do ww. ustawy nieokazanie w trakcie kontroli oryginału wypisu z zaświadczenia na przewozy własne a jedynie poświadczonej notarialnie kopi tego dokumentu należy traktować jako naruszenie obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, a w konsekwencji czy uzasadniona jest odpowiedzialność przedsiębiorcy i wymiar kary pieniężnej na podstawie ww. przepisów ustawy. W sprawie bezspornym pozostaje, iż w trakcie kontroli jaka miała miejsce w dniu [...] lutego 2008 r. w miejscowości P. na drodze krajowej nr [...]. kierujący zespołem pojazdów na żądanie funkcjonariuszy okazał poświadczoną notarialnie kserokopię wypisu nr 0002 z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne nie okazując oryginału ww. dokumentu. Jak już wcześniej wskazano przepis art. 87 ust 2 utd stanowi, iż podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kierujący pojazdem samochodowym obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli - oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w art. 87 ust. 1 utd - wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 utd. Wzór wskazanego zaświadczenia jak i wypisu z tego zaświadczenia określony jest przez ministra właściwego do spraw transportu. Wypis może być wydany tylko przez organ mający uprawnienie do wydania oryginału zaświadczenia. Ponadto z treści objaśnień zawartych w treści wypisu wynika, iż przedsiębiorcy wydaje się wypis z zaświadczenia na każdy pojazd oraz że wypis z zaświadczenia powinien znajdować się w pojeździe przez cały czas trwania przewozu i być okazywany przez kierowcę na żądanie uprawnionego organu kontroli. Powyższe w ocenie Sądu przesądza, iż obowiązkiem kierującego jest posiadanie w pojeździe oryginału wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Pogląd ten podzielił również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 640/08, w którym stwierdzono, iż art. 87 ust. 1 utd w przeciwieństwie np. do art. 8 ust. 3 utd. nie dopuszcza posługiwania się kserokopią dokumentów. W niniejszej sprawie dodać należy, iż dotyczy to również kserokopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez notariusza. Stanowisko takie potwierdza dodatkowo - na co zwrócił również uwagę organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę – wykładnia językowa art. 87 utd, która pozwala założyć, iż intencją ustawodawcy było wyraźne wskazanie okoliczności, w jakich można zastąpić oryginał dokumentu jego poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopią. I tak przykładowo z treści art. 87 ust. 1 lit. d wynika, iż podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać kartę opłaty drogowej, (...) a ponadto wykonując przewóz drogowy osób "oryginał albo poświadczoną za zgodność z oryginałem przez przedsiębiorcę kserokopię decyzji, o której mowa w art. 20a ust. 2, jeżeli została wydana". Jak słusznie podkreślił organ, możliwość okazywania poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii istnieje zatem tylko w razie zaistnienia okoliczności przewidzianych w art. 20a ust 2 utd, tj. niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych, lub blokad drogowych. Nadmienić dodatkowo należy, iż wzory dokumentów wymienione w treści art. 87 posiadają swoiste zabezpieczenia (znaki wodne), które pozwalają zbadać ich autentyczność w momencie kontroli. Kserokopia któregokolwiek z tych dokumentów nie pozwala uznać czy dokumenty te odpowiadają warunkom określonym w ustawie o transporcie drogowym. Dlatego też w interesie przedsiębiorcy jest posługiwanie się oryginalnym dokumentem a nie poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopią. Reasumując, w ocenie Sądu, w dniu kontroli doszło do naruszenia obowiązków wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, co stosownie do treści art. 92 ust. 1 utd w zw. z lp. 1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym skutkować musiało nałożeniem na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 500 złotych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ przepisów postępowania - w tym art. 6, 7, 8 i 11 Kpa – Sąd nie podzielił argumentów strony przedstawionych obszernie w uzasadnieniu wniesionej skargi. Zdaniem Sądu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w sposób wyczerpujący uzasadnił zasadność przesłanek uniemożliwiających przedsiębiorcy posługiwanie się w trakcie wykonywanych przewozów notarialnie poświadczoną kserokopią wypisu zaświadczenia zamiast oryginałem takiego dokumentu, dodatkowo wyjaśniając dlaczego posługiwanie się oryginałem wypisu spełnia warunki określone w ustawie o transporcie drogowym. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.